Chủ động phòng vệ thương mại

Chủ động phòng vệ thương mại ảnh 1 
Tại cuộc tọa đàm mới đây về hiệu quả các biện pháp điều tra phòng vệ thương mại (PVTM) trong kinh doanh thời hội nhập, các chuyên gia cảnh báo doanh nghiệp Việt Nam đang đối mặt với nguy cơ bị kiện chống bán phá giá ở mọi thị trường.

Theo số liệu của Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công Thương), tính đến hết tháng 7-2015, Việt Nam đã phải chịu gần 100 vụ kiện PVTM, trong đó hơn 50% là các vụ kiện chống bán phá giá. Thực tế cho thấy các vụ kiện gần đây có hiệu ứng dây chuyền, tức khi 1 mặt hàng bị kiện tại 1 quốc gia, ngay sau đó các quốc gia khác cũng tiến hành điều tra mặt hàng đó.

Nếu trước đây sản phẩm bị kiện chống bán phá giá của Việt Nam thường là những mặt hàng có giá trị xuất khẩu lớn như tôm, cá, da giày... nay những mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu không đáng kể cũng đã bị kiện PVTM. Chỉ tính riêng từ đầu năm 2015 đến nay, đã có 5 vụ kiện chống bán phá giá liên quan đến ngành thép và 2 vụ kiện liên quan đến các mặt hàng khác.

 Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang hội nhập ngày càng sâu rộng hơn với kinh tế thế giới và khu vực, doanh nghiệp xuất khẩu sẽ phải đối mặt nhiều hơn với các vụ kiện và điều tra PVTM. Sắp tới khi Việt Nam tham gia các hiệp định thương mại tư do (FTA) lớn như EVFTP, RCEP, TPP, hay ASEAN và 6 nước đối tác, chắc chắn dòng chảy thương mại sẽ ngày càng được mở rộng.

Khi đó rào cản về thuế không còn nữa, trong khi các quốc gia tham gia FTA vẫn phải có những biện pháp để bảo vệ sản xuất trong nước như chống bán phá giá và hàng rào kỹ thuật. Thực tiễn này đặt ra yêu cầu các doanh nghiệp phải nâng cao nhận thức và có biện pháp ứng phó hiệu quả với các biện pháp PVTM và bảo vệ sản xuất trong nước.

Tuy nhiên, hiện nay công tác PVTM của doanh nghiệp Việt nhìn chung vẫn còn nhiều khó khăn. Nguyên nhân chính do chưa có nhận thức đầy đủ về các quy định pháp luật nói chung và trong lĩnh vực PVTM nói riêng. Hiểu biết trong lĩnh vực PVTM của các cơ quan quản lý nhà nước cũng còn nhiều hạn chế, dẫn đến việc đưa ra những chính sách vi phạm các hiệp định WTO, gây ra các vụ kiện liên quan đến trợ cấp đối với hàng xuất khẩu.

Hầu hết doanh nghiệp có quy mô vừa và nhỏ nên còn gặp rất nhiều hạn chế về nguồn lực và kinh phí khi tham gia PVTM. Điều đáng nói, doanh nghiệp Việt Nam vẫn chưa thực sự quan tâm các công cụ PVTM để bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình. Theo Cục Quản lý cạnh tranh, trong số 50 vụ kiện bán phá giá vừa qua, doanh nghiệp Việt chỉ mới phản kháng lại 3 vụ, cho thấy sự thụ động, khả năng phản kháng chưa tốt. Qua khảo sát cho thấy: 2/3 doanh nghiệp Việt không nắm được các biện pháp này, hơn 50% cho là khó khăn, 1/3 cho rất khó khăn khi ngại áp dụng.

Để gia nhập cuộc chơi toàn cầu thành công, trước hết các doanh nghiệp xuất khẩu cần phải nhận thức rõ nguy cơ bị kiện chống bán phá giá trong bối cảnh nhu cầu nhập khẩu tăng lên. Cần nâng cao nhận thức về các công cụ PVTM và chủ động ứng phó với các vụ kiện cũng như chủ động áp dụng các công cụ phòng vệ một cách hiệu quả.

Chỉ khi nào doanh nghiệp thực hiện tốt các quy định khắt khe đối với hàng xuất khẩu khi vào thị trường các nước, khi đó Việt Nam mới xây dựng được hàng rào thương mại nhằm buộc các nước thực hiện theo. Để hạn chế bị kiện, các doanh nghiệp cần đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, tránh tập trung tại 1 thị trường. Bên cạnh đó, cần nâng cao giá trị gia tăng cho hàng hóa xuất khẩu vì các vụ kiện PVTM chủ yếu tập trung kiện chống bán phá giá đối với các mặt hàng tập trung số lượng nhiều, giá rẻ.

Đặc biệt, các doanh nghiệp cần chủ động tham gia các vụ kiện, vì đây là cách tốt nhất để tự bảo vệ quyền lợi của mình. Ngoài ra, các hiệp hội ngành hàng cần đưa ra thông tin để doanh nghiệp biết, điều phối không làm mặt hàng quá rẻ, cạnh tranh trực tiếp với nước nhập khẩu.

Bên cạnh đó, hệ thống cảnh báo sớm của cơ quan quản lý, thương vụ nước ngoài cũng cần được cập nhật để doanh nghiệp điều phối. Đặc biệt, khi đã xảy ra vụ kiện, doanh nghiệp cần hợp tác với cơ quan chức năng trong việc minh bạch sổ sách kế toán để chứng minh doanh nghiệp hoạt động theo cơ chế nền kinh tế thị trường, để biên độ áp thuế thấp hơn.

Mới đây, Bộ Công Thương đã xây dựng hệ thống cảnh báo sớm các vụ kiện chống bán phá giá đối với 12 mặt hàng (www.canhbaosom.vn). Cùng với các giải pháp khác, doanh nghiệp nên chủ động tham khảo kênh thông tin này nhằm đánh giá rủi ro cho riêng mình và đưa ra chiến lược kinh doanh phù hợp để giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ quyền lợi trong xuất khẩu hàng hóa.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nâng chất thu hút FDI

Nâng chất thu hút FDI

(ĐTTCO) - Hôm nay 7-12, Phòng Thương mại - Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Bộ Kế hoạch - Đầu tư (KH-ĐT), Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam (Amcham), phối hợp tổ chức hội thảo về thách thức của việc thay đổi chính sách đối với nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. 

Chủ điểm sự kiện

Học đại học, làm đại nghề

(ĐTTCO) - Tình trạng cử nhân ra trường thất nghiệp là vấn đề nóng sốt trong nhiều năm trở lại đây, nhất là khi số cử nhân, kỹ sư ra trường không có việc làm ngày càng tăng.