Cần mô hình tăng trưởng mới

(ĐTTCO) - Không khó để nhận ra rằng nền kinh tế Việt Nam đang tiến đến nấc thang cao nhất của mô hình tăng trưởng dựa trên đầu tư theo chiều rộng, khai thác tài nguyên thiên nhiên, gia tăng đầu tư và thâm dụng nhân công giá rẻ trong suốt 30 năm qua, kể từ sau thời điểm Đổi mới năm 1986. Đây được xem do tác động của việc chúng ta ký kết nhiều hiệp định thương mại quan trọng trong thời gian qua, như TPP hay các FTA với EU và Hàn Quốc.

Nhận diện được tầm quan trọng trong hội nhập, dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đổ vào Việt Nam đang đạt mức kỷ lục, trong năm 2015 lên tới trên 22 tỷ USD và con số sau khi điều chỉnh lên tới 24,1 tỷ USD. Xu hướng này được dự báo tiếp tục gia tăng trong năm 2016 khi chỉ trong 2 tháng đầu năm tổng vốn đầu tư FDI đã tăng 135% so với cùng kỳ.

Cùng với đó Chính phủ đang điều chỉnh chính sách để thúc đẩy doanh nghiệp trong nước phát triển; quá trình đô thị hóa, chuyển đổi lực lượng lao động từ khu vực nông nghiệp sang các lĩnh vực sản xuất công nghiệp và dịch vụ… Do vậy tình trạng thâm dụng lao động theo chiều rộng sẽ đạt đến đỉnh điểm trong vòng vài năm tới, là kịch bản nhiều khả năng sẽ xảy ra.

Quá trình này được đánh giá sẽ diễn ra rất mạnh mẽ trong vòng 5 năm tới, khi các FTA đi vào hoạt động. Sau thời điểm đó, quá trình đầu tư FDI đổ vào Việt Nam sẽ chậm dần và có xu hướng chuyển dịch sang các quốc gia lân cận. Bởi 5 năm cũng là khoảng thời gian đủ để các quốc gia trong khu vực có điều kiện tương đồng với Việt Nam có thể gia nhập các FTA Việt Nam đang có. Hiện các nước như Indonesia, Thái Lan hay Philippines đã đánh tiếng muốn gia nhập TPP. Khi điều này diễn ra, mức độ hấp dẫn đầu tư của Việt Nam sẽ giảm xuống và có thể dẫn đến tình trạng dòng vốn FDI sẽ chuyển dần từ Việt Nam sang các quốc gia này.

Đó là lý do vì sao Việt Nam cần hướng tới một sự chuyển dịch mô hình tăng trưởng ngay từ thời điểm hiện tại, để có thể giảm thiểu được các tác động do xu hướng dịch chuyển đầu tư gây ra. Trong khi đó, mô hình tăng trưởng của Việt Nam mới chuẩn bị bước vào giai đoạn cao nhất, đồng nghĩa với việc vẫn còn đủ thời gian để chúng ta xoay sở. Do vậy, Việt Nam cũng có thể dự đoán trước thời điểm dòng vốn đầu tư có sự dịch chuyển tiếp theo để có thể ứng phó, ít nhất trong vòng 5 năm tới. Bên cạnh đó, với xu hướng dòng vốn đầu tư FDI vào Việt Nam vẫn đang tăng cao, sẽ kéo theo việc mô hình tăng trưởng kinh tế phát triển mạnh mẽ và đạt đỉnh trong vòng 5 năm tới, nên chúng ta cần tận dụng tối đa điều này. Bởi lẽ, quá trình dịch chuyển dòng vốn đầu tư ồ ạt vào thị trường Việt Nam kỳ vọng đem lại những tác động lớn rất cần thiết. Chẳng hạn như quá trình đô thị hóa và dịch chuyển lực lượng lao động từ nông thôn lên thành thị, từ nông nghiệp sang sản xuất công nghiệp và dịch vụ - vốn là nền tảng của nền kinh tế phát triển và hiện đại.

Theo thống kê, hiện người dân ở các vùng nông thôn vẫn chiếm tới 70% dân số cả nước, lực lượng lao động đang sản xuất trong nông nghiệp cũng chiếm tới hơn 65% lao động toàn quốc. Rõ ràng, quá trình dịch chuyển dân cư và lao động từ dòng vốn đầu tư mang lại trong thời gian tới sẽ đóng vai trò quan trọng trong sự dịch chuyển cơ cấu nền kinh tế theo hướng rất có lợi cho Việt Nam. Vì thế, việc bắt đầu dịch chuyển sang mô hình kinh tế mới đối với Việt Nam có nghĩa cần đặt những bước đầu tiên cho một hướng đi mới. Và khi mô hình tăng trưởng theo chiều rộng của Việt Nam đã tới giới hạn cao nhất, chúng ta không còn lựa chọn nào khác là tăng năng suất lao động thông qua đổi mới sáng tạo.

Các chuyên gia kinh tế của Ngân hàng Thế giới (WB) cho rằng, vấn đề cốt lõi của Việt Nam là phải thâm nhập và đạt được chỗ đứng cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu. Vì với việc ký kết và tham gia hàng loạt hiệp định thương mại kinh tế, độ hội nhập và kết nối của nền kinh tế Việt Nam với kinh tế thế giới đã ở mức rất cao, đòi hỏi chúng ta phải nỗ lực để đạt được vị trí cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu nếu muốn phát triển.

Nhằm thực hiện được mục tiêu trên, không để tụt hậu trong chuỗi giá trị toàn cầu, điều cần làm ở thời điểm hiện tại để tránh sự đứt gãy về tăng trưởng trong tương lai, tức bắt đầu chuyển dần sang một mô hình tăng trưởng mới. Và lần này là theo chiều dọc, tập trung vào các thế mạnh cốt lõi nhất như các nền kinh tế phát triển hơn chúng ta đã làm.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Gập ghềnh vốn, thủ tục

Gập ghềnh vốn, thủ tục

(ĐTTCO) - Sau gần 4 năm triển khai thực hiện Nghị định 210/2013 của Chính phủ về khuyến khích doanh nghiệp (DN) đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn, đến nay cả nước có 64 dự án tại 23 địa phương được hỗ trợ. 

Chủ điểm sự kiện

Thiết chế văn hóa tại TPHCM: Đầu tư dàn trải, thiếu trọng tâm

(ĐTTCO) - Theo Quyết định 2164/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống thiết chế văn hóa, thể thao cơ sở giai đoạn 2013-2020, định hướng đến năm 2030, hệ thống thiết chế văn hóa cấp TP và quận huyện trên địa bàn TPHCM đã vượt chỉ tiêu.