Xung lực mới, tâm thế mới

(ĐTTCO) - Hôm nay 31-12, ngày cuối cùng bước sang năm mới 2016, Cộng đồng Kinh tế ASEAN (AEC) chính thức được thành lập. Đây là một sự kiện lớn không chỉ trong nội khối, mà còn thu hút sự quan tâm của giới đầu tư quốc tế.

 Xung lực mới, tâm thế mới ảnh 1

Từ nay AEC có một thị trường chung 600 triệu người với tổng GDP hơn 2.000 tỷ USD/năm, hình thành một không gian kinh tế thống nhất; mở ra nhiều cơ hội phát triển cho các quốc gia thành viên ASEAN; tạo lợi thế mạnh mẽ để Việt Nam hội nhập sâu rộng vào kinh tế toàn cầu.

Năm 2015 khép lại, đánh dấu nước ta đàm phán thành công nhiều hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới, giúp Việt Nam mở rộng không gian kinh tế, tạo động lực cho cải cách và hoàn thiện thể chế tăng sức hút đầu tư nước ngoài với chất lượng cao hơn. Nổi bật và mang tính đột phá là Việt Nam đã kết thúc đàm phán FTA với Hàn Quốc, chính thức có hiệu lực từ ngày 20-12-2015; FTA với liên minh châu Âu, Liên minh kinh tế Á-Âu (trong đó có Liên bang Nga) - dự kiến có hiệu lực ngay từ đầu năm 2016. Riêng Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP) đã kết thúc đàm phán, có thể ký kết chính thức vào đầu tháng 2-2016.

Lợi ích các FTA thế hệ mới là gì? Trước nhất, từ góc độ giao lưu hàng hóa, các FTA thế hệ mới đặt ra mục tiêu xóa bỏ phần lớn thuế quan giữa các nước; trong đó có các đối tác quan trọng như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc…, tạo điều kiện mở rộng xuất khẩu hàng hóa Việt Nam. Ngược lại, Việt Nam cũng phải mở cửa cho thị trường hàng hóa, dịch vụ bên ngoài. Biên giới “sân nhà”, “sân khách” sẽ bị xóa nhòa, tạo dựng một môi trường kinh doanh bình đẳng, cạnh tranh, minh bạch. Nguồn vốn và lao động sẽ tự do dịch chuyển, hình thành sự phân công lao động mới giữa các nền kinh tế, từ đó làn sóng đầu tư nước ngoài sẽ lan tỏa mạnh mẽ hơn trên nguyên tắc hợp tác hiệu quả và cùng hưởng lợi.

Các FTA thế hệ mới tạo sức ép và động lực, buộc các chính phủ phải tiến hành làn sóng cải cách mới về thể chế và hành chính để các doanh nghiệp giải phóng sức sản xuất, nâng cao sáng tạo và cạnh tranh nhằm chen chân cho được vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đặc điểm của các FTA thế hệ mới là phạm vi cam kết rộng. Các FTA trước đây chủ yếu tập trung vào lĩnh vực thương mại - hàng hóa, nay còn cam kết nhiều lĩnh vực mới, như cải cách doanh nghiệp nhà nước, mua sắm của chính phủ, lao động-công đoàn, môi trường…

Các nhà đàm phán hiệp định và giới chuyên gia đã lượng hóa AEC có thể giúp GDP của ASEAN tăng 7%. Riêng Việt Nam tham gia FTA Á-Âu sẽ tăng kim ngạch xuất khẩu vào liên minh 18-20%/năm; với FTA Việt Nam-EU sẽ giúp xuất khẩu tăng 4-6%/năm. Với FTA Việt Nam-Hàn Quốc, ngay sau khi hiệp định có hiệu lực, doanh nghiệp 2 nước có ưu thế tốt hơn để khai thác các ưu đãi thương mại, đầu tư dành cho nhau. Tính đến nay, thương mại 2 chiều giữa Việt Nam - Hàn Quốc đã tăng hơn 57 lần (tính từ năm 1992); Hàn Quốc là đối tác thương mại lớn thứ 3 của Việt Nam (sau Trung Quốc và Hoa Kỳ); Việt Nam là thị trường xuất khẩu lớn thứ 6 của Hàn Quốc. Về đầu tư FDI, tính đến tháng 10-2015, Hàn Quốc đã vượt qua Nhật Bản với số vốn đầu tư lên đến 43,6 tỷ USD. Triển vọng đang mở ra rất tốt đẹp cho cả 2 bên trong chặng đường phía trước.

