Không gian văn hóa gắn với danh nhân

(ĐTTCO) - Tại thôn Kim Sơn, xã Thủy Bằng, thị xã Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên - Huế vừa khánh thành khu lưu niệm cố họa sĩ Lê Bá Đảng (27-6-1921 - 7-3-2015), một trong những gương mặt nghệ sĩ Việt có sức ảnh hưởng trên thế giới. 
Ông đã được nhận giải thưởng “Nghệ sĩ có tài năng lớn và tư tưởng nhân đạo” của Viện Quốc tế Saint-Louis của Mỹ. Sau 4 năm xây dựng, khu lưu niệm có diện tích 15.000m2 với 2 gian chính trưng bày hàng trăm tác phẩm tranh và tượng của họa sĩ Lê Bá Đảng. Dù phần lớn thời gian họa sĩ sống ở nước ngoài và ông cũng qua đời tại Paris, nhưng sự hiện diện khu lưu niệm Lê Bá Đảng tại Thừa Thiên - Huế không chỉ thể hiện sự trân trọng tài năng, còn tạo thêm điểm nhấn có giá trị cho ngành du lịch cố đô.
Trước đây, những người đến Huế không khỏi thích thú khi bước chân vào Trung tâm Nghệ thuật Điềm Phùng Thị tại số 1 Phan Bội Châu, TP Huế. Nhà điêu khắc Điềm Phùng Thị (1920-2002) cũng là nhân vật mỹ thuật tầm cỡ quốc tế, những năm cuối đời bà đã về Huế và chuyển giao toàn bộ tác phẩm cho tỉnh Thừa Thiên - Huế. Nay Trung tâm Nghệ thuật Điềm Phùng Thị được chuyển sang số 17 Lê Lợi, TP Huế với thiết kế và bài trí độc đáo hơn. 
Một diễn biến khác, sắp tới, nhân dịp 100 năm tác giả “Từ ấy” ra đời, Khu lưu niệm nhà thơ Tố Hữu cũng được khai trương tại thôn Tân Xuân Lai, xã Quảng Thọ, huyện Quảng Điền. Tố Hữu (1920-2002) không chỉ là nhà thơ tiêu biểu của văn học Việt Nam thế kỷ 20, ông còn là chiến sĩ cách mạng tiên phong. Với diện tích khoảng 4.220m2, khu lưu niệm nhà thơ Tố Hữu gồm nhà trưng bày khoảng 262m2; nhà thờ khoảng 54m2; 3 chòi thơ khoảng 66m2; ngoài ra còn có các hạng mục phụ trợ như đường vào và bãi đỗ xe khoảng 300m2, sân đường nội bộ 1.363m2, kè bờ sông Bồ và bến nước khoảng 90m…  
Không gian văn hóa  gắn với danh nhân ảnh 1 Khu lưu niệm Cao Văn Lầu. 
Tháng 3-2019, tỉnh Quảng Trị khởi công xây dựng Nhà lưu niệm nhà thơ Chế Lan Viên (1920-1989) tại thôn An Xuân, xã Cam An, huyện Cam Lộ. Đây là quê hương tuổi thơ của tác giả “Điêu tàn”. Nhà lưu niệm nhà thơ Chế Lan Viên được thiết kế mô phỏng theo lối kiến trúc nhà rường truyền thống, mái lợp ngói, 3 gian, gồm gian thờ và nghi thức (gian giữa); gian trưng bày tác phẩm, hiện vật của nhà thơ và gian trưng bày các tác phẩm nghiên cứu, phê bình viết về nhà thơ; phía trước có tiền đình và các hạng mục phụ trợ như sân vườn, cây xanh… Quảng Trị hy vọng đây sẽ là địa chỉ thu hút người yêu thơ Chế Lan Viên và yêu mảnh đất gió lào cát trắng.
Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn (1939-2001) được xem như huyền thoại âm nhạc. Khi ông còn sống đã có khu trưng bày hình ảnh và tác phẩm của ông trong Khu du lịch Bình Quới, TPHCM. Nhưng sau khi ông qua đời 18 năm vẫn chưa có khu lưu niệm Trịnh Công Sơn. Nguyên nhân do gia đình của cố nhạc sĩ chưa thống nhất về địa điểm để xây dựng khu lưu niệm.
Trước khi mất, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn có mong muốn nằm cạnh mộ phần mẹ ruột ở nghĩa trang Gò Dưa, Thủ Đức, nên di nguyện của ông được thực hiện. Gần đây, tỉnh Thừa Thiên - Huế đang hoàn tất thủ tục để di dời hài cốt nhạc sĩ Trịnh Công Sơn về miền núi Ngự sông Hương, nơi tài năng của ông được hun đúc để viết những ca khúc đầu tay như “Ướt mi”, “Hạ trắng”, “Diễm xưa”…
Tỉnh cũng có ý định xây khu mộ của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn ở nguyên quán của ông là làng Minh Hương, xã Vĩnh Trị, thị xã Hương Trà. Hiện căn nhà Trịnh Công Sơn từng sinh sống ở khu tập thể trên đường Nguyễn Trường Tộ, TP Huế đã trở thành “Gác Trịnh” với không ít di vật của ông.  
Một nhân vật văn hóa có khu lưu niệm rất độc đáo là tác giả “Dạ cổ hoài lang” - nhạc sĩ Cao Văn Lầu (1890-1976). Từ khu mộ gia đình của cố nhạc sĩ ở phường 2, TP Bạc Liêu (gồm mộ nhạc sĩ Cao Văn Lầu, mộ bà Trần Thị Tấn vợ nhạc sĩ, mộ song thân nhạc sĩ ông Cao Văn Giỏi và bà Võ Thị Tài), tỉnh Bạc Liêu đã xây dựng thành Khu lưu niệm nhạc sĩ Cao Văn Lầu và Đờn ca tài tử Nam bộ. Với diện tích hơn 3ha, điểm ấn tượng nhất ở khu lưu niệm nhạc sĩ Cao Văn Lầu là hình ảnh cây đàn kìm giàu tính biểu tượng văn hóa sông nước Cửu Long. 
Xây dựng không gian văn hóa gắn với danh nhân là hoạt động có ý nghĩa tích cực cho sự phát triển xã hội. Người thân đã tự làm khu lưu niệm nhà thơ Nguyễn Bính (1918-1966), nhà thơ Đông Hồ (1909-1969), nhà thơ Lưu Trọng Lư (1912-1991)… nhưng điều kiện kinh tế có hạn, không thể đạt được quy mô của công trình phục vụ cộng đồng.
Thậm chí ngôi nhà 24 Điện Biên Phủ, Hà Nội một thời gắn liền với cặp thi sĩ Xuân Diệu - Huy Cận cũng mờ nhạt dần vì hậu sinh không chăm chút đầu tư thỏa đáng. Có lẽ, đã đến lúc ngành văn hóa phải có chính sách hỗ trợ để con cháu các danh nhân có thể chung tay làm những khu lưu niệm thực sự đáp ứng được kỳ vọng từ người hâm mộ.
Dù vậy, tri ân danh nhân văn hóa không chỉ đơn thuần đặt tên họ vào không gian cụ thể nào đó. Nhạc sĩ Lưu Hữu Phước (1921-1989) là gương mặt tiêu biểu của dòng nhạc cách mạng. Không chỉ có những ca khúc lừng lẫy như “Lên đàng”, “Tiếng gọi thanh niên”, “Giải phóng miền Nam”, “Tiến về Sài Gòn”… nhạc sĩ Lưu Hữu Phước đã từng là Bộ trưởng Bộ Văn hóa của Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam.
Công viên lớn nhất TP Cần Thơ được đặt tên Lưu Hữu Phước nằm ngay trung tâm quận Ninh Kiều. Tuy nhiên, công viên rộng 2ha này không có khu lưu niệm Lưu Hữu Phước để thế hệ sau hiểu hơn đóng góp của ông cho nền âm nhạc dân tộc, không có hoạt động  liên quan đến sự nghiệp Lưu Hữu Phước, thí dụ cuộc thi hát ca khúc Lưu Hữu Phước dành cho học sinh - sinh viên miền Tây Nam bộ? 

