Trung Quốc với nước cờ Syria

(ĐTTCO) - Trong quyển sách "Bàn cờ lớn" của tác giả Zbigniew Brzezinski, cựu cố vấn anh ninh quốc gia Hoa Kỳ, từng đưa ra nhận định: về lâu dài, kẻ nào thống trị Á-Âu là thống trị cả thế giới. 
Trung Quốc đang tiến hành các bước đi cụ thể nhằm hiện thực hóa vị thế của mình ở khu vực này. Trong khi đó, Syria là mắt xích vô cùng quan trọng. Trong suốt thời gian qua, Trung Quốc dụng kế "tọa sơn quan hổ đấu".
“Người bạn thực sự”
Trung Đông là nơi phân chia quyền lực của các cường quốc, trong đó 2 đối thủ chính là Hoa Kỳ và Nga. Hội đồng Bảo an Liên hiệp quốc từng nhiều lần thông qua kế hoạch giải quyết hòa bình nhưng thực chất chỉ là các cuộc đối đầu giữa Washington và Moscow. Và Trung Quốc nhận thấy rằng nếu cứ tiếp tục đứng ngoài cuộc, sẽ không có chút lợi ích gì ở Syria khi mọi việc ngã ngũ.
Theo nhận định của các chuyên gia, đây là động thái cực kỳ khôn ngoan của Trung Quốc. Bắc Kinh xuất hiện khi mọi việc bắt đầu ngã ngũ để bảo vệ lợi ích của mình, đồng thời tỏ rõ họ là một cường quốc có trách nhiệm. Việc Trung Quốc không tham gia (và cả phản đối) dội bom không kích ở Syria khiến Bắc Kinh tránh được sự hận thù của các bên, trong đó có lực lượng IS.
Vừa qua, Tổng thống Syria Assad đã đánh giá cao sự ủng hộ của Bắc Kinh dành cho Damascus, trong đó có việc Trung Quốc dùng quyền phủ quyết nhằm chặn một nghị quyết của Liên hiệp quốc về việc trừng phạt Syria vì cáo buộc quân đội sử dụng vũ khí hóa học chống lại dân thường. Những phát biểu mới nhất của ông Assad cho thấy mối quan hệ tốt đẹp giữa Syria và Trung Quốc. Trong cuộc trả lời phỏng vấn đài truyền hình Phoenix, Tổng thống Assad cũng khẳng định, mối quan hệ Syria-Trung Quốc đang được tăng cường bởi Trung Quốc là “một người bạn thực sự” mà Damascus có thể dựa vào.
Việc ông Assad công khai mở rộng vòng tay đón chào Trung Quốc tham gia vào các dự án tái thiết đất nước và những phát biểu nồng ấm về mối quan hệ Syria-Trung Quốc cho thấy Damascus đang tìm cách đẩy mạnh quan hệ hợp tác với Trung Quốc trong bối cảnh tình hình đất nước Syria nói riêng và tình hình địa chính trị xung quanh Syria nói chung đang có nhiều sự thay đổi.
Trung Quốc với nước cờ Syria ảnh 1 Theo ước tính, Syria sẽ phải cần khoảng 200 tỷ USD để tái thiết đất nước. 

Đại sứ Syria tại Trung Quốc Moustapha cho biết doanh nghiệp Trung Quốc đã thể hiện “mối quan tâm lớn” trong tìm kiếm cơ hội làm ăn ở Syria và ông “hàng ngày” đều nhận các đoàn và doanh nghiệp Trung Quốc lớn sang Syria khảo sát. “Hầu hết các doanh nghiệp đang trong giai đoạn mở văn phòng đại diện ở Damascus lẫn nhiều thành phố khác. Nhiều đoàn khảo sát thị trường đã sang gặp cộng đồng doanh nghiệp và các cơ quan nhà nước Syria rồi trở về báo cáo cho cấp trên của mình. Một số đã ký được hợp đồng làm ăn, một số khác đang trong quá trình thương thảo hợp đồng” - ông Moustapha cho biết.

