Minh bạch để xóa loạn thu

 Minh bạch để xóa loạn thu ảnh 1
Vận tải biển ngày càng đóng vai trò quan trọng trong lưu thông hàng hóa giữa Việt Nam với các nước trên thế giới và trong khu vực, góp phần đáng kể vào việc đưa nền kinh tế Việt Nam hội nhập với nền kinh tế quốc tế. Tuy nhiên, chi phí vận tải hàng hóa đang là một trong những rào cản lớn nhất trong thương mại quốc tế.

Theo số liệu điều tra của nhóm chuyên gia tư vấn về hải quan của Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID), chi phí cho các hãng tàu lên đến 5-6 triệu đồng mỗi container hàng nhập khẩu của Việt Nam, chiếm khoảng 50% tổng chi phí chính thức. Trong khi đó, báo cáo mới đây của Bộ Tài chính gửi Thủ tướng Chính phủ cho biết các hãng tàu đang thu của các doanh nghiệp xuất khẩu gần 70 loại phụ phí các loại. Trung bình mỗi hãng thu khoảng 15 loại, cá biệt có công ty thu tới 47 loại.

Tính trong năm 2013 và 2014, tổng số tiền thu cước vận tải biển và phụ phí theo cước vận tải biển hơn 77.000 tỷ đồng. Trong đó, các loại phụ phí khoảng 26.000 tỷ đồng, chiếm tỷ trọng lớn nhất là phí dịch vụ xếp dỡ container 13.000 tỷ đồng, phụ phí xăng dầu EBS/BUC/FRC gần 5.500 tỷ đồng, phí lưu bãi container gần 1.600 tỷ đồng…

Theo phản ánh của doanh nghiệp, họ phải trả một số loại phí dù không hề có liên quan. Chẳng hạn, phí mất cân đối container phát sinh khi có sự mất cân đối vỏ container trên thế giới, điều này không liên quan đến doanh nghiệp nhưng họ vẫn phải gánh 50-100USD/container và các hãng tàu đã thu liên tục từ năm 2010 đến nay. Tương tự, phí sửa chữa vỏ container đã được tính vào phí khấu hao tài sản trong quá trình kinh doanh, nhưng các hãng tàu vẫn thu của chủ hàng Việt Nam. Thậm chí, nhiều loại phụ phí còn được thu tới 2 lần.

Thí dụ, phí mất cân đối vỏ container, với hàng nhập về Việt Nam, nếu phát sinh phí chủ hàng xuất tại nước ngoài sẽ phải chịu, nhưng nhưng khi hàng về đến Việt Nam các doanh nghiệp vẫn phải trả thêm một lần nữa cho hãng tàu. Hoặc phí vệ sinh container với lý do hàng hóa bốc xếp gây bẩn có khi lên đến 2,5 triệu đồng/container, người thuê trước làm bẩn vỏ container đã trả nhưng người thuê mới cũng phải trả phí đó...

Theo tính toán của các hiệp hội thủy sản, dệt may và da giày, khoản phụ phí các hãng tàu biển áp dụng thu đối với việc vận tải hàng hóa xuất nhập khẩu của Việt Nam chiếm tới 1% tổng kim ngạch xuất khẩu của ngành. Như vậy, tổng số tiền mỗi ngành này phải trả cho các loại phí 110-150 triệu USD/năm, tương đương 2.200-3.000 tỷ đồng. Chưa hết, giá các loại phí, phụ phí cũng tăng trung bình 20%/năm.

Theo các chuyên gia, những bất cập nêu trên có nguyên nhân chưa có một văn bản quy phạm pháp luật quy định về việc quản lý, kiểm tra, giám sát việc thu cước, phụ cước vận tải biển và giá dịch vụ cảng của hãng tàu, nhất là với các hãng tàu nước ngoài.

Trước tình trạng loạn thu phí và cước vận tải biển, tại Nghị quyết 19 năm 2015, Chính phủ đã giao Bộ Giao thông-Vận tải (GTVT) chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan, địa phương thực hiện các giải pháp hợp lý kiểm soát việc thu phụ phí của các hãng tàu, ngăn chặn việc các hãng tàu áp đặt phí một cách tùy tiện. Chính phủ cũng yêu cầu Bộ GTVT phối hợp với Bộ Tài chính xem xét sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật liên quan, bảo đảm công khai minh bạch về cước và phụ cước.

Mới đây, Bộ GTVT đã trình Thủ tướng dự thảo quyết định công bố biểu cước vận tải biển, biểu giá dịch vụ cảng. Theo đó, doanh nghiệp kinh doanh vận tải biển, cảng sẽ phải công bố biểu cước vận tải container, biểu giá dịch vụ cảng biển, bến thủy nội địa. Đối với trường hợp tăng cước và phụ cước, hiệu lực được tính sau 30 ngày từ lúc công bố, cơ quan quản lý sẽ chỉ chấp nhận các loại cước, phụ phí được công khai trên trang thông tin điện tử của doanh nghiệp và Cục Hàng hải.

Với dự thảo quyết định này, sẽ có 16 loại phụ cước và giá dịch vụ phải công bố công khai. Trong đó, các yếu tố chính ảnh hưởng đến chi phí thực hiện dịch vụ vận chuyển hàng hóa bằng đường biển được quy định cụ thể, gồm: phụ cước nhiên liệu; phụ cước chi phí xếp dỡ container và các chi phí thao tác container khác tại cảng biển, cảng, bến thủy nội địa cho tàu nước ngoài hoạt động; phụ cước biến động tiền tệ; giá dịch vụ niêm chì; giá dịch vụ lưu bãi hàng nhập; giá dịch vụ chứng từ hàng xuất...

Những yếu tố này được công khai có nghĩa doanh nghiệp xuất, nhập khẩu có cơ sở để biết những mức phí, giá chủ tàu nước ngoài áp dụng có phù hợp không. Biện pháp này cũng góp phần tạo được môi trường kinh doanh lành mạnh, bình đẳng, hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp vận tải và doanh nghiệp xuất, nhập khẩu.

Hy vọng quyết định trên sẽ sớm được ban hành, giúp bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của khách hàng sử dụng dịch vụ vận tải biển, dịch vụ bến, cảng, cũng như quyền, lợi ích của doanh nghiệp vận tải biển và cảng biển.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cơ chế đặc thù để phát triển

Cơ chế đặc thù để phát triển

(ĐTTCO) - Nghị định 48/2017 quy định một số cơ chế, chính sách tài chính  - ngân sách đặc thù đối với TPHCM để TP phát triển, thực hiện vai trò trung tâm của khu vực và cả nước, đã có hiệu lực từ ngày 10-6-2017. 

Chủ điểm sự kiện

Dễ thất thoát đổi đất lấy hạ tầng

(ĐTTCO) - Hàng chục ngàn hecta đất đô thị đang được Hà Nội đề xuất đổi cho nhà đầu tư tư nhân để xây dựng các công trình hạ tầng đường sắt, hệ thống đường vành đai, đường xuyên tâm để giảm ùn tắc giao thông...