Lại vỡ quy hoạch?

 Lại vỡ quy hoạch? ảnh 1
Theo số liệu thống kê của Tổng cục Hải quan, trong tháng 1-2015, các doanh nghiệp Việt Nam đã nhập khẩu gần 1.680 xe các loại từ Trung Quốc, gấp 5,3 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó có 495 xe tải nguyên chiếc, gấp 1,9 lần cùng kỳ năm ngoái và chiếm 22,7% lượng ô tô tải nhập khẩu của cả nước.

Sở dĩ lượng xe nhập khẩu Trung Quốc tăng cao do giá chỉ bằng 2/3 giá nhập các loại xe từ ASEAN, châu Âu, người dùng chỉ cần 3-4 năm đã hoàn vốn. Thực trạng trên đang khiến các doanh nghiệp sản xuất lắp ráp trong nước đối mặt với nguy cơ cạnh tranh không cân sức, do nhiều doanh nghiệp tập trung nhập ô tô nguyên chiếc về bán, thay vì đầu tư dây chuyền sản xuất lắp ráp ô tô (ĐTTC đã có bài viết “Ô tô tải nội khó cạnh tranh” trong số báo 813 ra ngày 16-3-2015).

Trong văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tài chính mới đây, Hiệp hội Cơ khí Việt Nam (VAMI) phản ảnh những bất cập trong chính sách thực hiện Hiệp định thương mại tự do (FTA) ASEAN - Trung Quốc, nhất là chính sách thuế với nhập khẩu ô tô tải. Theo đó, sau khi so sánh mức thuế nhập khẩu ô tô tải nguyên chiếc với chi phí lắp ráp và thuế nhập khẩu bộ linh kiện rời (CKD) tại Thông tư 166/2014 của Bộ Tài chính có hiệu lực từ ngày 1-1-2015, VAMI cho rằng thuế nhập khẩu ô tô tải nguyên chiếc hiện còn rất thấp so với nhập linh kiện, dẫn đến sự cạnh tranh không công bằng giữa các doanh nghiệp kinh doanh xe tải nhập nguyên chiếc với doanh nghiệp nhập linh kiện về lắp ráp.

Cụ thể, trong khi chi phí lắp ráp và thuế nhập khẩu đối với linh kiện ở mức 24%, thuế nhập khẩu một số chủng loại ô tô tải nguyên chiếc (từ 20 tấn trở lên) chỉ còn 10-20%, thậm chí với một số loại ô tô tải nguyên chiếc trên 45 tấn chỉ 0%. Theo bảng so sánh của VAMI, chi phí lắp ráp và thuế nhập khẩu linh kiện CKD của một số loại ô tô tải cao hơn 9-24% so với thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc.

Trong khi đó, các doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô trong nước phải đầu tư dây chuyền sản xuất lắp ráp, chi phí quản lý và đào tạo nhân lực phục vụ sản xuất. Nghịch lý này đã khiến các doanh nghiệp có xu hướng chuyển sang nhập xe tải nguyên chiếc thay vì nhập khẩu linh kiện để lắp ráp, gây ảnh hưởng đến ngành chế tạo cơ khí, sản xuất và lắp ráp xe tải trong nước và thất thu nguồn thuế lớn cho Nhà nước.

Hiện nay, do có tỷ lệ nội địa hóa cao, nên hiện xe tải vẫn được coi là một thành công của ngành công nghiệp ô tô Việt Nam. Theo Bộ Công Thương, tỷ lệ nội địa hóa của dòng xe tải nhẹ tại Công ty Ô tô Trường Hải đạt khoảng 30%, tại Công ty Ô tô Xuân Kiên đạt khoảng 50%. Phân khúc xe tải và xe khách sản xuất trong nước cũng được Bộ Công Thương đánh giá có tiềm năng phát triển do các loại xe này có kích thước lớn nên tải trọng lớn, khiến chi phí vận tải thấp. Tuy nhiên, với biểu thuế nhập khẩu xe tải nguyên chiếc từ Trung Quốc như trên, các doanh nghiệp lắp ráp xe tải có thể mất thị phần.

Lãnh đạo một doanh nghiệp sản xuất, lắp ráp ô tô tải khẳng định ô tô tải Trung Quốc nhập khẩu trong thời gian tới sẽ còn tăng mạnh vì giá rẻ hơn xe sản xuất trong nước. Trong đó bất cập lớn nhất chính là Việt Nam không có chính sách khuyến khích phát triển công nghiệp phụ trợ. “Chúng ta đang vận hành một quy trình ngược: các chính sách không hỗ trợ mà còn dập tắt khả năng phát triển của doanh nghiệp sản xuất trong nước” - vị này nói. Theo đó, dù tỷ lệ nội địa hóa chi tiết các dòng xe tải trong nước lên đến 30-40%, nhưng xe tải Trung Quốc nhập về đến Việt Nam vẫn rẻ hơn 5-15% so với xe sản xuất lắp ráp trong nước, nên nhiều người vẫn chọn mua xe Trung Quốc để tiết kiệm chi phí.

Theo quy hoạch phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn năm 2035 Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt, phát triển ngành công nghiệp ô tô Việt Nam trở thành ngành công nghiệp quan trọng của đất nước, đáp ứng tối đa nhu cầu thị trường nội địa về các loại xe tải, xe khách thông dụng và một số loại xe chuyên dùng; phấn đấu trở thành nhà cung cấp linh kiện, phụ tùng và một số cụm chi tiết có giá trị cao trong chuỗi sản xuất công nghiệp ô tô thế giới, góp phần vào tăng trưởng kinh tế và thúc đẩy sự phát triển của các ngành công nghiệp khác. Vì vậy nếu không sớm xem xét, điều chỉnh hợp lý mức thuế nhập khẩu giữa xe tải nhập nguyên chiếc và nhập linh kiện nhằm phát triển sản xuất trong nước, tránh thất thu thuế, việc thực hiện quy hoạch trên xem ra khó trở thành hiện thực.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Tư duy mở cho đặc khu kinh tế

Tư duy mở cho đặc khu kinh tế

(ĐTTCO) - Sự thành công mô hình phát triển đặc khu kinh tế (ĐKKT) đã được kiểm chứng tại nhiều quốc gia.

Chủ điểm sự kiện

Tăng tốc xử lý nợ xấu

(ĐTTCO) - Sau khi Nghị quyết 42/2017/QH14 về thí điểm xử lý nợ xấu của các TCTD chính thức có hiệu lực, Công ty Quản lý tài sản của các TCTD Việt Nam (VAMC) mở màn thu giữ tài sản sản đảm bảo (TSĐB) để xử lý nợ xấu, từ đây làn sóng thu giữ, bán đấu giá TSĐB đã nhanh chóng diễn ra tại các NHTM.