Chặt chẽ không hợp lý

 Chặt chẽ không hợp lý ảnh 1

Trong 2 ngày 17 và 18-3 tại TPHCM và Hà Nội diễn ra hội thảo đóng góp cho dự thảo lần 3 thông tư thay thế Thông tư 20 của Bộ Khoa học - Công nghệ quy định về việc nhập khẩu máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ đã qua sử dụng. Mức độ quan trọng của dự thảo này thể hiện qua việc Phòng Thương mại - Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phải tổ chức ở 2 đầu cầu kinh tế lớn của cả nước.

Thế nhưng, dù đã là bản dự thảo lần 3 nhưng những nội dung quan trọng được đưa ra lấy ý kiến đã khiến nhiều chuyên gia, đại diện doanh nghiệp phản ứng do sự quá thận trọng, thiếu hợp lý và không thực tế.

Theo dự thảo, điều kiện nhập khẩu máy móc, thiết bị đã qua sử dụng là thời gian sử dụng không quá 10 năm hoặc chất lượng còn lại so với  ban đầu từ 80% trở lên; đối với nhập khẩu linh kiện, phụ tùng, bộ phận thay thế đã qua sử dụng phải từ 70% trở lên. Đây là quy định gây phản ứng mạnh từ doanh nghiệp và các chuyên gia.

Theo một chuyên gia, quy định thời gian sử dụng là một điều kiện nhập khẩu, cũng như cách tính thời gian sử dụng là không chặt chẽ. Bởi lẽ thiết bị đã qua sử dụng, một số chi tiết, cụm chi tiết đã thay thế nên không thể đồng nhất về mặt thời gian. Thêm vào đó, mục đích của việc đặt ra điều kiện nhập khẩu nhằm hạn chế nhập khẩu máy móc, thiết bị có chất lượng không tốt. Do vậy, chỉ cần quy định điều kiện về chất lượng là đủ, không cần quy định điều kiện về thời gian.

Có chuyên gia đặt câu hỏi: Liệu các cơ quan đăng kiểm của Việt Nam có đủ năng lực, máy móc thiết bị để có thể khẳng định số máy móc, thiết bị cần kiểm tra còn đạt tối thiểu 80% chất lượng, hay đó chỉ là cái cớ, là điều kiện phát sinh tiêu cực, nhũng nhiễu?

Trong khi đó, Việt Nam đã có Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa và các hướng dẫn về danh mục sản phẩm, hàng hóa mất an toàn. Nếu đưa nội dung này vào thông tư sẽ gây ra chồng chéo về đối tượng quản lý, gây khó khăn cho cơ quan quản lý cũng như doanh nghiệp nhập khẩu.

Ông Nestor Scherbey, Trưởng Ủy ban Hải quan và Thuận lợi hóa Thương mại Phòng Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam, nhấn mạnh các tiêu chuẩn “chất lượng” mà được cụ thể là “80% chất lượng còn lại” cần được định nghĩa cụ thể hơn thông qua các thông số được định lượng rõ ràng. Bởi chất lượng của máy móc, thiết bị được định nghĩa dựa trên khả năng thực hiện/năng suất của từng máy móc, thiết bị cụ thể tùy theo mục đích sử dụng.

Nhiều doanh nghiệp cũng đã thẳng thắn cho rằng các quy định đưa ra trong dự thảo, nếu được thực hiện sẽ khiến doanh nghiệp đối mặt với một loạt các yếu tố tăng thêm thủ tục hành chính, bởi việc chứng minh tài liệu gốc của thiết bị, máy móc đã qua sử dụng rất khó. Máy móc, thiết bị sử dụng đã nhiều năm càng khó chứng minh hơn.

Trên thực tế, việc sử dụng các loại máy móc, dây chuyền đã qua sử dụng là một kênh đầu tư được nhiều doanh nghiệp Việt Nam áp dụng do tính hiệu quả mang lại, trong khi vốn bỏ ra không quá lớn. Lấy thí dụ về việc này, lãnh đạo một doanh nghiệp in cho biết cùng loại máy in nhưng máy do Trung Quốc sản xuất mới hoặc sử dụng một vài năm, ít doanh nghiệp Việt Nam mua vì chất lượng kém xa các máy do các nước EU hoặc G7 sản xuất trước đó vài chục năm.

Mục đích của việc hạn chế nhập khẩu máy móc, thiết bị đã qua sử dụng là để hạn chế việc đưa vào lãnh thổ Việt Nam những máy móc chất lượng không tốt, gây ô nhiễm môi trường. Tuy nhiên, điều quan trọng là các điều kiện ấy phải hợp lý và khả thi. Chính vì vậy, cơ quan chủ trì cần đưa ra những quy định mang tính định lượng rõ ràng để các bên dễ thực thi. Còn nếu điều kiện chung chung nhưng thủ tục lại chặt chẽ, phức tạp, không khác gì hành doanh nghiệp.

Mỗi ngành, lĩnh vực đều có những tiêu chuẩn riêng và khó có thể kiếm được "chiếc áo khoác" chung cho tất cả. Do vậy, điều dự thảo nên hướng đến là việc đảm bảo các hàng hóa máy móc nhập khẩu vào Việt Nam phải đạt được chỉ tiêu chất lượng, an toàn, tiết kiệm năng lượng và bảo vệ môi trường... thay vì ban hành các biện pháp hạn chế thương mại mới.

Thực tế nhiều thiết bị có giá hàng triệu USD nhưng nếu mua hàng đã qua sử dụng, có thể tiết kiệm lên đến 50% chi phí, là một lý do để doanh nghiệp xem xét đầu tư. Do đó cần phải tạo hành lang pháp lý hợp lý, thủ tục đơn giản để khuyến khích doanh nghiệp tiết kiệm chi phí nhưng vẫn có máy móc, thiết bị đã qua sử dụng có chất lượng tốt. Còn nếu cố gắng ban hành nhưng lại phải dừng thi hành Thông tư 20, là điều không nên.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Tư duy mở cho đặc khu kinh tế

Tư duy mở cho đặc khu kinh tế

(ĐTTCO) - Sự thành công mô hình phát triển đặc khu kinh tế (ĐKKT) đã được kiểm chứng tại nhiều quốc gia.

Chủ điểm sự kiện

Học hỏi kinh nghiệm thương hiệu đẳng cấp

(ĐTTCO) - Việc các thương hiệu thời trang bình dân thế giới Zara, H&M có mặt ở thị trường Việt Nam sẽ tạo ra sức ép hay cơ hội để doanh nghiệp nội cũng như các nhà thiết kế trong nước chuyển mình?