Gìn giữ văn hóa làng

Trong không khí mùa xuân nhộn nhịp hướng về cội nguồn, những câu chuyện tháng giêng luôn dành một phần đặc biệt để nói về làng.

Gìn giữ văn hóa làng ảnh 1
Từ lâu làng đã không còn là một đơn vị hành chính của xã hội, nhưng chưa bao giờ làng từ bỏ vị trí một đơn vị hành chính của ký ức. Người đồng hương gặp gỡ, hỏi nơi chôn nhau cắt rồn đều nhắc tên làng xưa một cách trìu mến.

Giữa quá trình đô thị hóa, đôi khi người ta thờ ơ với những giá trị của làng. Thế nhưng, mỗi dịp lễ tết bao nhiêu hoài niệm, bao nhiêu thương nhớ về làng bỗng thức dậy như lộc xuân tươi xanh mơn mởn. Vậy phẩm chất của làng nằm ở đâu? Bến đò có thể đã khác, dòng sông có thể đã khác, thậm chí lũy tre quen thuộc có thể không còn nữa, nhưng nết ăn nết ở của làng vẫn chìm sâu, vẫn bồi đắp “nhìn dáng lạt bó rau, nhận được người cùng làng”.

Vài năm gần đây, công cuộc xây dựng nông thôn mới diễn ra tích cực khắp cả nước. Ý thức về làng dần dần được chú trọng hơn. Chính nhờ sự chấn hưng các làng nghề đã giúp vị trí làng rõ nét hơn trong tư duy hội nhập. Bây giờ những người xa quê ít nhiều tự hào khi nhắc về làng mình, từ làng rèn, làng đúc đến làng mỹ nghệ, làng bánh tráng và cả làng quan họ, làng đờn ca.

Không ai còn ghi sinh ra tại làng nào trong các loại giấy tờ phổ thông, nhưng hình ảnh làng luôn được mang theo ấm áp và tin yêu. Từ làng mỗi người lớn lên, từ làng mỗi người đi xa. Làng còn là nơi để bái vọng, để hành hương, để gìn giữ gốc gác và để nâng niu tâm hồn.

Chất làng ở miền Bắc đậm đặc hơn chất làng ở miền Trung. Dù đất mới, nhưng miền Nam vẫn tượng hình kiểu làng khác. Nếu làng ở miền Bắc in đậm mái đình, giếng nước, gốc đa, thì làng ở miền Nam đánh dấu bằng rặng bần này với con kênh kia, mà mỗi mùa nước nổi vẫn nóng lòng từng đứa con rong ruổi dặm trường.

Đầu thế kỷ 20, khi sức sống dân tộc bị thử thách gay gắt, làng hiện ra thăm thẳm và lộng lẫy trong văn chương. Tiếng vọng từ làng lan tỏa qua các trang viết của Nam Cao, Kim Lân, Đoàn Văn Cừ, Nguyễn Bính, Bàng Bá Lân, Anh Thơ...  Hiện tại, thập niên thứ hai của thế kỷ 21 có những vận hội mới và có những cam go mới, làng trở thành điểm tựa cho những ước mơ và những khát vọng của người Việt hôm nay. Nền văn minh lúa nước dựa trên văn hóa làng. Phẩm chất làng càng rực rỡ thì những điều tốt đẹp càng được phát huy. Còn làng thì còn dòng họ, còn cộng đồng, còn nước non.

Tuy Hòa

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Giống lúa chịu mặn được Trường ĐH Trà Vinh phối hợp cùng các nông dân nghiên cứu cho hiệu quả cao.

Trường ĐH Trà Vinh nghiên cứu giống lúa chịu hạn mặn

(ĐTTCO)- Để thích ứng với biến đổi khí hậu và hướng tới việc sản xuất lúa gạo bền vững, Trường ĐH Trà Vinh thực hiện đề án nghiên cứu khoa học “Chọn dòng phân ly tổ hợp lúa thuần thích nghi với hạn mặn và giàu dinh dưỡng”, do TS. Phạm Thị Phương Thúy (Trường ĐH Trà Vinh), phối hợp cùng các nông dân sản xuất giỏi tại xã Châu Điền, huyện Cầu Kè triển khai, bước đầu đạt kết quả khả quan.

Góc nhìn

Tìm sách hay ở đâu?

(ĐTTCO) - Trong không khí Ngày Sách Việt Nam 21-4 và Ngày đọc sách thế giới 23-4, Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ nhất đã được tổ chức tại Hội trường Thư viện Quốc gia vào sáng 19-4. 

Phóng sự - sáng tác

Những khung hình đậm sắc màu trong “Vẻ đẹp Việt Nam”

(ĐTTCO) - Gần 8.000 tác phẩm ảnh với hơn 100 tác giả gửi dự thi thường xuyên, cuộc thi ảnh “Vẻ đẹp Việt Nam” do Truyền hình Nhân Dân, Báo Nhân Dân được tổ chức đã đem đến cho người xem nhiều khung hình tuyệt đẹp về mảnh đất hình chữ S.

Bạn đọc

Xe buýt đối phó xe ôm công nghệ

(ĐTTCO) - Ở TPHCM, xe buýt vốn là phương tiện công cộng không thể thiếu với học sinh, sinh viên và người lao động thu nhập thấp. Thế nhưng khi xe buýt đang vướng vào gian nan như ít người đi, trợ giá bị cắt, thì nay phải cạnh tranh đối đầu với sự xuất hiện của các hãng xe ôm công nghệ với nhiều dịch vụ ưu đãi.