Vẫn vướng rào cản thủ tục

Vẫn vướng rào cản thủ tục ảnh 1 
Hôm nay 16-4, Phòng Thương mại - Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Cơ quan Phát triển quốc tế Hoa Kỳ tổ chức công bố “Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2014”. Đáng chú ý trong đó là nội dung về cảm nhận của gần 1.500 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) về chất lượng điều hành môi trường kinh doanh tại 63 tỉnh, thành phố.

Theo báo cáo PCI năm 2014, số doanh nghiệp FDI kinh doanh có lãi ít hơn (gần 58%) và tỷ lệ báo cáo lỗ cao hơn (34%) so với năm 2013. Tuy vậy, tỷ lệ doanh nghiệp FDI đánh giá tích cực về triển vọng đầu tư cao hơn. Theo đó, 16% doanh nghiệp FDI cho biết tăng đầu tư hoạt động, 65% tuyển thêm lao động mới. Số lượng việc làm theo điều tra PCI-FDI được ghi nhận tăng cao nhất trong vòng 5 năm qua; triển vọng kinh doanh trong tương lai có dấu hiệu khởi sắc.

Theo nhiệt kế doanh nghiệp, tâm lý lạc quan về kế hoạch mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh đã tăng lên nhanh chóng, khi trên 50% doanh nghiệp trong mẫu điều tra PCI-FDI cho biết có ý định tăng quy mô hoạt động - cao nhất kể từ năm 2010.

Điểm đáng chú ý, khoảng 50% doanh nghiệp FDI trước khi lựa chọn Việt Nam, đã từng cân nhắc đầu tư vào nước khác (Trung Quốc 20%, Thái Lan 18% và Campuchia gần 14%). Những tỷ lệ này đều tăng so với năm 2013. Theo nhóm nghiên cứu, sự gia tăng này tự thân là một chỉ báo quan trọng về thứ hạng của Việt Nam trong mắt nhà đầu tư quốc tế. Việt Nam không còn là điểm đến được ưu ái nhất đối với các nhà đầu tư quốc tế như giai đoạn 2007-2010, bởi đang phải cạnh tranh với các đối thủ truyền thống trong khu vực như Trung Quốc, Thái Lan, Indonesia, cùng một số nước mới nổi như Lào, Philippines. Trong số nhà đầu tư cân nhắc địa điểm đầu tư, 83% đã chọn Việt Nam thay vì chọn các quốc gia khác, trong khi chỉ 17% đầu tư vào Việt Nam như một phần của chiến lược đầu tư đa quốc gia. Thế mạnh của Việt Nam so với các quốc gia cạnh tranh ở 4 điểm: thuế suất, rủi ro thu hồi tài sản, khả năng tác động chính sách và ổn định chính sách.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp FDI đều chia sẻ cảm nhận chung là môi trường kinh doanh của Việt Nam kém hấp dẫn hơn do tham nhũng và chi phí không chính thức, chất lượng dịch vụ hành chính công (giáo dục, y tế và dịch vụ tiện ích) và chất lượng cơ sở hạ tầng ngang bằng với các nước Campuchia và Lào. Thậm chí, trong lĩnh vực tham nhũng và gánh nặng quy định pháp luật, Việt Nam bị đánh giá thấp hơn nhiều so với 2 nước này.

Về chia dữ liệu theo tỉnh, một lần nữa Đà Nẵng là địa phương đứng đầu về mức độ cởi mở với nhà đầu tư nước ngoài, khi có trên 76% doanh nghiệp FDI ở đây cho rằng lãnh đạo tỉnh có xu hướng giải quyết vấn đề một cách chính thức thông qua các quy định của thành phố. Bắc Giang xếp sau Đà Nẵng với 67% doanh nghiệp trả lời như trên. Hà Nội dường như lại là địa phương ít năng động nhất trong việc giải quyết vướng mắc cho doanh nghiệp FDI. “Có lẽ do việc gần gũi với chính quyền Trung ương nên khó đưa ra được những giải pháp độc lập. Hải Phòng, Bà Rịa - Vũng Tàu và Đồng Nai cũng được xếp vào nhóm những địa phương khó đưa ra những quyết sách độc lập, tự chủ” - báo cáo nhận định.

Việt Nam đã có nhiều nỗ lực trong cắt giảm gánh nặng quy định cho doanh nghiệp FDI. Các thủ tục gia nhập thị trường tiếp tục cải thiện. Quốc hội đã thông qua Luật Doanh nghiệp và Luật Đầu tư sửa đổi nhằm đơn giản hóa hơn nữa các thủ tục đăng ký doanh nghiệp, gỡ bỏ hạn chế đầu tư vào nhiều ngành. Tuy nhiên, hầu hết doanh nghiệp cho biết họ vẫn chịu nhiều chi phí cho các gánh nặng quy định, khi phải tuân thủ với các thủ tục thành lập doanh nghiệp, thanh tra, kiểm tra và thủ tục hải quan. Những vấn đề này được doanh nghiệp khuyến nghị đưa vào các chương trình nỗ lực cải cách chính sách như Nghị quyết 19 của Chính phủ (về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia). Những cải cách này chưa được phản ánh ngay tại cuộc điều tra năm 2014, tuy nhiên rất có thể sẽ tạo ra những dấu ấn trong điều tra năm sau.

Những rào cản được các doanh nghiệp FDI đưa ra tại PCI 2014 đang là thách thức không nhỏ cho Việt Nam trong việc thực thi các chính sách nhằm tạo môi trường kinh doanh ngày càng hấp dẫn, có sức cạnh tranh cao so với khu vực. Những đánh giá của khối doanh nghiệp FDI cũng đặc biệt quan trọng khi Việt Nam đang đẩy mạnh thu hút nhóm các nhà đầu tư có thể giúp cải thiện vị trí của nền kinh tế và khởi động một kỷ nguyên mới của tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Chủ điểm sự kiện

Triệt tiêu ma trận sở hữu chéo

(ĐTTCO) - Trong lộ trình tái cơ cấu các TCTD và xử lý nợ xấu giai đoạn 2016-2020, sở hữu chéo (SHC)  là vấn đề nổi cộm, cần được xử lý triệt để loại trừ rủi ro cho hệ thống NH.