Thách thức xuất khẩu

 Thách thức xuất khẩu ảnh 1
Sau 2 năm xuất khẩu tăng trưởng mạnh (năm 2013 tăng 15,4%; năm 2014 tăng 13,6%) và liên tục xuất siêu, năm 2015 xuất khẩu được dự báo tăng chậm lại và Việt Nam sẽ trở lại nhập siêu. Kết quả xuất khẩu những tháng đầu năm 2015 đã làm cho nhận định này đang trở nên chính xác. Mức tăng trưởng của quý I-2015 chỉ bằng một nửa so với cùng kỳ năm 2014, cho thấy mục tiêu kim ngạch xuất khẩu tăng 10% của cả năm 2015 sẽ gặp phải không ít khó khăn, thách thức.

 Theo Bộ Kế hoạch - Đầu tư, tổng kim ngạch xuất khẩu quý I-2015 ước đạt gần 35,7 tỷ USD, chỉ tăng 6,9% so với cùng kỳ năm 2014 (tăng 14,1%). Nếu loại trừ yếu tố giá (giảm 3,62% so với cùng kỳ), xuất khẩu tăng 10,9%. Trong báo cáo kinh tế vĩ mô vừa công bố, Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia bày tỏ quan ngại về sự sụt giảm của xuất khẩu.

Ủy ban cho rằng nguyên nhân chính của tình trạng này do giá hàng hóa xuất khẩu giảm. Kim ngạch xuất khẩu của nhóm các mặt hàng thống kê cả về giá trị và lượng (gồm hạt điều, cà phê, chè, hạt tiêu, gạo, sắn và sản phẩm của sắn, than đá, dầu thô, xăng dầu, cao su, sắt thép) đã giảm tới 24,4% so với cùng kỳ năm 2014; sự suy giảm trên chủ yếu do yếu tố giá vì lượng xuất khẩu chỉ giảm 2,4%.

Tăng trưởng xuất khẩu 2 năm 2013 và 2014 có sự đóng góp không nhỏ của điện thoại Samsung, nhưng yếu tố này không còn trong năm 2015. Trong khi đó, tại một số thị trường nhập khẩu chính của hàng hóa Việt Nam xuất hiện dấu hiệu sụt giảm trong quý I: ASEAN đạt 4,48 tỷ USD, giảm 1,4%; Trung Quốc 3,5 tỷ USD, giảm 6,2% do lượng gạo xuất khẩu giảm, giá dầu thô xuất khẩu giảm; Nhật Bản ước đạt 3,3 tỷ USD, giảm 10,9%.

Thách thức đối với xuất khẩu năm 2015 đã được dự báo bởi nhiều nguyên nhân. Đến nay, thách thức này càng tăng lên khi các doanh nghiệp xuất khẩu đang chịu thêm “gánh nặng kép” tăng giá điện và giá xăng dầu. Trong khi đó, diễn biến tăng giá của đồng USD so với các đồng tiền mạnh khác cũng tác động bất lợi đến xuất khẩu của Việt Nam. Với nhiều đơn hàng xuất khẩu đã được đàm phán, ký kết cố định giá bán, việc tăng giá nguyên liệu đầu vào trong khi không điều chỉnh được giá bán, đang làm giảm hiệu quả kinh doanh của nhiều doanh nghiệp và giảm sức cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu.

Đại diện nhiều doanh nghiệp cho biết quyết định điều chỉnh tăng 7,5% giá bán điện và tăng giá bán lẻ xăng dầu thời gian qua đã tác động không nhỏ đến chi phí cũng như giá thành sản xuất sản phẩm của doanh nghiệp. Chi phí 2 loại nguyên liệu đầu vào tuy chiếm tỷ lệ không nhiều trong cơ cấu giá thành sản phẩm, song việc tăng khá mạnh đã làm chi phí sản xuất cũng như giá thành tăng khá cao.

Tại cuộc họp mới đây, trước con số sụt giảm tới 23% của xuất khẩu thủy sản, Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) đã đề nghị Bộ Nông nghiệp - Phát triển nông thôn có ý kiến với Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước xem xét điều chỉnh giảm lãi suất vay ngắn hạn cho doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu ngành nông - thủy sản xuống dưới mức trần 7%/năm như hiện nay. Trong bối cảnh Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước vẫn kiên quyết giữ ổn định tỷ giá trong biên độ đã đề ra, đây là giải pháp cần được xem xét để giảm áp lực và tăng sức cạnh tranh cho các doanh nghiệp xuất khẩu.

Bên cạnh đó, năm 2015 hàng loạt hiệp định thương mại tự do (FTA) có khả năng kết thúc đàm phán, ký kết sẽ tạo cơ hội cho doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh. Các cơ quan quản lý cần sớm xây dựng văn bản hướng dẫn, nhằm giúp doanh nghiệp tận dụng các cơ hội từ hiệp định, nâng cao năng lực cạnh tranh. Đồng thời, tiếp tục đơn giản hóa cho các thủ tục liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu, tích cực tăng cường hoạt động xúc tiến thương mại.

Về phía doanh nghiệp, trước xu hướng tăng giá nguyên nhiên liệu đầu vào cũng cần chủ động tính toán, xem xét tìm kiếm thêm thị trường ngoài nước mới, nhằm nâng cao sức cạnh tranh cho hàng hóa xuất khẩu; đặc biệt là các nước trong khu vực, để đón đầu cơ hội từ việc thành lập Cộng đồng Kinh tế ASEAN vào cuối năm nay. Các doanh nghiệp cần chủ động nghiên cứu, đưa ra các phương thức mới, tiết giảm chi phí, giảm gánh nặng lên giá thành sản phẩm. Cụ thể, đầu tư trang thiết bị hiện đại, triển khai công nghệ mới với công suất, hiệu quả sử dụng điện ít hơn, để vừa nâng cao chất lượng sản phẩm, vừa tiết giảm chi phí.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Tư duy mở cho đặc khu kinh tế

Tư duy mở cho đặc khu kinh tế

(ĐTTCO) - Sự thành công mô hình phát triển đặc khu kinh tế (ĐKKT) đã được kiểm chứng tại nhiều quốc gia.

Chủ điểm sự kiện

Học hỏi kinh nghiệm thương hiệu đẳng cấp

(ĐTTCO) - Việc các thương hiệu thời trang bình dân thế giới Zara, H&M có mặt ở thị trường Việt Nam sẽ tạo ra sức ép hay cơ hội để doanh nghiệp nội cũng như các nhà thiết kế trong nước chuyển mình?