Dòng tiền chưa vào nền kinh tế

(ĐTTCO) - Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 8-2016 ước đạt 292.821 tỷ đồng, giảm 0,3% so với tháng trước và tăng 8,8% so với cùng kỳ 2015. Tính chung 8 tháng, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt 2.307.725 tỷ đồng, tăng 9,3%, thấp hơn mức tăng 10,5% cùng kỳ 2015. Nếu loại trừ yếu tố giá chỉ tăng 7,3% so với cùng kỳ năm 2015 tăng 9,2%. Đây là mức tăng thấp nhất trong nhiều năm qua. Điều này cho thấy sức mua của thị trường trong các tháng đầu năm rất thấp, đồng nghĩa với cầu thấp do người dân tiếp tục thắt chặt chi tiêu.

Dòng tiền chưa vào nền kinh tế ảnh 1 
Trước đó, đại diện Vụ Thị trường trong nước (Bộ Công Thương), cũng cho biết trong 6 tháng đầu năm, mức tiêu thụ hàng hóa không tăng cao như năm trước. Còn theo khảo sát toàn cầu của Công ty nghiên cứu thị trường Nielsen về khuynh hướng chi tiêu và tiết kiệm quý II-2016, người tiêu dùng Việt Nam có xu hướng gửi tiết kiệm cao nhất trên thế giới.

Cụ thể 76% tổng số người được khảo sát cho biết tiền nhàn rỗi sử dụng cho những khoản gửi tiết kiệm. Mức tăng trưởng huy động vốn của hệ thống ngân hàng (NH) tính đến cuối tháng 8 đạt 11% so với đầu năm là  minh chứng cho xu hướng này. Hấp thụ nguồn vốn từ dân cư dồi dào, thanh khoản các NH đã được cải thiện đáng kể, thể hiện qua lãi suất liên NH trong tháng 8 giảm 0,3-0,5% ở tất cả kỳ hạn so với tháng trước và duy trì ở mức thấp.

Tổng vốn huy động 8 tháng tăng 11%, vượt qua tốc độ tăng trưởng của tổng phương tiện thanh toán là 10,5%, cho thấy tiền chỉ chảy vào NH, dù đúng hướng nhưng đang có dấu hiệu ứ lại, không ra nền kinh tế, không vào doanh nghiệp. Cụ thể, đến cuối tháng 8, tín dụng chỉ mới tăng 9,2% và chưa có dấu hiệu bứt phá trong quý III-2016. Trong đó, tín dụng các lĩnh vực ưu tiên tăng trưởng thấp hơn mức chung của toàn hệ thống, cho thấy khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế chưa cao. Thay vào đó, tiền đang chảy vào các kênh trái phiếu, tín phiếu. Tính đến hết ngày 31-8, Kho bạc Nhà nước đã huy động vốn thông qua phát hành trái phiếu chính phủ (TPCP) 239.284,5 tỷ đồng, đạt 95,7% kế hoạch năm. Riêng trong tháng 8, huy động được 32.406,2 tỷ đồng vốn TPCP; đồng thời các TCTD đã hấp thụ hết lượng tín phiếu ngắn hạn do NHNN phát hành với mức lãi suất rất thấp 0,7-1,2%/năm, thấp hơn lãi suất liên NH kỳ hạn 2 tuần (1,28%/năm). Tính đến 22-8, NHNN đã hút ròng hơn 128.000 tỷ đồng qua thị trường OMO.

Thông thường khi huy động vốn tăng cao, NH sẽ hạ lãi suất tiết kiệm, tạo tiền đề để giảm lãi suất cho vay, thúc đẩy tín dụng. Song cho đến nay, lãi suất đầu vào chỉ giảm 0,5-1%/năm ở một số NH lớn nhưng chỉ áp dụng với khoản tiền vài trăm tỷ đồng và dành cho các doanh nghiệp tốt. Trong khi đó, tại nhiều NHTMCP lãi suất tiết kiệm rục rịch tăng. Trên mặt bằng chung, lãi suất cho vay vẫn chưa giảm. Các chuyên gia tài chính cho rằng tiền dư thừa không được đưa vào nền kinh tế, thay vào đó dùng để tăng dự trữ vốn đáp ứng nhu cầu nội tại như xử lý nợ xấu NH hoặc điều chỉnh cơ cấu vốn huy động và cho vay theo những yêu cầu khắt khe hơn. Nhìn vào báo cáo tài chính của các NHTM trong quý II-2016 có thể nhận thấy, khoảng cách giữa tổng vốn huy động và cho vay đang rất lớn. Tại các NH lớn, khoảng cách này lên đến 100.000 tỷ đồng, các NH tầm trung khoảng 30.000-50.000 tỷ đồng. Việc kéo giãn khoảng cách giữa tổng vốn huy động và cho vay sẽ giúp NH giữ một khoản vốn đệm bù đắp cho khoản nợ xấu. Khoản vốn này để trích lập dự phòng và chi trả cho người gửi rút tiền ra. Một phần tiền thừa được NH đầu tư vào trái phiếu, tín phiếu, phòng khi nhu cầu chi trả gia tăng, trái phiếu, tín phiếu với tính thanh khoản cao sẽ dễ chuyển đổi thành tiền mặt để kịp thời đáp ứng. Điều này khiến lợi nhuận trước thuế của các NH chưa có sự bứt phá đáng kể,  thậm chí giảm so với cùng kỳ năm 2015.

Trong báo cáo mới đây, Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia nhận định việc giảm lãi suất cho vay những tháng cuối năm có các yếu tố thuận lợi do thanh khoản liên NH dồi dào, tỷ giá giảm do thị trường ngoại hối ổn định, lãi suất TPCP tiếp tục giảm ở các kỳ hạn, cùng với việc TPCP sắp đạt kế hoạch đề ra sẽ giảm áp lực lên lãi suất NH. Trước đó, ủy ban này cũng khuyến cáo để đạt được mục tiêu tăng trưởng kinh tế 6,7% năm 2016, cần có biện pháp hỗ trợ về tổng cầu để bù đắp sự suy giảm của tổng cung, nhất là việc đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư phát triển, phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tín dụng 16-18% và mở rộng thị trường hàng xuất khẩu. Theo đó, các NH tập trung đẩy vốn vào nền kinh tế, đầu ra của dòng tiền phải hướng vào doanh nghiệp, không để diễn biến như hiện nay.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Tư duy mở cho đặc khu kinh tế

Tư duy mở cho đặc khu kinh tế

(ĐTTCO) - Sự thành công mô hình phát triển đặc khu kinh tế (ĐKKT) đã được kiểm chứng tại nhiều quốc gia.

Chủ điểm sự kiện

Tăng tốc xử lý nợ xấu

(ĐTTCO) - Sau khi Nghị quyết 42/2017/QH14 về thí điểm xử lý nợ xấu của các TCTD chính thức có hiệu lực, Công ty Quản lý tài sản của các TCTD Việt Nam (VAMC) mở màn thu giữ tài sản sản đảm bảo (TSĐB) để xử lý nợ xấu, từ đây làn sóng thu giữ, bán đấu giá TSĐB đã nhanh chóng diễn ra tại các NHTM.