Quyền tác giả khác quyền sở hữu

(ĐTTCO) - Vụ án tranh chấp bản quyền bộ truyện tranh “Thần đồng đất Việt” kéo dài 12 năm, ngỡ sẽ khép lại một cách êm đẹp. Ai dè, sau phán quyết của tòa sơ thẩm, phía bị đơn đã kháng cáo toàn bộ bản án và đề nghị TAND TPHCM xét xử lại theo trình tự phúc thẩm.

Họa sĩ Lê Linh  chờ nghe tòa tuyên án trong phiên xử sáng 18-2.

Họa sĩ Lê Linh chờ nghe tòa tuyên án trong phiên xử sáng 18-2.

 Nghĩa là vấn đề bản quyền tuy đã triển khai nhiều năm ở nước ta, nhưng việc thực thi về mặt kinh doanh và pháp luật đều khá mơ hồ.
Tại tòa sơ thẩm, hội đồng xét xử công nhận họa sĩ Lê Linh là tác giả duy nhất của bộ truyện tranh “Thần đồng đất Việt” và 4 hình tượng nhân vật trong truyện là Trạng Tí, Sửu Ẹo, Dần Béo, Cả Mẹo. Đồng thời, hội đồng xét xử buộc Công ty Phan Thị chấm dứt việc tiếp tục sáng tác những biến thể của nhân vật, và yêu cầu bị đơn xin lỗi công khai họa sĩ Lê Linh 3 kỳ liên tiếp trên các báo. Rõ ràng, tòa sơ thẩm đã chưa có sự cân nhắc hợp lý về quyền tác giả và quyền sở hữu. Họa sĩ Lê Linh bắt tay tạo hình các nhân vật Trạng Tí, Sửu Ẹo, Dần Béo và Cả Mẹo theo kế hoạch xuất bản của Công ty Phan Thị. Họa sĩ Lê Linh được công ty Phan Thị trả lương đúng hợp đồng, nên quyền sở hữu phải thuộc về Công ty Phan Thị. Không thể lấy quyền tác giả của họa sĩ Lê Linh để khống chế quyền sở hữu của Công ty Phan Thị. 
Luật sở hữu trí tuệ khi áp dụng vào lĩnh vực sáng tạo nghệ thuật luôn phải đối diện với nhiều tình huống nhạy cảm và phức tạp. Bà Phan Thị Mỹ Hạnh, Giám đốc Công ty Phan Thị khi thuê họa sĩ Lê Linh tham gia vào nhóm biên soạn bộ truyện tranh “Thần đồng đất Việt”, đã không có những thương lượng bản quyền chi tiết và rõ ràng. Đành rằng, họa sĩ Lê Linh có thể đã vẽ theo ý tưởng của bà Phan Thị Mỹ Hạnh, nhưng cả 2 chỉ là đồng tác giả nếu có bản mô tả các nhân vật (bằng chữ) đã xuất hiện trước hoặc tồn tại song song với hình vẽ các nhân vật. 
Bà Phan Thị Mỹ Hạnh không đưa ra được chứng cứ thuyết phục, đành chấp nhận họa sĩ Lê Linh là tác giả duy nhất của Trạng Tí, Sửu Ẹo, Dần Béo, Cả Mẹo. Tuy nhiên, chỉ có hình vẽ thì không thể trở thành truyện tranh. Để “Thần đồng đất Việt” lôi cuốn độc giả suốt hơn một thập niên qua, các nhân vật Trạng Tí, Sửu Ẹo, Dần Béo, Cả Mẹo phải được đặt trong những câu chuyện hấp dẫn, được đầu tư in ấn công phu và được quảng bá có chiến lược cụ thể. Quyền tác giả của họa sĩ Lê Linh được xác lập về mặt nhân thân và về mặt tài chính, nhưng không thể chấm dứt hành trình của bộ truyện tranh “Thần đồng đất Việt”.
Nếu lấy quyền tác giả để ngăn cản quyền sở hữu và quyền lưu hành tác phẩm, tác giả có thơ phổ nhạc được phép yêu cầu nhạc sĩ ngừng công bố bài hát đã phổ biến rộng rãi chăng? Trong sáng tạo nghệ thuật, từ một nguyên mẫu có thể kế thừa và tương tác để có tác phẩm phái sinh.

