Dai dẳng nợ đọng xây dựng cơ bản

Dai dẳng nợ đọng xây dựng cơ bản ảnh 1 
Nợ đọng xây dựng cơ bản (XDCB) không phải câu chuyện mới, nhưng mới đây Thủ tướng Chính phủ lại phải ban hành thêm Chỉ thị số 07 để tăng cường các biện pháp xử lý vấn đề này.

Trong thời gian qua, đã có nhiều nỗ lực trong việc tăng cường quản lý, từng bước khắc phục tình trạng nợ đọng trong XDCB, tuy nhiên, kết quả đạt được còn hạn chế. Theo đánh giá của Chính phủ, tình trạng phê duyệt quá nhiều dự án vượt khả năng cân đối và thi công vượt vốn kế hoạch vẫn còn khá phổ biến, nhất là ở địa phương  nên việc xử lý nợ đọng XDCB chậm chuyển biến.

 Câu chuyện nợ đọng XDCB đã từng nhiều lần làm nóng diễn đàn Quốc hội. Tuy nhiên, việc xử lý nợ đọng XDCB rất phức tạp và không hề dễ dàng. Trước sự chậm trễ trong việc xử lý nợ đọng, Thủ tướng đã phải liên tiếp ban hành nhiều chỉ thị về xử lý nợ đọng XDCB.

Cuối năm 2011, Thủ tướng đã có Chỉ thị 1792 yêu cầu từ năm 2012 tất cả các dự án đã được quyết định đầu tư phải thực hiện theo mức vốn kế hoạch được giao. Đây được coi là viên gạch đầu tiên trong việc thực hiện quyết tâm của Chính phủ về vấn đề xử lý nợ đọng XDCB.

Tiếp đó, cuối năm 2012, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị 27 về những giải pháp chủ yếu khắc phục tình trạng nợ đọng XDCB, trong đó quy định trách nhiệm của từng cấp, từng cơ quan (gắn với trách nhiệm cá nhân) trong việc để phát sinh nợ đọng XDCB; các địa phương phải tự cân đối các nguồn vốn để xử lý dứt điểm tình trạng nợ đọng XDCB, xác định nguyên nhân và có kế hoạch, lộ trình đến năm 2015 hoàn thành xử lý tình trạng nợ đọng XDCB.

Tuy nhiên, dường như sự chỉ đạo như vậy vẫn chưa đủ quyết liệt để xoay chuyển tình hình. Tháng 5-2013, Thủ tướng Chính phủ lại có Chỉ thị 09 về việc tăng cường chỉ đạo điều hành thực hiện nhiệm vụ tài chính - ngân sách, trong đó nhấn mạnh yêu cầu “tiếp tục đẩy mạnh việc xử lý nợ đọng XDCB”.

Có một thực tế là số liệu về nợ đọng XDCB không rõ ràng và thống nhất. Tháng 9-2013, Kiểm toán Nhà nước công bố con số nợ đọng XDCB của các địa phương trong cả nước trên 91.000 tỷ đồng. Hơn 1 tháng sau, trong Báo cáo 480 gửi tới Quốc hội, Chính phủ cho biết tổng số nợ đọng XDCB từ nguồn vốn ngân sách nhà nước và trái phiếu chính phủ tính đến 30-6-2013 là 43.358 tỷ đồng.

1 năm sau, trong báo cáo về thực hiện tái cơ cấu nền kinh tế trình ra tại Quốc hội đầu tháng 11-2014, Chính phủ cho biết tính đến ngày 30-12-2013, tổng số nợ XDCB từ nguồn vốn ngân sách và vốn trái phiếu chính phủ cả nước là 57.900 tỷ đồng. Trong số này, nợ đọng XDCB từ nguồn vốn ngân sách là chủ yếu với 51.100 tỷ đồng.

Nợ đọng XDCB của các địa phương hiện đang “áp đảo” nợ của các bộ, ngành cho dù từ năm 2013, Chính phủ đã yêu cầu các địa phương dành 30% ngân sách hàng năm để thanh toán nợ đọng XDCB. Cũng theo báo cáo của Chính phủ, số nợ này sau khi được xử lý có giảm đi; tính đến tháng 6-2014, tổng nợ đọng XDCB giảm xuống còn 44.590 tỷ đồng.

Theo Chỉ thị 27 của Thủ tướng, các bộ ngành, địa phương có trách nhiệm định kỳ 6 tháng hàng năm báo cáo tình hình và kết quả xử lý nợ đọng về Bộ Tài chính, Bộ KH-ĐT để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ. Tuy nhiên, theo Bộ KH-ĐT, việc báo cáo này còn chưa được các bộ ngành, địa phương thực hiện nghiêm túc, nên việc tổng hợp số liệu còn gặp nhiều khó khăn. Đây là vấn đề cần được xử lý ngay, bởi nợ XDCB không chỉ khiến nhiều doanh nghiệp khó khăn, mà còn ảnh hưởng tới giải quyết nợ xấu của hệ thống ngân hàng, an ninh tài chính, an toàn nợ công. Nếu số liệu về nợ không được làm rõ, thì giải quyết bằng cách nào?

Xử lý nợ đọng XDCB là một nội dung quan trọng của tái cơ cấu đầu tư công và lập lại kỷ cương trong đầu tư XDCB, đồng thời là một trong các giải pháp để ổn định tài chính vĩ mô, bảo đảm tăng trưởng kinh tế bền vững. Vì thế, đây vẫn là một trong những “điểm nghẽn” cần tiếp tục được khai thông trong thời gian tới. Để bảo đảm xử lý xong nợ đọng XDCB vào năm 2015 như lộ trình đã đề ra, những yêu cầu tại các chỉ thị của Thủ tướng cần được thực hiện nghiêm túc.

Đặc biệt, các bộ, ngành và địa phương phải thực hiện nghiêm các quy định của Luật Đầu tư công, bảo đảm không để phát sinh nợ đọng XDCB sau ngày 31-12-2014. Kiểm soát chặt chẽ việc lập, thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư và quyết định đầu tư các dự án đầu tư công. Chấn chỉnh và tăng cường trách nhiệm của các cơ quan lập, thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư và quyết định đầu tư các dự án đầu tư công thuộc thẩm quyền. Hy vọng với các giải pháp quyết liệt nêu trên sẽ chấm dứt sự dai dẳng của câu chuyện nợ đọng XDCB.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Kỳ vọng sự thay đổi

Kỳ vọng sự thay đổi

(ĐTTCO) - Từ hôm nay 16-11 đến hết ngày 18-11, Quốc hội sẽ tiến hành hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn Bộ trưởng Bộ Tài chính, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, Bộ trưởng Bộ Thông tin - Truyển thông, Chánh án Toà án Nhân dân tối cao. 

Chủ điểm sự kiện

Cơ hội đầu tư ngàn tỷ đồng

(ĐTTCO) - Những tên tuổi lớn như MobiFone, TCT Dầu Việt Nam, TCT Điện lực Dầu khí, TCT Thuốc lá Việt Nam, TCT Rượu - Bia - Nước giải khát Sài Gòn (Sabeco), TCT Rượu - Bia - Nước giải khát Hà Nội (Habeco)… sẽ thực hiện cổ phần hóa và thoái vốn trong thời gian tới, dự kiến sẽ mang tới cơ hội đầu tư hàng ngàn tỷ đồng cho thị trường.