Sợ minh bạch, né niêm yết

(ĐTTCO)-Để thúc đẩy mạnh mẽ việc thoái vốn nhà nước và niêm yết trên thị trường chứng khoán (TTCK), Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 51/2014/QĐ-CP ngày 15-9-2014, quy định một số nội dung về thoái vốn, bán cổ phần, đăng ký giao dịch, niêm yết trên TTCK của doanh nghiệp nhà nước (DNNN). Tại Điểm 2 Điều 14 Quyết định 51 quy định: “Đối với DN đã chính thức chuyển thành công ty cổ phần trước ngày quyết định này có hiệu lực thi hành, đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước có trách nhiệm chỉ đạo người đại diện phối hợp, đôn đốc DN hoàn tất việc thực hiện đăng ký giao dịch và niêm yết theo quy định tại khoản 1 Điều 14 trong thời hạn tối đa 1 năm, kể từ ngày quyết định này có hiệu lực”. Đối chiếu theo các quy định trên, nhiều DN lớn đã quá thời hạn nhưng vẫn chây ì niêm yết cổ phiếu lên TTCK.

Lấy đơn cử 2 ông lớn trong ngành đồ uống: Sabeco và Habeco, đã thực hiện việc cổ phần hóa (CPH) được hơn 8 năm. Trong đề án của 2 DN này đều nói rõ việc CPH gắn với niêm yết theo chủ trương của Nhà nước, nhưng thực tế 2 đơn vị này luôn tìm cách tránh việc niêm yết. Mới đây, Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI) đã có văn bản kiến nghị gửi đến Bộ trưởng Bộ Công Thương, phản ánh một số tồn tại lớn về công tác quản lý vốn nhà nước tại Sabeco và Habeco, nơi Bộ Công Thương đang đại diện tới gần 90% và 82% vốn điều lệ. Theo VAFI, nếu đối chiếu theo Quyết định 51 và nhiều chủ trương chính sách trước đó, kể cả các nghị quyết đại hội cổ đông tại 2 DN này về thực hiện niêm yết, những người quản lý vốn trực tiếp và gián tiếp tại Sabeco và Habeco đã không thực hiện chủ trương của Chính phủ, không hoàn thành nhiệm vụ Nhà nước giao phó.

Nhiều ông lớn trong các lĩnh vực khác như MobiFone, Vinaphone, Vietnam Airlines, Vinalines, VRG, SJC… cũng chậm chạp trong việc CPH và đưa cổ phiếu lên sàn chứng khoán. Điển hình là trường hợp của MobiFone, dù đã có kế hoạch CPH từ 10 năm trước nhưng mọi chuyện chỉ mới bắt đầu khởi động từ năm 2014 khi nhận quyết định tách khỏi Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam (VNPT). Lúc bấy giờ, MobiFone được lệnh phải hoàn thiện phương án CPH ngay trong năm 2014 và hoàn thành CPH trong năm 2015. Đầu năm 2016, thị trường bắt đầu rộ lên thông tin MobiFone sẽ được IPO trong năm nay, nhưng nếu hỏi thời gian cụ thể không ai dám khẳng định.

Vì sao những ông lớn cố tình trốn tránh CPH và niêm yết trên TTCK? Có lẽ các DN lo sợ phải minh bạch khi niêm yết, chưa tìm được đối tác chiến lược do vốn nhà nước sau CPH vẫn chiếm tỷ lệ lớn, ngại đánh giá tài sản nhà nước, khó khăn trong việc định giá tài sản và lợi ích cục bộ từ các bộ ngành đang quản lý. Có thể dẫn chứng quy định Bộ Công Thương sẽ cử người đại diện để quản lý vốn nhà nước tại DN trực thuộc và phải thực hiện những quyết sách lớn của Chính phủ, không có quyền từ chối. Người đại diện thông thường nắm chức vụ cao: Chủ tịch HĐQT. Trong khi đó cương vị này  là “linh hồn” của DN, phải giỏi về quản trị và phải có uy tín cao trong DN đó. Thế nhưng, hầu hết người đại diện phần vốn nhà nước giữ cương vị trọng trách này trước đó chưa hề làm tại  DN nào. Liệu họ có đủ tầm để quyết sách những trọng trách? 

Có thể khẳng định việc trốn tránh CPH và niêm yết, cử người không đủ năng lực làm người quản lý vốn nhà nước, hay lợi ích cục bộ… sẽ làm yếu kém công tác quản trị DN và làm giảm giá trị DN. Tệ hại hơn là đẩy dần DN vào tình trạng kinh doanh kém hiệu quả, thậm chí kinh doanh thua lỗ. Cách đây hơn 10 năm, Sabeco là DN lớn hơn nhiều so với Vinamilk, lợi nhuận Sabeco cũng cao gần gấp đôi Vinamilk, còn hiện nay lợi nhuận Vinamilk cao gần gấp 3 lần Sabeco.

Trước tình trạng này, đã có nhiều ý kiến đưa ra giải pháp để các ông lớn nhanh chóng CPH và đưa cổ phiếu lên niêm yết trên TTCK. Và một trong những đề xuất căn bản nhất là bán hết cổ phần nhà nước tại các DN này. Thực tế vào tháng 10-2015, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ thị cho SCIC thoái toàn bộ vốn nhà nước tại 10 DN kinh doanh hiệu quả như Vinamilk, FPT, Nhựa Tiền Phong, Nhựa Bình Minh, Bảo Minh… Như vậy, chủ trương Chính phủ đã rõ và việc bán toàn bộ cổ phần nhà nước tại các ông lớn là vấn đề không còn bàn cãi, đòi hỏi các cơ quan quản lý nhà nước phải chủ động, năng động và tích cực hơn.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Đô thị thông minh từ vỉa hè, giao thông…

Đô thị thông minh từ vỉa hè, giao thông…

(ĐTTCO) - Cuối tháng 11 vừa qua UBND TPHCM đã phê duyệt đề án “Xây dựng TPHCM trở thành đô thị thông minh (ĐTTM) giai đoạn 2017-2020, tầm nhìn đến năm 2025”. 

Chủ điểm sự kiện

Giảm thuế, phí kích thích thanh toán thẻ

(ĐTTCO) - TTKDTM không chỉ tạo sự minh bạch trong các khoản chi tiêu, giao dịch, giúp dòng chảy tiền tệ lưu thông rõ ràng, trơn tru mà còn giảm được nhiều khoản chi phí.