Mập mờ phí và lệ phí

Mập mờ phí và lệ phí ảnh 1 
Hôm nay 10-8, phiên họp thứ 40 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) khai mạc. Ngay trong ngày làm việc đầu tiên, UBTVQH sẽ có phiên thảo luận về dự thảo Luật Phí và lệ phí. Dự thảo luật này từng làm nóng diễn đàn Quốc hội hồi tháng 6 vừa qua với câu chuyện “một con gà thịt cõng tới… 14 loại phí” khiến cử tri vô cùng bức xúc.

Theo đó, lúc con gà mới nở đã phải chịu phí kiểm dịch 100 đồng/con; phí cấp giấy kiểm dịch khi xuất gà con khỏi trại ra ngoài tỉnh 40.000 đồng/tờ, nội tỉnh 5.000 đồng/tờ; giấy tiêu độc sát trùng cho xe vận chuyển gà ra ngoài tỉnh 75.000 đồng/tờ, nội tỉnh 45.000 đồng/tờ… Trong quá trình chăn nuôi, các cơ sở phải lấy mẫu nước để kiểm tra xem có bệnh gì trên gia cầm không cũng phải đóng phí. Tính toán sơ bộ cho thấy các khoản phí chiếm tới 20% giá thành sản xuất, chăn nuôi gà.

Cuối tuần trước Bộ Tài chính cũng đã ban hành Thông tư 113 bãi bỏ 14 khoản thu lệ phí liên quan đến cấp giấy phép và 21 chỉ tiêu thu phí ở nhiều khâu cho thú y, áp dụng từ ngày 8-8-2015. Như vậy, câu chuyện “con gà cõng 14 loại phí” xem như được chấm dứt. Tuy nhiên, những vấn đề bức xúc liên quan đến phí và lệ phí không phải chỉ có ở con gà hay quả trứng.

Về nguyên tắc, phí là khoản tiền phải trả khi được cung cấp dịch vụ theo quy định trong danh mục; lệ phí là khoản tiền phải nộp khi được cơ quan nhà nước phục vụ dịch vụ công. Phí và lệ phí giúp Nhà nước bù đắp chi phí đã bỏ ra khi cung cấp dịch vụ công.

Tuy chỉ đơn giản vậy, nhưng 13 năm thực hiện Pháp lệnh Phí và lệ phí đã nảy sinh rất nhiều vấn đề. Đó là những khoản phí theo kiểu hành dân và doanh nghiệp; phí chồng phí; thu phí trái thẩm quyền; những khoản phí vô lý gây bức xúc trong dư luận, thậm chí có những khoản thu không được bao nhiêu, nhưng tiền nuôi bộ máy để đi thu nhiều hơn cả tiền thu về.

Nhằm khắc phục những bất cập về thu phí và lệ phí, dự thảo Luật Phí và lệ phí đã được xây dựng với nhiều điểm tiến bộ. Theo dự luật, danh mục phí và lệ phí được rút gọn xuống còn 90 loại (39 loại phí và 51 loại lệ phí), giảm bớt 18 khoản, đồng thời chuyển một số loại phí và lệ phí thành giá dịch vụ. Bên cạnh đó, một điểm mới khác là tăng cường phân cấp cho địa phương.

Theo đó, địa phương được quyền linh hoạt miễn, giảm các khoản phí và lệ phí do Trung ương đặt ra. Tuy nhiên, một số ý kiến cho rằng danh mục phí và lệ phí quy định trong dự thảo luật mới chia theo lĩnh vực, còn rất chung chung. Nếu không quy định một cách cụ thể và chi tiết ngay trong luật, nhiều khả năng con số phí và lệ phí trên thực tế lại phát sinh. Như trong thời gian chờ nghị định hướng dẫn thực hiện Pháp lệnh Phí và lệ phí, đã phát sinh tới 340 loại phí và lệ phí không đúng quy định.

Một vấn đề khác được nhiều người quan tâm là dự thảo Luật Phí và lệ phí chưa phân định rõ bản chất của phí, lệ phí do cơ quan nhà nước thực hiện cung ứng dịch vụ công, với các hoạt động có tính chất giá dịch vụ. Thực tế cuộc sống cho thấy người dân luôn cảm thấy mình phải đóng rất nhiều khoản nhưng không phân biệt được đâu là phí, đâu là lệ phí, nên cũng không thể biết được việc thu đó có đúng quy định pháp luật hay không.

Vì thế, trong Luật Phí và lệ phí lần này cần có sự cải cách căn bản về cách gọi. Đó là chỉ giữ lại khái niệm “lệ phí”, bỏ khái niệm “phí” và thay vào đó là giá dịch vụ. Như vậy sẽ xóa được sự mập mờ giữa phí và lệ phí - vốn có bản chất khác nhau và cũng là nguyên nhân dẫn tới tình trạng loạn thu phí và lệ phí thời gian qua.

 Sau khi được UBTVQH cho ý kiến tại phiên họp lần này, dự thảo Luật Phí và lệ phí sẽ được cơ quan soạn thảo và các cơ quan chức năng chỉnh sửa, hoàn thiện, trình Quốc hội thông qua vào kỳ họp cuối năm nay. Trong thời gian chờ đợi sự thay đổi từ các quy định mới của đạo luật này, chắc chắn vấn đề phí và lệ phí vẫn là bức xúc của người dân.

Vì vậy, yêu cầu bức thiết đặt ra hiện nay là các bộ, ngành, địa phương cần sớm tổ chức kiểm tra, rà soát lại việc ban hành chế độ thu phí, lệ phí cùng các văn bản hướng dẫn thực hiện chế độ chính sách về phí, lệ phí thuộc thẩm quyền. Qua đó đề xuất bãi bỏ hoặc tự bãi bỏ các loại phí, lệ phí không còn phù hợp.

Đồng thời, kiểm soát chặt chẽ đối với việc quản lý thu các khoản phí, lệ phí của các đơn vị trực thuộc bảo đảm thu đúng, thu đủ theo chế độ chính sách phí, lệ phí hiện hành. Ngừng ngay việc thu các khoản phí, lệ phí cao hơn mức quy định hoặc không có trong danh mục phí, lệ phí được cơ quan có thẩm quyền quyết định theo quy định hiện hành.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hướng tới chân giá trị APEC

Hướng tới chân giá trị APEC

(ĐTTCO) - Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) đã chính thức kết thúc ngày 11-11. Một tuần sôi động với ngồn ngộn các cuộc họp của quan chức cấp cao, các nhà lãnh đạo.


Chủ điểm sự kiện

Tạo thế và lực cho đầu tàu kinh tế

(ĐTTCO) - Phát biểu tại kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa 14 về cơ chế chính sách cho TPHCM, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nói: “Chúng ta đều biết TPHCM thu ngân sách lớn nhất nước, tỷ lệ điều tiết về Trung ương cũng lớn nhất, nhưng tỷ lệ được để lại cho địa phương bây giờ rất ít nên không thể phát triển nhanh. Đầu tàu mà đi chậm thì sao cả nước đi nhanh được”.