TPP là một đề tài nóng trên các diễn đàn kinh tế 2015, vì quy tụ các nền kinh tế lớn như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Canada… Hiệp định được ký kết và khi thuế nhập khẩu giảm về bằng 0%, sẽ tạo ra cú hích lớn đối với các nước tham gia vào một hiệp định chiếm tới 40% GDP và 30% thương mại toàn cầu. Theo tính toán của các chuyên gia nước ngoài, TPP sẽ giúp GDP của Việt Nam tăng thêm 23,5 tỷ USD vào năm 2020 và 33,5 tỷ USD vào năm 2025…

Có thể nói bước vào năm mới 2016, Việt Nam thật sự vươn tầm với không gian kinh tế rộng mở chưa từng có, góp phần tạo xung lực đẩy mạnh toàn diện công cuộc Đổi mới để đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững. Hội nghị lần thứ 13 BCH Trung ương Đảng khóa XI đã thống nhất cao thông qua các văn kiện trình Đại hội XII của Đảng sắp khai mạc, đã tiếp thu các ý kiến đóng góp, xây dựng vào dự thảo văn kiện: “Nhấn mạnh chủ trương phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận hành theo các quy luật của kinh tế thị trường, có tính hiện đại và hội nhập quốc tế; thị trường đóng vai trò quan trọng trong huy động và phân bổ hiệu quả các nguồn lực phát triển, là một động lực giải phóng sức sản xuất; Nhà nước đóng vai trò định hướng, xây dựng và hoàn thiện thể chế kinh tế, tạo dựng môi trường cạnh tranh bình đẳng, minh bạch và lành mạnh…” (Phát biểu của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng bế mạc Hội nghị Trung ương 13).

Điều này cũng tương hợp với các FTA mà Việt Nam ký kết. Đó là quản trị minh bạch và hành xử khách quan của bộ máy Nhà nước; phải điều chỉnh, sửa đổi một số quy định pháp luật về thương mại, đầu tư, đấu thầu, sở hữu trí tuệ, lao động, môi trường; hướng tới một nền hành chính công hiệu quả, minh bạch, dễ dự đoán, phù hợp với nguyên tắc hội nhập quốc tế. Đây cũng là cơ hội để nước ta tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, một trong 3 đột phá chiến lược; hỗ trợ tiến trình đổi mới mô hình tăng trưởng và cơ cấu lại nền kinh tế; xây dựng Nhà nước pháp quyền với đội ngũ công chức có phẩm chất, kỷ luật, kỷ cương.

Việt Nam gia nhập “sân chơi lớn” không phải trên con đường trải thảm, mà cơ hội luôn song hành cùng các thách thức nghiệt ngã. Vấn đề đặt ra là ta có tận dụng được cơ hội và khắc chế thách thức. Thách thức lớn nhất là sức ép cạnh tranh, có thể làm một số doanh nghiệp quen dựa dẫm vào sự bao cấp của Nhà nước hoặc công nghệ sản xuất kinh doanh lạc hậu rơi vào tình trạng thua lỗ, phá sản. Ngành nông nghiệp cũng được dự báo đối mặt với nhiều khó khăn do quy mô sản xuất nhỏ, giá thành cao nhiều lần so với các nước. Do trình độ phát triển thấp so với các nước nên một số cam kết FTA đều có lộ trình riêng cho Việt Nam trong vòng 5-10 năm, thậm chí một số lĩnh vực nhạy cảm có thời gian lâu hơn để chuyển đổi thích hợp, đảm bảo đến thời điểm hợp lý, ta có thể sẵn sàng thực thi, áp dụng những tiêu chuẩn ngang bằng các nước.

2016 đánh dấu nước ta bước vào lộ trình hội nhập một cách toàn diện. Nhìn toàn cục, cái lợi trước mắt mang lại là 90 triệu dân Việt Nam có nhiều chọn lựa, có cơ hội tiếp cận mặt bằng hàng hóa giá rẻ, chất lượng do kênh lưu thông liên thông; tiếp cận các dịch vụ mới của thế giới và có điều kiện dịch chuyển tự do lao động, nguồn vốn đầu tư… Vận hội đang mở ra cũng kỳ vọng sẽ thúc đẩy hình thành một thế hệ doanh nhân mới, năng động biết tìm kiếm cơ hội kinh doanh trên thương trường quốc tế. Và thực tế hơn, Việt Nam phải chấp nhận luật chơi mới: có được, có mất khi hội nhập. Và cũng đến thời điểm ta không thể bảo hộ mãi các ngành, các lĩnh vực không có lợi thế, không có chỗ đứng trên thị trường.

Lê Tiền Tuyến

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Phá sản và quyền lợi khách hàng

Phá sản và quyền lợi khách hàng

(ĐTTCO) - Đầu tuần này, Quốc hội đã thông qua dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Các tổ chức tín dụng (TCTD). Luật sẽ có hiệu lực ngày 15-1-2018.

 

Chủ điểm sự kiện

Cơ hội kênh thanh toán mới

(ĐTTCO) - Sự phát triển của các công ty Fintech tạo ra cuộc chạy đua trong lĩnh vực thanh toán đang đem đến những sản phẩm, dịch vụ tiện lợi cho người dùng.