TÂM HUYỀN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Vang danh anh hùng  và nghĩa hiệp Tô Ký

Vang danh anh hùng và nghĩa hiệp Tô Ký

(ĐTTCO) - Ngày 5-9-2019 kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Thiếu tướng - Anh hùng Lực lượng vũ trang Tô Ký. Ông là nhân vật tiêu biểu sinh trưởng ở quê hương cách mạng Mười tám thôn vườn trầu, với cá tính đặc trưng của người Nam bộ: trượng nghĩa và hào hiệp, dũng cảm và ngang ngạnh, đa năng và khiêm nhường, nhiệt thành và huỵch toẹt, vô tư và gần gũi, thủy chung và năng động…

Công nghệ

TPHCM triển khai thí điểm bản đồ số dùng chung

* Địa phương đầu tiên phủ sóng kết nối Internet vạn vật trên diện rộng
(ĐTTCO) - Ngày 12-9, Sở TT-TT TPHCM tổ chức hội nghị triển khai thí điểm bản đồ số dùng chung. Việc triển khai dịch vụ bản đồ nền số dùng chung (tạm gọi dịch vụ Gis nền) nhằm đẩy mạnh việc ứng dụng Gis vào các phần mềm quản lý, tạo lập dữ liệu thuộc tính có kết nối bản đồ Gis. 

Thú đam mê

Linh hồn gốm Satsuma từ Chin Jukan đến Yabu Meizan live

(ĐTTCO) - Với chính sách 30 năm duy tân thần kỳ của Minh Trị Thiên hoàng (1868-1912), các nghệ nhân từ Chin Jukan (沈壽官) qua Kinkozan (錦光山) đến Yabu Meizan (藪明山) đã góp công lớn đưa gốm Satsuma xứ Phù Tang nổi tiếng ở phương Tây và Mỹ.

Sức khỏe

Đặt stent mạch vành điều trị nhồi máu cơ tim

(ĐTTCO) - Đặt stent mạch vành là phương pháp can thiệp tim hiện đại, giúp giải quyết tắc nghẽn động mạch vành, giảm đau thắt ngực, dự phòng và điều trị nhồi máu cơ tim… Khi bệnh nhân không còn đáp ứng với thuốc, đây là phương pháp hiệu quả và ít rủi ro nhất hiện nay. Tuy nhiên chi phí cho một lần đặt stent không hề nhỏ khiến người bệnh không đủ tài chính điều trị.

Ẩm thực

Lễ hội ẩm thực Argentina

(ĐTTCO) - Nền ẩm thực Argentina khá đặc biệt vì chịu ảnh hưởng của văn hóa ẩm thực Italia, Tây Ban Nha và Pháp nên rất đa dạng và phong phú. 

Du lịch

Nỗi lo homestay

(ĐTTCO)-Có tình trạng một số nhà đầu tư homestay, Airbnb tại TPHCM, Hội An (Quảng Nam)… than lỗ vốn. Bài học này cũng gần giống với việc nhiều người dân đua nhau mua xe mới để chạy Grab, Uber, để rồi sau đó gánh nợ vay trả góp từ ngân hàng. Các chuyên gia nhận định, việc than lỗ này chỉ là vấn đề sớm hay muộn mà thôi. 

Mua sắm

Trang sức đá citrine độc đáo

(ĐTTCO) - Citrine màu vàng thuộc dòng họ thạch anh, nhưng là một biến thể quý hiếm với màu sắc tuyệt đẹp. Rất nhiều thương hiệu sử dụng đá citrine để chế tác thành những món trang sức đắt giá.

BÁO XUÂN KỶ HỢI 2019