Nhà tài trợ có tác động kiểm nghiệm nước mắm?

(ĐTTCO) - Các mẫu nước mắm do Hội Tiêu chuẩn - bảo vệ người tiêu dùng (VINASTAS) kiểm nghiệm tuy có những chỉ số không đạt nhưng vẫn trong ngưỡng an toàn.

 Nhà tài trợ có tác động kiểm nghiệm nước mắm? ảnh 1

Ông Vương Ngọc Tuấn - phó tổng thư ký VINASTAS, người trực tiếp tham gia khảo sát và công bố kết quả kiểm nghiệm, cho biết:

- Chúng tôi lấy mẫu từ tháng 8 và hoàn tất kết quả kiểm nghiệm vào cuối tháng 9 trước khi công bố kết quả vào ngày 17-10.

-Đây là một đợt khảo sát theo chủ đề thường xuyên của VINASTAS, được thực hiện trong nhiều năm gần đây. Chẳng hạn trong năm 2015, chúng tôi khảo sát, kiểm nghiệm đối với sản phẩm cà phê.

- Có phải hội đã làm khảo sát này theo một đơn đặt hàng 
nào đó?

- Việc khảo sát hoàn toàn mang tính độc lập, không phụ thuộc bất cứ thông tin, tổ chức hay doanh nghiệp nào.

Mặt hàng nước mắm được lựa chọn để làm chủ đề khảo sát là do mức độ liên quan đến người tiêu dùng, một sản phẩm phổ biến và được sử dụng nhiều...

- Đợt khảo sát này có nhà tài trợ nào không, thưa ông?

- Đương nhiên là phải có. VINASTAS là một tổ chức xã hội phi chính phủ, không có lợi nhuận. Khi thực hiện các nghiên cứu hay khảo sát, hội cần có nguồn lực, tài trợ, hỗ trợ...

Các khảo sát trước đó đối với thịt heo siêu nạc, bún, rau củ quả... chúng tôi cũng đều nhận được tài trợ từ các tổ chức trong và ngoài nước.

Với đợt khảo sát mặt hàng nước mắm lần này, chúng tôi cũng có một nhà tài trợ, là một tổ chức trong nước nhưng xin không được nêu tên.

- Liệu việc nhận tài trợ có tác động nào đó đến mục đích và nội dung khảo sát đối với nước mắm không, thưa ông?

- Hoàn toàn không liên quan. Tài trợ cho chúng tôi không phải là doanh nghiệp nằm trong diện có liên quan đến sản phẩm được khảo sát.

- Trong nhiều chỉ tiêu của sản phẩm nước mắm, vì sao VINASTAS lại lựa chọn khảo sát những chỉ tiêu đã công bố, trong đó có chỉ tiêu về asen?

- Đúng là chỉ tiêu về nước mắm có nhiều, nhưng kinh phí được tài trợ chỉ đủ để chúng tôi khảo sát trên quy mô như đã công bố: số lượng mẫu, chỉ tiêu hóa học.

Muốn làm rộng hơn sẽ tốn kém hơn. Việc chọn các chỉ tiêu hóa học vì các lý do: liên quan trực tiếp đến an toàn sức khỏe của người tiêu dùng, được thể hiện ngay trên bao bì.

- Nhưng khi công bố, VINASTAS không làm rõ những thông tin về asen, đó là sự khác biệt quan trọng về mức độ độc hại giữa asen hữu cơ có trong tự nhiên và asen vô cơ?

- Chúng tôi đã kiểm nghiệm đối với nhóm chỉ tiêu thành phần dinh dưỡng (nitơ tổng, nitơ axit amin và nitơ amoniac), kim loại nặng (asen) và nội dung ghi nhãn.

Trong số 150 mẫu nước mắm mà chúng tôi kiểm nghiệm, có 125 mẫu có ít nhất một chỉ tiêu không đạt so với công bố trên nhãn mác hoặc so với tiêu chuẩn.

Không đạt tiêu chuẩn, nhất là không đạt so với chỉ tiêu công bố trên nhãn mác, không có nghĩa là không an toàn.

