Trông đợi đột phá mới

(ĐTTCO) - Một bản dự thảo nghị quyết mới về cải thiện môi trường kinh doanh đang được Bộ Kế hoạch - Đầu tư trình Chính phủ, với mục tiêu xác lập môi trường kinh doanh Việt Nam vào nhóm 4 nước đứng đầu ASEAN và bước vào top 3 từ năm 2020. Để đạt được mục tiêu này không hề dễ dàng, thậm chí rất khó khăn, đòi hỏi nước ta đang cần thêm một Nghị quyết 19 nữa.

Trong 2 năm 2014-2015, 2 Nghị quyết 19/NQ-CP của Chính phủ ra đời được ví như “cây gậy” trong việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Theo đó, thứ hạng năng lực cạnh tranh của nước ta tăng 3 bậc, từ vị trí 93 lên vị trí 90 (theo cách tiếp cận của Doing Business 2016), đồng thời có sự cải thiện ở 5 chỉ số: Khởi sự doanh nghiệp (tăng 7 bậc); tiếp cận điện năng (tăng 22 bậc); tiếp cận tín dụng (tăng 8 bậc); nộp thuế và bảo hiểm xã hội (tăng 4 bậc); giải quyết phá sản doanh nghiệp (tăng 2 bậc).

Đánh giá của Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) cũng cho biết, năm 2010 Việt Nam đứng thứ 75/139, năm 2015 xếp thứ 56/140, tăng 19 bậc. Chỉ số sáng tạo toàn cầu theo báo cáo của Tổ chức Sở hữu trí tuệ Thế giới và một số đại học có uy tín, xếp hạng của Việt Nam năm 2010 là 71/125, năm 2015 đạt 52/141 và trong ASEAN-6, Việt Nam chỉ xếp sau Singapore và Malaysia. Như vậy các chỉ số của chúng ta về môi trường cạnh tranh, đầu tư kinh doanh đều tốt, có nhiều tiến bộ.

Những tín hiệu tích cực trên đã được cộng đồng doanh nghiệp trong và ngoài nước ghi nhận. Song điều đó chưa đủ. Cộng đồng doanh nghiệp vẫn mong mỏi liều thuốc này tiếp tục được duy trì với cường độ mạnh hơn, quyết liệt hơn. Việc ban hành thêm một Nghị quyết 19 của năm 2016 là điều nhiều doanh nghiệp trông đợi. Bởi lẽ, những kết quả đạt trên chủ yếu từ việc thực hiện Nghị quyết 19-2014, phần lớn nhờ các biện pháp rà soát, cắt bỏ các thủ tục trên văn bản, giấy tờ. Các nhiệm vụ, giải pháp để tạo ra những thay đổi trên thực tế, đảm bảo người dân, doanh nghiệp thực sự cảm nhận và được hưởng lợi theo yêu cầu của Nghị quyết 19-2015 chưa làm được nhiều. Điều đó có nghĩa, môi trường kinh doanh Việt Nam chưa có bước đột phá nào rõ ràng.

Đầu tiên phải nhắc tới mục tiêu cải cách toàn diện các quy định về điều kiện kinh doanh, về bản chất là tạo lập môi trường kinh doanh thông thoáng, công khai, bình đẳng theo đúng nguyên tắc của thị trường, vẫn chưa có kết quả. Lý do là số bộ, ngành, địa phương thực hiện yêu cầu rà soát, đánh giá quy định của pháp luật về điều kiện đầu tư kinh doanh, báo cáo, đề xuất phương án sửa đổi, bổ sung ít hơn rất nhiều so với số bộ chưa làm, thậm chí, còn ít hơn cả số bộ, ngành ban hành điều kiện kinh doanh trái thẩm quyền, cái mà doanh nghiệp, nhà đầu tư vẫn đau đầu gọi là giấy phép con.

Hay như mục tiêu cải cách toàn diện quy định về quản lý chuyên ngành và cải cách thủ tục hành chính đối với hoạt động xuất, nhập khẩu Nghị quyết 19 đặt ra cho 10 bộ cùng làm, chỉ có 3 bộ là Tài chính, Giao thông-Vận tải, Nông nghiệp - Phát triển nông thôn chủ động triển khai các hành động theo hướng cải cách về nội dung thủ tục và phương thức thực hiện quản lý chuyên ngành. Số bộ, ngành còn lại hoặc nợ việc, hoặc ban hành văn bản không đúng yêu cầu chỉ đạo tại Nghị quyết 19. Đặc biệt, mục tiêu giảm thời gian cấp phép xây dựng xuống còn 77 ngày đến hết năm 2016 đang trở nên khó khăn, khi trong 2 năm qua, thủ tục này đã tăng lên 52 ngày, hiện là 166 ngày, theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới (WB) tại Báo cáo Môi trường kinh doanh năm 2016.

Những vấn đề bất cập nói trên đòi hỏi phải tiếp tục tăng cường mạnh mẽ hơn nữa việc cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh. Là đơn vị chắp bút cho Nghị quyết 19 năm 2016, đại diện Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) cho biết dự thảo Nghị quyết 19 năm 2016 đã được gửi sang Văn phòng Chính phủ xem xét, thảo luận trong phiên họp Chính phủ tháng 3 này để sớm thông qua và ban hành.

Theo đó, Nghị quyết 19 mới tập trung vào cải thiện thủ tục quản lý kiểm tra chuyên ngành. Kế đó là vấn đề đăng ký sở hữu tài sản… Một điểm mới khác của Nghị quyết 19 lần này là không chỉ tập trung vào các chỉ tiêu của Doing Business của WB, mà còn đề cập đến các chỉ số của WEF đưa ra. Bên cạnh đó, kết quả thực hiện Nghị quyết 19 mới sẽ được coi là tiêu chí quan trọng đánh giá chất lượng hoạt động của từng bộ, cơ quan, địa phương, xem xét trách nhiệm của những người đứng đầu và xếp hạng công chức. Bởi môi trường kinh doanh Việt Nam chỉ có thể ganh đua với các nền kinh tế đi trước trong khu vực, khi từng công chức Việt Nam thực sự tham gia cuộc đua này.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Chủ điểm sự kiện

Triệt tiêu ma trận sở hữu chéo

(ĐTTCO) - Trong lộ trình tái cơ cấu các TCTD và xử lý nợ xấu giai đoạn 2016-2020, sở hữu chéo (SHC)  là vấn đề nổi cộm, cần được xử lý triệt để loại trừ rủi ro cho hệ thống NH.