Tìm kiếm cơ hội
Theo ước tính của Ngân hàng Thế giới (WB), Syria sẽ phải cần khoảng 200 tỷ USD để tái thiết đất nước. Hiện vẫn chưa rõ ai sẽ sẵn sàng bỏ ra khoản tiền khổng lồ này khi chính quyền Assad vẫn đang bị Hoa Kỳ và châu Âu cấm vận. Để có tiền tái thiết, Syria cho biết sẵn sàng đón nhận mọi lời đề nghị, kể cả các thỏa thuận đổi dầu mỏ lấy những khoản vay từ doanh nghiệp Trung Quốc và cho phép giao dịch và đầu tư bằng Nhân dân tệ. Trước đó, tháng 7 Bắc Kinh đã thông báo kế hoạch trị giá 2 tỷ USD xây dựng một công viên công nghiệp ở Syria cho 150 doanh nghiệp Trung Quốc. Trong tháng 8, nhiều công ty Trung Quốc tham gia Hội chợ Quốc tế Damascus lần thứ 59, không lâu sau khi cuộc triển lãm Ngày Syria được Đại sứ quán Syria tổ chức tại Bắc Kinh với sự tham gia của hàng trăm chuyên gia Trung Quốc.
Một số chuyên gia cho rằng, giờ chưa phải là thời điểm thích hợp để Trung Quốc triển khai một dự án có mức kinh phí đầu tư lớn. Song một số người lại cho rằng thông qua dự án này, Trung Quốc muốn gửi tới cộng đồng quốc tế một thông điệp mạnh mẽ về những lợi ích địa chính trị mà quốc gia này sẽ giành được ở Syria. Thậm chí, Trung Quốc cũng đang có kế hoạch thuê máy bay và tàu thuyền của Syria để phục vụ hoạt động kinh tế trong tương lai.
Đặc phái viên của chính phủ Trung Quốc về Syria ông Xie Xiaoyan cho biết Trung Quốc sẽ sẵn sàng và có thể đóng vai trò tích cực trong việc xây dựng lại Syria. Chính phủ đang thực hiện các bước để khuyến khích các công ty Trung Quốc tham gia. Thời điểm trước khi diễn ra nội chiến Syria (năm 2011), đối tác thương mại hàng đầu của Syria chính là Trung Quốc với tổng giá trị xuất khẩu hơn 2,4 tỷ USD. Tập đoàn Dầu mỏ Quốc gia Trung Quốc có cổ phần trong 2 công ty dầu khí lớn nhất Syria. 
Ông Qin Yong, Phó Chủ tịch Hiệp hội Trao đổi Trung Quốc - Ảrập có trụ sở Bắc Kinh, người đã tới thăm Syria 3 lần trong năm nay, cho biết phần lớn doanh nhân Trung Quốc đến từ khu vực tư nhân, bao gồm nhiều lĩnh vực như hàng hóa xuất nhập khẩu, thực phẩm, thiết bị điện và xây dựng. Ông Qin cho biết: "Ưu tiên cao nhất của Syria là khôi phục lại nguồn năng lượng… Những gì họ cần nhất lúc này là năng lượng mới, chẳng hạn như các tấm pin mặt trời. Trong khi đó các sản phẩm của Trung Quốc có lợi thế lớn về giá”.
Zhao Hui, một doanh nhân từ Taizhou, tỉnh Chiết Giang, đã tới Syria vào tháng 8, chia sẻ rằng hầu hết các khu vực các doanh nghiệp đến thăm đều an toàn và việc tái thiết sẽ mang lại rất nhiều cơ hội. "Syria cần rất nhiều vật liệu xây dựng, như thủy tinh, xi măng và thép. Trong khi chiều ngược lại, chúng tôi đang xem xét nhập khẩu dầu ô liu từ Syria về Trung Quốc” - ông Zhao cho biết thêm.

Đức Giang

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hồ sơ

Chủ nghĩa tư bản nhà nước Trung Quốc (Kỳ 2)

(ĐTTCO) - Bài trước tác giả đã giải thích các định chế ngân hàng nội địa dưới lập trường của Trung Quốc trong tiến trình thực hiện Basel bằng cách nhấn mạnh sự đối đầu giữa các phe phái cạnh tranh. 

Bình luận

Thế giới muôn màu