Chủ trương đúng, triển khai chậm

Gõ từ khóa “cho vay đóng tàu theo Nghị định 67 chậm” trên trang tìm kiếm Google, hàng chục ngàn kết quả hiện ra với những cụm từ nổi bật như “điểm nghẽn”, “gian nan”, “ì ạch”, “chậm giải ngân”...

 Chủ trương đúng, triển khai chậm ảnh 1
Cũng thời điểm này năm ngoái, người dân cả nước hồ hởi khi Quốc hội thông qua gói ngân sách 16.000 tỷ đồng hỗ trợ ngư dân đóng tàu đánh bắt xa bờ; đóng tàu, trang thiết bị cho lực lượng cảnh sát biển, kiểm ngư.

Đầu tháng 8-2014, Nghị định 67 của Chính phủ về một số chính sách phát triển thủy sản chính thức có hiệu lực thi hành, trong đó quy định rõ về chính sách tín dụng cho đóng mới, nâng cấp tàu đánh bắt xa bờ, giúp ngư dân vươn khơi bám biển, góp phần khẳng định và bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Ngay sau đó, Thường trực Chính phủ đã quyết định phân bổ 4.500 tỷ đồng hỗ trợ ngư dân đóng tàu đánh bắt xa bờ, Bộ Nông nghiệp - Phát triển nông thôn (NN-PTNT) lên kế hoạch đóng mới hơn 2.500 tàu cá vỏ thép trên toàn quốc.

Thế nhưng kết quả sau 10 tháng thực hiện Nghị định 67, báo cáo mới nhất của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) gửi tới Quốc hội cho biết đến nay các NH đã ký hợp đồng tín dụng đóng mới, nâng cấp 31 tàu (28 tàu đóng mới và 3 tàu nâng cấp) với tổng số tiền đạt hơn 271 tỷ đồng, thời hạn vay 11 năm, tài sản bảo đảm là con tàu đóng mới được hình thành từ vốn vay. Mức cho vay đáp ứng đầy đủ theo nhu cầu của khách hàng 60-95% tổng giá trị đầu tư đóng mới con tàu.

Dư nợ cho vay thực tế mới đạt trên 70 tỷ đồng. Hiện, các NH vẫn đang tiếp tục tiếp cận với khách hàng trong danh sách đã được UBND các địa phương phê duyệt để thẩm định, ký kết hợp đồng và giải ngân cho vay. Như vậy, so với kế hoạch của Chính phủ, giá trị các hợp đồng tín dụng mới đạt hơn 6%; còn dư nợ thực tế chỉ đạt trên 1,5%.

Tại sao một chủ trương quan trọng, hợp lòng dân lại không thể triển khai nhanh được? Theo dõi quá trình thực hiện Nghị định 67, có thể thấy sự vào cuộc của các bộ, ngành chưa đồng bộ. Giai đoạn đầu, ngành NH tỏ ra rất quyết liệt, sớm ban hành các văn bản hướng dẫn về tín dụng, các NH cũng bố trí ngay các gói tín dụng hàng ngàn tỷ đồng, trong khi các địa phương vẫn phải chờ vì Bộ NN-PTNT chưa ban hành các mẫu thiết kế tàu, giá thành tàu.

Phải đến giữa tháng 10, Bộ NN-PTNT mới công bố 21 mẫu tàu cá làm cơ sở để các địa phương lập danh sách ngư dân đủ điều kiện vay vốn đóng tàu. Thế nhưng, theo phản ánh từ địa phương, rào cản lớn nhất khiến vốn tín dụng theo Nghị định 67 khó giải ngân, lại do các thiết kế mẫu tàu. Ông Phạm Trường Thọ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi - địa phương có nhu cầu lớn về vay vốn đóng tàu đánh bắt xa bờ, cho biết: “21 mẫu tàu của Bộ NN-PTNT đại diện cho các vùng biển trên cả nước.

Tuy nhiên, từng chủ tàu do kinh nghiệm, đặc điểm ngư trường lại muốn đóng tàu phù hợp để điều khiển con tàu được tốt nhất, thậm chí họ còn bổ sung vào thiết kế để tối đa hóa nhu cầu hoặc kỹ năng sử dụng”. Trong khi đó, theo NHNN, hiện vẫn còn những khó khăn ảnh hưởng đến quá trình cho vay như mẫu tàu chưa phù hợp, việc phê duyệt danh sách ngư dân đủ điều kiện thụ hưởng chính sách tại Nghị định 67 của các địa phương còn chậm, ngư dân không đủ vốn đối ứng...

Thực tế trên cho thấy việc ban hành chính sách dường như còn vội vàng, duy ý chí, chưa tham khảo kỹ mong muốn của người dân. Chẳng hạn chính sách ưu tiên cho vay vốn nâng cấp tàu lên 400CV. Có chủ tàu đang hoạt động ở tàu công suất 105CV khai thác thủy sản khá tốt, nếu chuyển sang tàu 400CV với ngư trường mới, khả năng quản lý của họ chưa chắc đã đáp ứng được.

Chưa kể một số trường hợp do muốn được vay vốn nên bằng mọi cách xoay sở vốn đối ứng. Bài học về cho vay đóng tàu đánh bắt xa bờ trước đây khiến nhiều NH e dè, trong khi còn có hàng loạt vấn đề bà con ngư dân đặt ra cho việc tiếp cận nguồn vốn Nghị định 67. Chẳng hạn, tàu khi nâng cấp phải sử dụng máy mới 100% nhưng không có quy định bắt buộc phải sử dụng máy mới 100% đối với đóng mới tàu.

Vì thế, người dân lại có xu hướng sử dụng máy cũ để giảm giá thành khi đóng mới tàu. Các cơ sở đóng tàu, hoặc không đáp ứng được các điều kiện theo quy định của Bộ NN-PTNT, hoặc ở xa nơi ngư dân có nhu cầu đóng tàu, đã gây khó khăn, tốn kém và mất thời gian trong quá trình lai dắt tàu về địa phương để đưa vào khai thác…

Những điểm nghẽn trong thực hiện Nghị định 67 đã được nhận diện, nhưng đến nay vẫn chưa có một hướng ra nào khả thi. Vì vậy, cần sớm có sự đánh giá, tổng kết và đưa ra những giải pháp khơi thông dòng vốn tín dụng đóng tàu vươn khơi bám biển. Có thể, ngay cả Nghị định 67 cũng cần phải sửa đổi, nhưng quan trọng nhất phải tạo được sự khả thi, hiệu quả bền vững cho chủ trương lớn này.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hướng tới chân giá trị APEC

Hướng tới chân giá trị APEC

(ĐTTCO) - Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) đã chính thức kết thúc ngày 11-11. Một tuần sôi động với ngồn ngộn các cuộc họp của quan chức cấp cao, các nhà lãnh đạo.


Chủ điểm sự kiện

Tạo thế và lực cho đầu tàu kinh tế

(ĐTTCO) - Phát biểu tại kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa 14 về cơ chế chính sách cho TPHCM, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nói: “Chúng ta đều biết TPHCM thu ngân sách lớn nhất nước, tỷ lệ điều tiết về Trung ương cũng lớn nhất, nhưng tỷ lệ được để lại cho địa phương bây giờ rất ít nên không thể phát triển nhanh. Đầu tàu mà đi chậm thì sao cả nước đi nhanh được”.