Băn khoăn CPI thấp

Băn khoăn CPI thấp ảnh 1
Có vẻ những nỗ lực kích thích tổng cầu nền kinh tế thời gian qua của Chính phủ vẫn chưa mang lại hiệu quả khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) những tháng đầu năm tiếp tục tăng rất thấp.

Ngay sau Tết Nguyên đán, Báo ĐTTC đã có bài cảnh báo sức mua thị trường suy kiệt phản ánh qua chỉ số CPI, nhưng cho tới thời điểm này tình hình vẫn chưa có nhiều cải thiện. Theo dự báo của Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính), CPI tháng 4 có thể tiếp tục giảm, nhưng không thấp hơn mức giảm 0,44% của tháng 3.

Dự báo này có cơ sở bởi ở 2 đầu tàu kinh tế là Hà Nội và TPHCM, giá cả trong tháng 4 hầu như không nhúc nhích. Tại Hà Nội, sau khi CPI tụt xuống mức âm (-0,15%) vào tháng trước, trong tháng 4 đã tăng trở lại nhưng ở mức thấp, chỉ 0,12%. Tính chung 4 tháng, CPI Hà Nội so với tháng 12 năm ngoái chỉ tăng 1,15%, mức thấp nhất so với cùng kỳ trong vòng 12 năm trở lại đây.

Trong khi đó ở TPHCM, CPI tháng 4 tiếp tục giảm 0,04% so với tháng trước (tháng 3 đã giảm 0,46%). Như vậy, tính đến nay CPI của TPHCM chỉ tăng 0,14% so với cuối năm 2013.

Hiện có khá nhiều quan điểm khác nhau chung quanh việc chỉ số giá cả những tháng đầu năm nay diễn biến bất thường. Ý kiến lạc quan cho rằng CPI tăng thấp là biểu hiện tốt trong ổn định kinh tế vĩ mô, không nên quá lo lắng. Ông Nguyễn Anh Tuấn, Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính), nhận định: “CPI thấp không phải do sức mua kém mà do sự điều hành chính sách tốt của Chính phủ và cách chi tiêu của người dân tốt hơn. Không phải cứ thấp là thấy lo. CPI thấp sẽ ổn định kinh tế vĩ mô...”.

Trong khi đó, dù thừa nhận lạm phát đang được kiểm soát tốt, nhưng một số chuyên gia kinh tế nói thẳng CPI tăng thấp thể hiện sức mua của nền kinh tế suy giảm. Điều này cũng cho thấy niềm tin của người tiêu dùng vào bức tranh kinh tế còn khá mù mịt, họ chưa nhìn thấy điểm sáng của nền kinh tế. Vì thế họ chỉ mua sắm những sản phẩm hàng hóa thiết yếu, chưa sẵn sàng mở hầu bao cho các nhu cầu khác của cuộc sống hoặc bung ra đầu tư kinh doanh.

Trong bối cảnh như vậy, đã có một số chuyên gia cho rằng cần cân nhắc thực hiện gói hỗ trợ nền kinh tế thông qua kích cầu. Theo TS. Trần Hoàng Ngân, Ủy viên Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, không còn nghi ngờ về việc nền kinh tế đã có dấu hiệu thiểu phát. Đó là sức mua giảm mạnh, tồn kho cao, doanh nghiệp hạn chế vay vốn để mở rộng quy mô sản xuất, thất nghiệp đang có dấu hiệu gia tăng.

Chuyên gia này đề xuất gói kích cầu với 4 nội dung chính. Thứ nhất, Chính phủ cần hỗ trợ tài chính trực tiếp cho nông dân bị ảnh hưởng bởi thiên tai, dịch bệnh... để tăng tổng cầu.

Thứ hai, hỗ trợ lãi suất dưới 5%/năm để cho vay vốn ngắn hạn, trung và dài hạn trong lĩnh vực nông nghiệp.

Thứ ba, hỗ trợ tài chính và cơ chế để giúp các khoản vay của doanh nghiệp nhỏ và vừa đã vay với lãi suất cao trước đây kéo giảm xuống dưới 10%/năm.

Thứ tư, hỗ trợ xây dựng nhà ở cho gia đình diện chính sách để vừa bảo đảm an sinh xã hội, vừa góp phần tăng nhu cầu sử dụng nguyên vật liệu xây dựng.

Sự sốt ruột của giới chuyên gia là có cơ sở. Tuy nhiên, việc đưa ra một gói kích thích kinh tế ở thời điểm này lại là vấn đề cần cân nhắc kỹ. Thông thường, kích cầu thường chỉ được dùng khi nền kinh tế lâm vào trì trệ hay suy thoái, đang cần vực dậy.

Tuy nhiên, tăng trưởng GDP trong quý I vẫn cao hơn so với cùng kỳ các năm 2012, 2013. Kích cầu chỉ phát huy hiệu quả nếu thực hiện đúng lúc, tức phải thực hiện ngay khi các doanh nghiệp chưa thu hẹp sản xuất, các hộ gia đình chưa thu hẹp tiêu dùng.

Nếu thực hiện sớm quá, kích cầu có thể làm cho nền kinh tế trở nên nóng và tăng áp lực lạm phát. Hơn nữa, vòng xoáy giảm phát - kích cầu - lạm phát - thắt chặt chính sách - giảm tổng cầu trong những năm qua là một bài học kinh nghiệm đắt giá cần được suy xét kỹ trước khi đưa ra quyết định kích cầu vào lúc này.

Trong bối cảnh hiện nay, điều cần làm nhất là phối hợp hài hòa giữa chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa. Hiện lãi suất cho vay đã giảm mạnh, thanh khoản hệ thống ngân hàng dồi dào nhưng chưa đưa được tín dụng ra nền kinh tế để kích thích tăng trưởng. Trong khi đó, từ đầu năm đến nay cả trăm ngàn tỷ đồng vốn trái phiếu chính phủ đã được huy động, nhưng giải ngân rất chậm chạp.

Nếu đẩy mạnh được tốc độ giải ngân vốn đầu tư công, chắc chắn sẽ có tác động tích cực đến nhiều ngành kinh tế. Cùng với đó, việc xử lý được một phần nợ xấu sẽ giúp hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp khởi sắc trở lại, khơi thông dòng vốn tín dụng. Khi đó, sức mua của thị trường cũng được cải thiện bởi niềm tin chính sách quay trở lại.

Đây có lẽ là giải pháp dễ chọn lựa và khả thi hơn so với việc đưa ra một gói kích thích kinh tế vào lúc này.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Tư duy mở cho đặc khu kinh tế

Tư duy mở cho đặc khu kinh tế

(ĐTTCO) - Sự thành công mô hình phát triển đặc khu kinh tế (ĐKKT) đã được kiểm chứng tại nhiều quốc gia.

Chủ điểm sự kiện

Học hỏi kinh nghiệm thương hiệu đẳng cấp

(ĐTTCO) - Việc các thương hiệu thời trang bình dân thế giới Zara, H&M có mặt ở thị trường Việt Nam sẽ tạo ra sức ép hay cơ hội để doanh nghiệp nội cũng như các nhà thiết kế trong nước chuyển mình?