Trong các mẫu nước mắm chúng tôi kiểm nghiệm tại phòng thử nghiệm Quatest 3 và Viện Kiểm nghiệm TP.HCM chỉ phát hiện có asen hữu cơ, asen vô cơ hầu như không có.

Asen hữu cơ có trong tự nhiên hoàn toàn an toàn với người. Vì vậy các mẫu nước mắm đã được chúng tôi kiểm nghiệm tuy có chỉ số không đạt nhưng vẫn an toàn.

- Những thông tin được công bố trên mạng có đúng là kết quả khảo sát do VINASTAS thực hiện?

- VINASTAS chưa công bố chính thức bất cứ tên sản phẩm, doanh nghiệp nào đã được kiểm nghiệm.

Những thông tin được công bố trên mạng tin tức không phải do chúng tôi công bố. Tôi cũng xin khẳng định lại rằng hội tiến hành khảo sát độc lập, không phụ thuộc vào doanh nghiệp, tổ chức nào.

Thông tin chúng tôi công bố có thể trùng thời điểm so với một số thông tin, sự kiện khác liên quan đến nước mắm nhưng chỉ là trùng lặp tình cờ (!).

Khi nào cần thiết, chúng tôi sẽ chính thức công bố rộng rãi kết quả khảo sát.

Đến thời điểm này, chúng tôi chỉ sẵn sàng chia sẻ kết quả với những doanh nghiệp nào quan tâm đến sản phẩm của mình.

Chúng tôi tiến hành khảo sát này không để nhằm bình luận về bất cứ một sản phẩm cụ thể nào, không phải để đưa ra các thông tin nhằm hạ uy tín hay để xử lý sản phẩm nào (?).

Nhiều uẩn khúc quanh việc khảo sát nước mắm

Kết quả khảo sát mặt hàng nước mắm do Hội Tiêu chuẩn - bảo vệ người tiêu dùng (VINASTAS) đưa ra nhiều thông số khiến nhiều người giật mình.

Trong kết quả kiểm tra, khảo sát mặt hàng nước mắm được công bố ngày 17-10, VINASTAS cho biết có 125/150 mẫu được khảo sát không đạt ít nhất 1 trong 5 chỉ tiêu về hóa học, trong đó có trên 50% mẫu không đạt về hàm lượng nitơ tổng, 67% không đạt về hàm lượng asen hữu cơ.

Chỉ mang tính cảnh báo?

Trả lời bên lề lễ công bố, đại diện VINASTAS cho biết không công bố danh tính của các sản phẩm không đạt, mà thông tin chỉ mang tính cảnh báo người tiêu dùng.

Tuy nhiên tối cùng ngày, một số trang mạng xã hội đã tung kết quả khảo sát nước mắm kể trên, với bảng biểu được xếp rõ ràng theo mức độ ô nhiễm asen, có đầy đủ tên và nhà sản xuất sản phẩm.

Kết quả này được gỡ bỏ sau đó, nhưng đã được chia sẻ đến rất nhiều địa chỉ người dùng, khiến dư luận không khỏi đặt câu hỏi vì sao VINASTAS tuyên bố giữ bí mật nhưng danh sách này lại được công bố nhanh chóng và có chủ đích đến như vậy?

Đặc biệt trước đó ngày 12-10, một nhà sản xuất nhiều nhãn hiệu nước mắm công nghiệp đã có văn bản gửi Bộ Y tế, đề nghị “chỉ đạo thanh tra toàn diện, đặc biệt là giới hạn ô nhiễm asen trong nước mắm”!

Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Đặng Văn Chính, chánh thanh tra Bộ Y tế, cho biết không bình luận gì về kết quả kiểm tra của VINASTAS, nhưng khẳng định việc kiểm tra chất lượng sản phẩm phải thực hiện theo đúng trình tự từ lấy mẫu, gửi kiểm nghiệm thì kết quả mới tin cậy.

