Bất nhất số liệu thống kê

Tại buổi hội thảo khoa học "Nhìn lại nửa chặng đường phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2011-2015 và những điều chỉnh chiến lược" vừa được tổ chức ngày 23-9, nguyên Phó Thủ tướng Vũ Khoan thẳng thắn đề cập mối hoài nghi các số liệu thống kê của Việt Nam: "Những con số đó tôi không dám tin". Để xác tín nhận định không hề chủ quan của mình, cựu lãnh đạo uy tín này dẫn chứng về nợ xấu hiện không biết tin vào con số nào vì "nay thế này mai thế kia".

Số liệu thống kê khập khiễng khiến rất khó đưa ra đánh giá và phân tích một cách cụ thể và khách quan. “Đó là nguồn cơn dẫn đến nhiều hệ lụy. Tôi thấy bức tranh kinh tế rất lổn nhổn, không đi vào cuộc sống. Có những nguyên nhân cần phân tích. Có thể do chúng ta chủ quan duy ý chí đề ra những cái không tưởng. Đề ra nhưng không làm hoặc làm ngược lại do không lường được tình hình thực tế biến động" - ông Vũ Khoan nói.

Trước đây, TS. Hoàng Thọ Xuân, Viện Nghiên cứu thương mại, từng nhấn mạnh tác động lớn nhất của việc nhiễu loạn số liệu chính là mất lòng tin về các con số thống kê của người dân, doanh nghiệp. Thí dụ, trong lĩnh vực thu hút vốn đầu tư nước ngoài (FDI), theo Tổng cục Thống kê, nửa đầu năm 2013 cả nước có 44 tỉnh, thành phố có dự án FDI được cấp phép mới. Thế nhưng Cục Đầu tư nước ngoài (FIA) nói con số này là 46. Tổng cục Thống kê tuyên bố tỉnh Thái Nguyên có số vốn đăng ký lớn nhất với 2,14 tỷ USD, còn theo FIA đó là tỉnh Thanh Hóa. Vậy cộng đồng biết tin ai?

Tình trạng lằng nhằng số liệu thống kê đã nóng lên không ít lần trên diễn đàn Quốc hội. Tại kỳ họp diễn ra vào tháng 5-2013, nhiều đại biểu Quốc hội đặt câu hỏi: trong bối cảnh kinh tế khó khăn mà tỷ lệ thất nghiệp chỉ 2% có đáng tin cậy?

Còn trong một kỳ họp Quốc hội năm 2012, TS. Trần Du Lịch truy vấn: trong khi doanh nghiệp đóng cửa, phá sản hàng loạt, con số tạo việc làm mới vẫn thống kê lên tới hơn 1,5 triệu người trong năm 2012 thì không thể hình dung được. Chủ nhiệm Ủy ban kinh tế của Quốc hội Nguyễn Văn Giàu cũng chia sẻ sự lo lắng về độ thiếu chính xác của một số số liệu dự báo. Theo ông, các số liệu này là cơ sở để định ra các chính sách kinh tế và công tác điều hành các cấp, cần phải đạt được tính chính xác.

Hiện nay việc thống kê chủ yếu liên hệ ngang, không phải dọc. Cụ thể, bộ lấy số liệu thống kê của sở, ngành địa phương, không thông qua cơ quan thống kê của địa phương. Trong khi Cục Thống kê địa phương lại thu thập số liệu rồi chuyển về Tổng cục Thống kê. Cho nên bộ, ngành có số liệu khác Tổng cục Thống kế. Ngoài yếu tố kỹ thuật, số liệu thống kê ở nước ta phơi bày sự bất nhất vì không theo chuẩn quốc tế mà chủ yếu muốn làm đẹp báo cáo.

Gia Quan

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Góc nhìn

Tìm sách hay ở đâu?

(ĐTTCO) - Trong không khí Ngày Sách Việt Nam 21-4 và Ngày đọc sách thế giới 23-4, Lễ trao Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ nhất đã được tổ chức tại Hội trường Thư viện Quốc gia vào sáng 19-4. 

Phóng sự - sáng tác

Làm nông thời 4.0

(ĐTTCO) - Phòng Kinh tế thị xã Hồng Ngự, Đồng Tháp và Công ty Quản Nông Xanh vừa phối hợp giới thiệu nông dân mô hình dùng thiết bị bay phun thuốc bảo vệ thực vật vừa đạt hiệu quả cao vừa bảo vệ môi trường. 

Bạn đọc

Chỉ tiêu không thể mão?

(ĐTTCO) - Nhiều năm qua khi nhắc đến bất cứ lĩnh vực nào từ kinh tế, xã hội đến giáo dục… Quốc hội cũng như các bộ ngành đều đưa ra những con số chỉ tiêu để phấn đấu hoàn thành. Điều này không sai, nhưng ở khá nhiều lĩnh vực các chỉ tiêu đưa ra nhằm đẹp báo cáo chứ rất xa vời thực tế, thậm chí chính các chuyên gia khi phân tích cũng phải ngạc nhiên về những chỉ tiêu này. Phải chăng hội chứng chỉ tiêu đang “lây lan” quá nhanh?