Tuy Hòa

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Công nghệ

Thú đam mê

Huyền thoại bộ chén trà Mai Hạc thơ Nôm live

(ĐTTCO) - Phong trào “Uống nước chè Tàu, ngồi ghế trường kỷ” hậu bán thế kỷ 18 đầu thế kỷ 19, đã đưa giới quý tộc Việt thời Lê-Trịnh-Nguyễn dần quen với thú uống trà bằng đồ sứ ký kiểu “xác Tàu, hồn Việt”, do các sứ thần đi sứ Trung Hoa mang về. Nổi tiếng từ thời vua Gia Long (1802-1819), bộ chén trà Mai Hạc xứ Huế vẫn luôn hấp dẫn không chỉ các nhà sưu tập Việt Nam, mà còn được du khách Nhật Bản, Trung Hoa tìm kiếm.

Sức khỏe

Ẩm thực

Đại tiệc sao Michelin tại The Reverie Saigon

(ĐTTCO) - Từ ngày 19 đến 22-9, tại 2 nhà hàng Café Cardinal và The Long @ Times Square của khách sạn The Reverie Saigon sẽ giới thiệu đến thực khách sành điệu những món ăn tinh hoa và rượu vang hảo hạng nhất của đất nước Tây Ban Nha.

Du lịch

Mua sắm

Trang sức đá citrine độc đáo

(ĐTTCO) - Citrine màu vàng thuộc dòng họ thạch anh, nhưng là một biến thể quý hiếm với màu sắc tuyệt đẹp. Rất nhiều thương hiệu sử dụng đá citrine để chế tác thành những món trang sức đắt giá.

BÁO XUÂN KỶ HỢI 2019