Chủ động thế trận tỷ giá

(ĐTTCO) - Trong định hướng điều hành tỷ giá năm 2015, NHNN cam kết ổn định tỷ giá với mức điều chỉnh không quá 2%. Tuy nhiên cam kết này đã bị phá vỡ vì tính đến nay tỷ giá đã được điều chỉnh với mức tăng tới 5%. Cụ thể, ngoài 3 lần phá giá tổng cộng 3%, NHNN đã 2 lần nới biên độ tỷ giá, từ ±1% (áp dụng từ tháng 2-2011) lên ±2% vào ngày 12-8 và tăng lên ±3% vào ngày 19-8.

Chủ động thế trận tỷ giá ảnh 1 

Cam kết ổn định tỷ giá với mức tăng không quá 2% của NHNN là động thái ổn định thị trường, thực hiện mục tiêu chống đô la hóa nền kinh tế, tạo sự yên tâm cho nhà đầu tư nước ngoài khi đầu tư vào Việt Nam. Thực tế, với các điều kiện như dự trữ ngoại hối được cải thiện (đạt trên 30 tỷ USD), các dòng vốn FDI, FII, ODA, kiều hối… tăng trưởng tốt, cán cân thanh toán tổng thể khả quan, các nền kinh tế lân cận bất ổn tạo cơ hội cho Việt Nam thu hút dòng vốn đầu tư. Do vậy NHNN đã ổn định được thị trường ngoại hối và tỷ giá trong các năm gần đây, kể cả trong những thời điểm cầu ngoại tệ tăng mạnh theo mùa vụ hoặc do đầu cơ gia tăng.

Tuy nhiên, diễn biến tỷ giá năm 2015 cho thấy VNĐ đang nằm ở thế bị động so với các đồng tiền khác. Trong khi đó, các yếu tố hỗ trợ ổn định tỷ giá trong nước chỉ phát huy tác dụng khi các đồng tiền khác trên thế giới không biến động. Vì thế, khi đồng NDT liên tiếp phá giá 3 lần, cộng với việc dự báo FED tăng lãi suất cơ bản, đã tác động khiến VNĐ mất giá đến 5%. Việc phá giá vượt hạn mức cam kết của NHNN đã dẫn đến tâm lý đầu cơ gia tăng, khiến tỷ giá liên tục chịu sức ép. Đỉnh điểm là đợt tăng kịch trần vào giữa tháng 12 vừa qua, Sở Giao dịch NHNN phải điều chỉnh giá USD ở chiều mua vào thêm 90 đồng sau nhiều ngày giữ ổn định ở mức 21.800 đồng. Lần này, để không làm suy giảm thêm dự trữ ngoại hối, hạn chế tâm lý găm giữ USD và tránh áp lực nợ công gia tăng, NHNN đã không điều chỉnh tỷ giá trong những ngày cuối năm 2015, nhưng phải đưa ra nhiều giải pháp như đưa lãi suất huy động USD cá nhân từ 0,25%/năm xuống 0%, thắt chặt các điều kiện mua cũng như vay USD.

Trong thời gian tới, việc giữ ổn định tỷ giá của NHNN còn đối mặt với nhiều khó khăn do đồng NDT phá giá 4,6% chỉ là những bước đầu trong chính sách ngoại hối và lộ trình quốc tế hóa, dự báo sắp tới biên độ có thể được nới từ ±2% lên ±3%. Đồng NDT lại vừa được đưa vào rổ tiền tệ dự trữ của Quỹ Tiền tệ Quốc tế, do đó mức độ thả nổi cao hơn, khả năng mất giá cũng nhiều hơn. Năm 2016, nếu Trung Quốc phải chịu áp lực giá hàng hóa giảm, có thể sẽ phá giá mạnh nội tệ để bù lỗ phần giảm của xuất khẩu hàng hóa. Trong khi đó, FED dự báo trong năm tới khả năng sẽ tăng lãi suất USD khoảng 4 lần với mức tăng mỗi lần 0,25%, đồng nghĩa với việc USD sẽ tiếp tục mạnh lên trong năm tới.

Không chỉ vậy, các thị trường xuất khẩu lớn của Việt Nam như Nhật Bản, châu Âu cũng sẽ chịu áp lực giảm giá đồng tiền do ảnh hưởng chính sách kích thích kinh tế. Trong khi đó, việc phá vỡ cam kết ổn định tỷ giá đã khiến việc điều hành tỷ giá tiếp tục phải đối phó với các vấn đề như tâm lý thị trường bất ổn, tỷ giá giao dịch vượt trần, đầu cơ găm giữ tạo sóng và các hoạt động tiêu cực khác trên thị trường chợ đen. Vì vậy, dự báo năm 2016 VNĐ có thể sẽ bị phá giá mạnh thông qua những giải pháp tương tự như năm 2015, là tăng tỷ giá cơ bản và nới rộng biên độ để giảm giá VNĐ.

Sự mất giá của VNĐ nằm trong xu hướng chung của thế giới. Song sau những diễn biến vừa qua, quan điểm của NHNN vẫn tiếp tục bình ổn thị trường ngoại hối và tỷ giá. Tại Trung Quốc, trước khi phá giá mạnh NDT, NH Trung ương nước này đã sử dụng gần 100 tỷ USD để bảo vệ tỷ giá. Vấn đề đặt ra, trong bối cảnh đã dự báo được những yếu tố sẽ tác động đến đồng tiền Việt Nam, NHNN cần linh hoạt và giành thế chủ động trong điều hành tỷ giá. Chẳng hạn có thể phá giá nhanh và mạnh hơn kỳ vọng thị trường để thị trường tự điều chỉnh về mức cân bằng hơn, tránh những tác động bất ngờ từ thị trường trong và ngoài nước, chủ động tái lập cân bằng trong thương mại quốc tế và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hướng tới chân giá trị APEC

Hướng tới chân giá trị APEC

(ĐTTCO) - Tuần lễ cấp cao Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) đã chính thức kết thúc ngày 11-11. Một tuần sôi động với ngồn ngộn các cuộc họp của quan chức cấp cao, các nhà lãnh đạo.


Chủ điểm sự kiện

Tạo thế và lực cho đầu tàu kinh tế

(ĐTTCO) - Phát biểu tại kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa 14 về cơ chế chính sách cho TPHCM, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nói: “Chúng ta đều biết TPHCM thu ngân sách lớn nhất nước, tỷ lệ điều tiết về Trung ương cũng lớn nhất, nhưng tỷ lệ được để lại cho địa phương bây giờ rất ít nên không thể phát triển nhanh. Đầu tàu mà đi chậm thì sao cả nước đi nhanh được”.