Gìn giữ văn hóa làng

Trong không khí mùa xuân nhộn nhịp hướng về cội nguồn, những câu chuyện tháng giêng luôn dành một phần đặc biệt để nói về làng.

Gìn giữ văn hóa làng ảnh 1
Từ lâu làng đã không còn là một đơn vị hành chính của xã hội, nhưng chưa bao giờ làng từ bỏ vị trí một đơn vị hành chính của ký ức. Người đồng hương gặp gỡ, hỏi nơi chôn nhau cắt rồn đều nhắc tên làng xưa một cách trìu mến.

Giữa quá trình đô thị hóa, đôi khi người ta thờ ơ với những giá trị của làng. Thế nhưng, mỗi dịp lễ tết bao nhiêu hoài niệm, bao nhiêu thương nhớ về làng bỗng thức dậy như lộc xuân tươi xanh mơn mởn. Vậy phẩm chất của làng nằm ở đâu? Bến đò có thể đã khác, dòng sông có thể đã khác, thậm chí lũy tre quen thuộc có thể không còn nữa, nhưng nết ăn nết ở của làng vẫn chìm sâu, vẫn bồi đắp “nhìn dáng lạt bó rau, nhận được người cùng làng”.

Vài năm gần đây, công cuộc xây dựng nông thôn mới diễn ra tích cực khắp cả nước. Ý thức về làng dần dần được chú trọng hơn. Chính nhờ sự chấn hưng các làng nghề đã giúp vị trí làng rõ nét hơn trong tư duy hội nhập. Bây giờ những người xa quê ít nhiều tự hào khi nhắc về làng mình, từ làng rèn, làng đúc đến làng mỹ nghệ, làng bánh tráng và cả làng quan họ, làng đờn ca.

Không ai còn ghi sinh ra tại làng nào trong các loại giấy tờ phổ thông, nhưng hình ảnh làng luôn được mang theo ấm áp và tin yêu. Từ làng mỗi người lớn lên, từ làng mỗi người đi xa. Làng còn là nơi để bái vọng, để hành hương, để gìn giữ gốc gác và để nâng niu tâm hồn.

Chất làng ở miền Bắc đậm đặc hơn chất làng ở miền Trung. Dù đất mới, nhưng miền Nam vẫn tượng hình kiểu làng khác. Nếu làng ở miền Bắc in đậm mái đình, giếng nước, gốc đa, thì làng ở miền Nam đánh dấu bằng rặng bần này với con kênh kia, mà mỗi mùa nước nổi vẫn nóng lòng từng đứa con rong ruổi dặm trường.

Đầu thế kỷ 20, khi sức sống dân tộc bị thử thách gay gắt, làng hiện ra thăm thẳm và lộng lẫy trong văn chương. Tiếng vọng từ làng lan tỏa qua các trang viết của Nam Cao, Kim Lân, Đoàn Văn Cừ, Nguyễn Bính, Bàng Bá Lân, Anh Thơ...  Hiện tại, thập niên thứ hai của thế kỷ 21 có những vận hội mới và có những cam go mới, làng trở thành điểm tựa cho những ước mơ và những khát vọng của người Việt hôm nay. Nền văn minh lúa nước dựa trên văn hóa làng. Phẩm chất làng càng rực rỡ thì những điều tốt đẹp càng được phát huy. Còn làng thì còn dòng họ, còn cộng đồng, còn nước non.

Tuy Hòa

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Dửng dưng với bão lụt

Dửng dưng với bão lụt

(ĐTTCO) - Bộ Văn hóa-Thể thao-Du lịch vừa có một quyết định đúng đắn và nhanh chóng khi gửi công văn yêu cầu tạm ngừng Cuộc thi Hoa hậu Hoàn Vũ Việt Nam, cho đến khi khắc phục xong hậu quả bão lụt tại miền Trung.

Góc nhìn

Trào lưu xuất bản tự truyện

(ĐTTCO) - Sau những nghệ sĩ lừng lẫy như Thành Lộc, Ái Vân, Kim Cương, Trần Tiến… ra sách về đời mình, các gương mặt trẻ như Lâm Khánh Chi, Sơn Tùng, Hoàng Thùy Linh cũng hào hứng xuất bản tự truyện.

Phóng sự - sáng tác

Hấp lực Phú Quốc

(ĐTTCO) - Rất nhiều du khách đã quay lại Phú Quốc (tỉnh Kiên Giang) lần 2, lần 3, thậm chí lần n, chứng tỏ hòn đảo này thực sự có sức hấp dẫn, xứng với danh xưng Hòn đảo ngọc. 

Bạn đọc

Nên học hỏi thay vì phản ứng

(ĐTTCO) - Những ngày đầu tháng 10, người tiêu dùng (NTD) tỏ vẻ ngỡ ngàng khi nhiều cây xăng thuộc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) trưng băng rôn có nội dung "Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam".