Trung Quốc - Hạ cánh cứng hay mềm?

Trong suốt 3 thập niên tính đến năm 2010, kinh tế Trung Quốc tăng trưởng thần tốc 10%/năm. Tuy nhiên, nền kinh tế nước này đang chậm lại một cách đáng lo ngại. Năm ngoái GDP Trung Quốc chỉ tăng 7,4%, và Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) dự báo mức tăng chỉ 6,3% trong năm 2016.

Chính phủ Trung Quốc từng nhiều lần cho biết nước này muốn chuyển đổi mô hình kinh tế, từ chú trọng tăng trưởng sang chất lượng. Việc tăng trưởng chậm dần lại, hay còn gọi “hạ cánh mềm”, sẽ tốt hơn việc nền kinh tế đổ vỡ đột ngột, hay “hạ cánh cứng”. Đây được cho là một chuyển biến tốt, vì sự tăng trưởng thần tốc của Trung Quốc thời gian qua dựa trên những nhân tố không bền vững. Trong đó, đầu tư ở mức cao là một phần của câu chuyện.

Năm ngoái, đầu tư chiếm tới 48% hoạt động kinh tế, theo IMF. Con số này ở các nước khác chỉ từ 15-30%. Đầu tư hiển nhiên là một phần quan trọng để cải thiện nền kinh tế trong tương lai. Đầu tư cao cũng là nhân tố quan trọng trong những câu chuyện thành công của các nước châu Á khác. Nhưng đầu tư quá nhiều là điều không tốt. Luôn có nguy cơ đầu tư ồ ạt sẽ đi kèm với những dự án kém hiệu quả kinh tế.

Nếu đầu tư nặng vào xây dựng có thể dẫn đến mất cân bằng trong giá bất động sản, và cũng có quan ngại thường trực về bong bóng bất động sản ở Trung Quốc. Một nghiên cứu của IMF năm 2012 kết luận đầu tư ở Trung Quốc quá cao; nguồn cung lao động mới từ khu vực nông thôn cũng bị hạn chế do chính sách một con.

Xuất khẩu hàng giá rẻ cũng là một nhân tố quan trọng trong tăng trưởng thần tốc của Trung Quốc. Nhưng Trung Quốc cũng là một nước nhập khẩu lớn, đó là lý do vì sao khi nền kinh tế nước này chậm lại sẽ ảnh hưởng tới cả thế giới. Theo thống kê của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO), Trung Quốc là nước nhập khẩu lớn thứ hai cả về hàng hóa và dịch vụ thương mại, chỉ sau Hoa Kỳ.

Nước này là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Thái Lan, lớn nhì của Indonesia, Nam Phi, Brazil và Nhật Bản. Đối với Liên minh châu Âu (EU), Trung Quốc là thị trường xuất khẩu lớn thứ 3. Trung Quốc đóng vai trò quan trọng trong thị trường dầu mỏ và nhiều loại hàng hóa khác. Và việc nước này tăng trưởng chậm lại đã là một nhân tố khiến giá dầu và một số hàng hóa khác đi xuống. Vì vậy, cho dù nếu Trung Quốc hạ nhiệt tăng trưởng là điều tốt trong dài hạn, nó lại có tác dụng bất lợi cho một số nước, đặc biệt với các nước xuất khẩu hàng hóa.

Trung Quốc - Hạ cánh cứng hay mềm? ảnh 1

Trung Quốc là một đối tác thương mại lớn của nhiều nước.

Cũng có khả năng những bất ổn tài chính sẽ lây lan từ Trung Quốc. Kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, nợ ở Trung Quốc đã gia tăng đáng ngại. Một báo cáo gần đây của IMF nêu quan ngại về thị trường tài sản Trung Quốc và tác động của nó.

“Ở Trung Quốc, đầu tư bất động sản chiếm gần 20% GDP, và căng thẳng tài chính của các công ty bất động sản có thể dẫn đến hiệu ứng lan tỏa trực tiếp xuyên biên giới” - báo cáo viết. Ngoài ra, cuộc chiến chống tham nhũng “đả hổ, diệt ruồi” của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tiến hành từ năm 2013 đã có tác động xấu đến nền kinh tế, vì “xử phạt hết thì lấy ai làm việc”.

Vì vậy, cuộc chiến chống tham nhũng quy mô lớn với độ bao phủ từ “ruồi” (quan chức cấp thấp) đến “hổ” (quan chức cấp cao) của ông Tập đã trở thành một quả đấm mạnh vào các nhà cung cấp hàng xa xỉ và các dịch vụ VIP trong ngành du lịch-khách sạn, những người đã kiếm được lợi nhuận khổng lồ từ nhu cầu “bôi trơn” của các chủ doanh nghiệp. Một báo cáo của Bank of America Merrill Lynch cho rằng nỗi lo sợ bị bắt vì tham nhũng đã khiến các quan chức Trung Quốc hiện rất dè dặt trong việc cấp phép các dự án đầu tư công.

(Theo BBC, FT)

Vinh Trang

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hồ sơ

Bình luận

Trung Quốc “xâm lăng” qua con đường tài chính

(ĐTTCO) - Mặc dù, Trung Quốc đang siết chặt dòng vốn đầu tư ra nước ngoài, song vẫn cho phép thực hiện hàng loạt các thương vụ M&A có giá trị lớn lên đến hàng tỷ USD đối với các công ty tài chính châu Âu.

Thế giới muôn màu

Bát mì bò có giá hơn 7 triệu đồng

(ĐTTCO) - Tại Đài Loan, người ta có thể mua một bát mì bò với giá 180 Đài Tệ (120.000 VNĐ) nhưng thực khách vẫn vui vẻ trả 10.000 Đài Tệ (hơn 7 triệu VNĐ) cho một bát mì đặc biệt.