Đề nghị đánh giá lại

Chiều 18-10, bà Hồ Kim Liên - chủ tịch Hiệp hội sản xuất nước mắm Phú Quốc - cho biết đã ký công văn gửi Bộ NN&PTNT và Bộ Y tế... đề nghị tổ chức hội đồng đánh giá lại cơ sở khoa học và pháp lý của kết quả khảo sát mà VINASTAS đã công bố.

“Không biết VINASTAS đã lấy mẫu như thế nào, quá trình phân tích, kiểm nghiệm ra sao mà kết luận các sản phẩm nước mắm, trong đó có nước mắm Phú Quốc, có hàm lượng thạch tín vượt mức quy định?” - bà Hồ Kim Liên nói.

Theo bà Liên, nước mắm Phú Quốc không chỉ tuân thủ các chỉ tiêu chất lượng theo tiêu chuẩn TCVN 5107-2003, CODEX STAN 302-2011 mà còn được chứng nhận bảo hộ chỉ dẫn địa lý của Liên minh châu Âu từ năm 2012 đến nay.

Nhiều nhà thùng ở Phú Quốc đang xuất sản phẩm đi các nước châu Âu, Mỹ, Nhật, Úc... vốn có hàng rào kỹ thuật rất nghiêm ngặt về an toàn thực phẩm nhưng không gặp bất cứ cảnh báo nào về hàm lượng thạch tín không an toàn.

Tiêu chuẩn VN về nước mắm (TCVN 5107-2003) cũng không đề cập gì tới chỉ tiêu hàm lượng thạch tín mà chỉ quy định dư lượng kim loại nặng duy nhất đối với chì là tối đa 1 mg/lít. “Với thông tin không chuẩn xác về thạch tín như phân tích của VINASTAS có thể ảnh hưởng đến xuất khẩu nước mắm của VN” - bà Liên nhận định.

PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh 
- chuyên gia công nghệ thực phẩm:

Đừng “đánh lận con đen”

Asen (thạch tín) hữu cơ gần như không gây tác hại gì với con người. Trong nước biển, cá biển, rong biển... đều có hàm lượng asen hữu cơ nhất định, nếu đem cá biển làm mắm chắc chắn có hàm lượng asen hữu cơ.

Tóm lại, asen hữu cơ an toàn với sức khỏe, bằng chứng là chúng ta ăn cá, ăn mắm hàng ngàn đời nay có vấn đề gì đâu.

Còn asen vô cơ (có nhiều ở trong khói bụi, xăng xe, hóa chất thải...) mới đáng ngại đối với vấn đề an toàn sức khỏe nếu chúng ta hít vào hoặc ăn những loại thực phẩm nhiễm loại asen này.

Do đó theo tôi, VINASTAS đừng “đánh lận con đen”, gộp chung hai loại asen này với nhau, gây hoang mang cho người dân.

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Một  thoáng cố đô Luang Prabang

Một thoáng cố đô Luang Prabang

(ĐTTCO) - Mang vẻ cổ kính cùng với cuộc sống thanh bình, hiền hòa bên dòng sông Mê Kông, đó là cảm nhận của mọi người khi đến thăm Luang Prabang nước bạn Lào. 

Góc nhìn

Dẹp hoa hậu bát nháo

(ĐTTCO) - Sau một giai đoạn bùng phát hoa hậu đến nở rộ hội chợ, các sân chơi nhan sắc đã được chấn chỉnh lại. 
 
 

Phóng sự - sáng tác

Rộn ràng Đồng Xoài

(ĐTTCO) - Năm 2017 đang dần trôi về cuối năm và người dân thị xã Đồng Xoài (tỉnh Bình Phước) đang rất sốt ruột mong thời gian đi qua thật nhanh, mọi công việc triển khai mau lẹ để các thủ tục lên đô thị loại II của thị xã sớm hoàn tất. 

Bạn đọc

Nên học hỏi thay vì phản ứng

(ĐTTCO) - Những ngày đầu tháng 10, người tiêu dùng (NTD) tỏ vẻ ngỡ ngàng khi nhiều cây xăng thuộc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) trưng băng rôn có nội dung "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam".