Điều trị loãng xương bằng y dược cổ truyền

(ĐTTCO) - Bệnh loãng xương ở người cao tuổi, đặc biệt phụ nữ sau mãn kinh tại Việt Nam cũng như các nước trên thế giới hiện có tỷ lệ rất cao và hậu quả nguy hiểm là gãy xương, ảnh hưởng nặng nề đến chức năng vận động, thậm chí tàn phế. 

Vì sao loãng xương?
Xương là một mô sống luôn có sự cân bằng động giữa 2 quá trình tiêu hủy tế bào xương già và tạo tế bào xương trẻ. Sự cân bằng này sẽ thay đổi theo năm tháng trong suốt cuộc đời của con người. Từ lúc trẻ và đến tuổi trưởng thành, quá trình tạo xương mới sẽ hoạt động mạnh hơn. Khi cơ thể phát triển ổn định (khoảng 25-30 tuổi) quá trình tạo xương mới sẽ cân bằng với quá trình tiêu xương cũ. 
Thể trạng con người đến giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh (khoảng sau 45 tuổi) quá trình tiêu xương sẽ xảy ra mạnh hơn tạo xương và sinh ra hội chứng loãng xương hay bệnh loãng xương. Chứng loãng xuất hiện ở cả hai giới nam và nữ, tuy nhiên tỷ lệ mắc bệnh của nữ giới cao hơn nam 3-4 lần. Loãng xương là một bệnh (hay là hội chứng) chuyển hóa của xương với 2 đặc điểm chính: khả năng chịu lực bị suy yếu và cấu trúc thay đổi nên xương không còn bền vững gây hậu quả gãy xương. 
Các yếu tố ảnh hưởng đến mật độ xương (MĐX) do di truyền quyết định đến khoảng 75% độ chắc của xương. Môi trường sống và chế độ dinh dưỡng cũng quyết định khoảng 25% độ chắc của xương. Hormone oestrogen và testosterone đều ảnh hưởng đến MĐX. Khi giảm 2 hormone này đều gây giảm MĐX. Dinh dưỡng là chất cần thiết giúp xương khỏe. Tuy nhiên, chỉ thật sự cần khi tuổi trẻ và trước tuổi trưởng thành. Hoạt động thể lực (tập thể dục, chơi thể thao) là rất cần thiết để duy trì MĐX ổn định. Rối loạn giấc ngủ cũng ảnh hưởng không tốt đến chuyển hóa xương. Những người bị thiếu ngủ hoặc bị hội chứng ngưng thở lúc ngủ có MĐX thấp. 
Điều trị loãng xương bằng y dược cổ truyền ảnh 1  Thực phẩm chức năng giúp củng cố xương cốt. Ảnh: T.DUYÊN 
Những điều cần biết
Tuổi mãn kinh và người cao tuổi, hiện tượng thiếu chất khoáng (canxi, phosphorus) không đáng kể, trong khi thiếu chất hữu cơ tạo keo xương (collagen) là chủ yếu, nên cần thiết phải cung cấp đủ chất collagen (đặc biệt collagen loại 1) để xương được chắc khỏe. Hủy cốt tế bào (tế bào tiêu hủy xương ) có vai trò quan trọng trong chu chuyển xương, đặc biệt sự tái tạo xương vì giúp loại bỏ xương già cỗi, tạo điều kiện cho tạo cốt bào thành lập xương mới. Do đó không phải mọi trường hợp đều cần sử dụng các thuốc ức chế hủy cốt tế bào.
Tạo cốt bào giảm về lượng và chất trong quá trình tích tuổi nên sự tổng hợp collagen và tạo xương mới bị hạn chế. Vì vậy, cần sử dụng thuốc kích thích hoạt động của tạo cốt tế bào. Y dược cổ truyền có các bài thuốc, vị thuốc “bổ Thận” (thận âm hoặc dương) có tác động giúp tăng hoạt động của các tạo cốt bào trên thực nghiệm. Khung xương của cơ thể muốn hoạt động hiệu quả không thể thiếu vai trò của hệ cơ bắp, gân và dây chằng. Hệ cơ - gân - dây chằng muốn khỏe, dẻo dai cần sự luyện tập vừa sức và kiên trì, cũng như cung cấp đủ chất dinh dưỡng, trong đó có chất collagen loại II. 
Điều trị loãng xương theo quy ước gồm các thuốc ức chế hủy cốt bào, như Biphosphonat: Alendronat (Rosamax), Risedronat (Actonel) và Ibandronat (Boniva). Liệu pháp Hormone thay thế (HRT) dùng ngăn ngừa và điều trị bệnh loãng xương cho phụ nữ mãn kinh. Thuốc điều hòa chọn lọc Estradiol (SERMs): tăng tối đa tác dụng có lợi của Estradiol cho xương. Calcitonin: có tác dụng điều hòa canxi và chuyển hóa xương.
Điều trị theo quy ước đã cải thiện MĐX, hạn chế gãy xương và tránh tàn phế cho nhiều người. Tuy nhiên, không phải mọi người bệnh đều có thể dung nạp với các thuốc kinh điển trên và phải bỏ dở điều trị. Gần đây, nhiều nhà nghiên cứu đã tập trung vào các cây - thuốc có tác dụng điều trị hỗ trợ hoặc thay thế được các thuốc có nguồn gốc hóa dược, phổ biến là các bài thuốc, cây - con thuốc như cây cẩu tích, cây cốt toái bổ. Bài thuốc Lục vi là bài thuốc cổ gồm 6 vị thuốc đã được dùng từ hàng ngàn năm nay. Hiện một số nước có nền y dược cổ truyền phát triển đã dùng điều trị LX có hiệu quả cải thiện MĐX trên động vật thí nghiệm cũng như trên người bệnh.
Cao xương cá sấu Hoa cà có chứa lượng lớn collagen dạng thủy phân nên rất dễ hấp thu qua đường tiêu hóa. Qua nhiều công trình nghiên cứu tiền lâm sàng và lâm sàng đã ghi nhận cao cá sấu an toàn, hiệu quả và dung nạp tốt đối với người bệnh loãng xương. Hiện nay, có nhiều người bệnh được chẩn đoán xác định loãng xương đã thường xuyên sử dụng cao xương cá sấu Hoa cà liên tục từ 6 tháng trở lên cho kết quả tăng MĐX rõ rệt, kèm theo giảm đau cơ - khớp và phục hồi khả năng vận động tốt.
Đối với các bệnh mạn tính không lây nói chung và bệnh loãng xương nói riêng, trong điều trị cần liệu pháp tổng hợp vừa dùng thuốc và không dùng thuốc. Bên cạnh thuốc đặc trị cần kết hợp điều chỉnh lối sống: ăn hợp lý, hạn chế chất kích thích, tập thể dục thường xuyên, hạn chế stress.
 Hội thảo “Làm thế nào để có xương khớp khỏe?” là chủ đề do CTCP Đầu tư Thảo Dược Xanh và Công ty Diamond Bone tổ chức ngày 1-3-2019. Đề dẫn hội thảo, ông Đặng Đức Thành, cho biết: Bộ xương đóng vai trò quan trọng trong việc chống đỡ cho cơ thể di chuyển; làm chỗ bám cho các cơ; bảo vệ các cơ quan nội tạng, đồng thời cũng là nơi tạo máu và dự trữ chất khoáng. Tuy nhiên, sau 30 tuổi cơ thể sẽ bắt đầu giảm tạo xương và tăng hủy xương. Tuổi càng cao, các bệnh lý về xương càng nhiều, điển hình như viêm xương khớp, thoái hóa khớp, thoái hóa cột sống… Bệnh nhẹ thì đau nhức, khó vận động, nặng thì tàn phế.
Đây là trăn trở của nhiều người, cũng chính là lý do CTCP Đầu tư Thảo Dược Xanh và Công ty Diamond Bone tổ chức bàn luận, hiến kế giải pháp về vấn đề này.

