Gìn giữ văn hóa làng

Trong không khí mùa xuân nhộn nhịp hướng về cội nguồn, những câu chuyện tháng giêng luôn dành một phần đặc biệt để nói về làng.

Gìn giữ văn hóa làng ảnh 1
Từ lâu làng đã không còn là một đơn vị hành chính của xã hội, nhưng chưa bao giờ làng từ bỏ vị trí một đơn vị hành chính của ký ức. Người đồng hương gặp gỡ, hỏi nơi chôn nhau cắt rồn đều nhắc tên làng xưa một cách trìu mến.

Giữa quá trình đô thị hóa, đôi khi người ta thờ ơ với những giá trị của làng. Thế nhưng, mỗi dịp lễ tết bao nhiêu hoài niệm, bao nhiêu thương nhớ về làng bỗng thức dậy như lộc xuân tươi xanh mơn mởn. Vậy phẩm chất của làng nằm ở đâu? Bến đò có thể đã khác, dòng sông có thể đã khác, thậm chí lũy tre quen thuộc có thể không còn nữa, nhưng nết ăn nết ở của làng vẫn chìm sâu, vẫn bồi đắp “nhìn dáng lạt bó rau, nhận được người cùng làng”.

Vài năm gần đây, công cuộc xây dựng nông thôn mới diễn ra tích cực khắp cả nước. Ý thức về làng dần dần được chú trọng hơn. Chính nhờ sự chấn hưng các làng nghề đã giúp vị trí làng rõ nét hơn trong tư duy hội nhập. Bây giờ những người xa quê ít nhiều tự hào khi nhắc về làng mình, từ làng rèn, làng đúc đến làng mỹ nghệ, làng bánh tráng và cả làng quan họ, làng đờn ca.

Không ai còn ghi sinh ra tại làng nào trong các loại giấy tờ phổ thông, nhưng hình ảnh làng luôn được mang theo ấm áp và tin yêu. Từ làng mỗi người lớn lên, từ làng mỗi người đi xa. Làng còn là nơi để bái vọng, để hành hương, để gìn giữ gốc gác và để nâng niu tâm hồn.

Chất làng ở miền Bắc đậm đặc hơn chất làng ở miền Trung. Dù đất mới, nhưng miền Nam vẫn tượng hình kiểu làng khác. Nếu làng ở miền Bắc in đậm mái đình, giếng nước, gốc đa, thì làng ở miền Nam đánh dấu bằng rặng bần này với con kênh kia, mà mỗi mùa nước nổi vẫn nóng lòng từng đứa con rong ruổi dặm trường.

Đầu thế kỷ 20, khi sức sống dân tộc bị thử thách gay gắt, làng hiện ra thăm thẳm và lộng lẫy trong văn chương. Tiếng vọng từ làng lan tỏa qua các trang viết của Nam Cao, Kim Lân, Đoàn Văn Cừ, Nguyễn Bính, Bàng Bá Lân, Anh Thơ...  Hiện tại, thập niên thứ hai của thế kỷ 21 có những vận hội mới và có những cam go mới, làng trở thành điểm tựa cho những ước mơ và những khát vọng của người Việt hôm nay. Nền văn minh lúa nước dựa trên văn hóa làng. Phẩm chất làng càng rực rỡ thì những điều tốt đẹp càng được phát huy. Còn làng thì còn dòng họ, còn cộng đồng, còn nước non.

Tuy Hòa

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cuồng tín từ xem bói thời công nghệ

Cuồng tín từ xem bói thời công nghệ

(ĐTTCO) - “Vâng lệnh phật trời, quyết đoán vận mệnh, gia đạo - tình duyên”, “Hưởng ơn trên ban phước nhân gian, ai muốn biết vận mệnh của mình, vào cô chỉ giúp”, “Bói tướng, bài tây miễn phí, chỉ cần like (thích) và share (chia sẻ) Facebook”. 

Góc nhìn

Tìm sách hay ở đâu?

(ĐTTCO) - Trong không khí Ngày Sách Việt Nam 21-4 và Ngày đọc sách thế giới 23-4, Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ nhất đã được tổ chức tại Hội trường Thư viện Quốc gia vào sáng 19-4. 

Phóng sự - sáng tác

Huế lần đầu tổ chức "Ngày hội Lân"

(ĐTTCO0 - Tối 19-9, tại Bia Quốc học Huế, Sở Du lịch tỉnh Thừa Thiên – Huế tổ chức khai mạc Ngày hội Lân Huế năm 2018 với sự tham của 16 đội lân đến từ nhiều tỉnh thành trong cả nước. 

Bạn đọc

Bản sắc du lịch TPHCM?

(ĐTTCO) - Ngày 16-8-2018, Sở Du lịch TPHCM sẽ tổ chức tọa đàm “Công tác quản lý nhà nước về du lịch của TPHCM – 25 năm thành công và thách thức”.