BS. Trần Văn Năm

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cảnh báo về “vùng lõm tiêm chủng”

Cảnh báo về “vùng lõm tiêm chủng”

(ĐTTCO) - Tiêm chủng dịch vụ đang dần trở thành xu hướng của các bậc phụ huynh tại TPHCM. Thế nhưng, chính việc chờ đợi tiêm vaccine dịch vụ sởi lại khiến nhiều trẻ em rơi vào “vùng lõm tiêm chủng” do không được chích ngừa đầy đủ, đúng lịch.

Góc nhìn

Cách nào ngăn chặn tín dụng đen?

(ĐTTCO) - Lực lượng công an nhiều tỉnh, thành đang ra sức trấn áp tín dụng đen, sau khi xảy ra nhiều vụ đòi nợ kiểu truy sát gây bất an cho cộng đồng. Nạn nhân của tín dụng đen đa phần là người gieo neo, ít quan hệ xã hội, không am hiểu pháp luật và ngại hợp tác cơ quan chức năng.

Phóng sự - sáng tác

Làng gốm 500 năm xứ Quảng

(ĐTTCO) - Bên bờ sông Thu Bồn những ngày này, đường vào làng gốm Thanh Hà (TP Hội An, Quảng Nam) đã thấy những nồi, ấm lu, vại, ngói… màu nâu đất phơi ngay ngắn dọc 2 bên lối đi. Tiếng nện đất, tiếng lách cách củi lửa trong lò nung gốm, hay tiếng tu huýt bằng gốm là những thanh âm thường ngày ở làng gốm 500 tuổi này.

Bạn đọc

NoXH phải chất lượng, nhiều tiện ích

(ĐTTCO) - Qua thông tin của các báo, người dân được biết nhu cầu nhà ở xã hội (NoXH) trong cả nước giai đoạn 2011-2020 cần khoảng 440.000 căn hộ. Trong đó, TPHCM khoảng 134.000 căn; Hà Nội 110.000 căn; Bình Dương 41.250 căn; Đồng Nai 36.700 căn; Đà Nẵng 11.500 căn… Vậy nhưng đến nay các địa phương mới thực hiện được khoảng 30% kế hoạch đã đề ra.

BÁO XUÂN KỶ HỢI 2019