Quả bom 3.500 tỷ USD từ ngân hàng Trung Quốc

(ĐTTCO)-Truyền thông vẫn thường chỉ trích FED đang thao túng hệ thống tiền tệ thế giới và đồng USD khi bơm hơn 4.000 tỷ USD qua cả 3 vòng QE từ năm 2008-2014. Sở dĩ vấn đề nợ công và hệ thống ngân hàng Hoa Kỳ luôn được truyền thông theo dõi vì nỗi ám ảnh cuộc khủng hoảng nợ dưới chuẩn 2007-2008 khiến cả thế giới phải lao đao. Tuy nhiên, sự thực Trung Quốc mới là rủi ro lớn nhất của hệ thống tài chính thế giới hiện nay.

Tốc độ nợ tăng trưởng nợ Trung Quốc “quá nhanh, quá nguy hiểm”

Theo nhà phân tích Rabobank, tỷ lệ nợ/GDP của Trung Quốc hiện nay đã là gần 350% so với mức 125% năm 2008. Dự báo, với tốc độ tăng trưởng nợ như hiện nay, Trung Quốc sẽ sớm vượt Nhật Bản (với tỷ lệ nợ/GDP 400%) ngay trong năm 2016 để trở thành quốc gia tỷ lệ mắc nợ nhiều nhất trên thế giới.

Điều này được thể hiện ngay trong tuần qua khi Trung Quốc công bố số liệu tín dụng tháng 2 và khiến không ít người phải giật mình. Theo đó, khoản nợ mới trong tháng 2 tăng lên mức cao kỷ lục mọi thời đại: 3.420 tỷ NDT, tương đương khoảng 520 tỷ USD.

Nếu cộng với khoản tín dụng trong tháng 1, Trung Quốc đã bơm thêm hơn 820 tỷ USD chỉ trong 2 tháng đầu năm 2016. Đây là mức tăng trưởng quá nhanh.

 Quả bom 3.500 tỷ USD từ ngân hàng Trung Quốc ảnh 1

Để so sánh, FED khi thực hiện QE3 phải mất gần 1 năm để bơm ra hệ thống ngân hàng khoảng 1.000 tỷ USD, còn con số 820 tỷ USD trong vòng 2 tháng của Trung Quốc “nhanh đến chóng mặt”.

Việc Trung Quốc bơm tiền với quy mô khủng được giải thích bởi 3 lý do. Đầu tiên, các ngân hàng Trung Quốc thường cố gắng cho vay thật nhanh ở đầu năm để có thể tối đa thu nhập lãi vay sẽ được chi trả trong phần còn lại trong năm.

Thứ hai, các công ty của Trung Quốc đang muốn trả nhanh các khoản nợ nước ngoài khi đồng NDT đang được kỳ vọng yếu đi. Theo Economist, không phải hoàn toàn khoản tín dụng 520 tỷ USD nói trên là nợ mới. Một phần trong đó, là các công ty chuyển từ các khoản nợ định danh ngoại tệ sang nợ bằng nội tệ, để giảm thiểu rủi ro tỷ giá.

Thứ ba, chính phủ Trung Quốc muốn bơm tiền ra hệ thống để ổn định nền kinh tế khi lượng vốn rút khỏi Trung Quốc là rất lớn trong thời gian gần đây (ước khoảng 100 tỷ USD mỗi tháng).

Quả bom 3.500 tỷ USD

Sự tăng trưởng quá nhanh của nợ khiến hệ thống ngân hàng của Trung Quốc “phình to rất nhanh”. Theo ước tính của nhà phân tích ngân hàng Charlene Chu tại Autonomous Research Asia, tổng tài sản ngân hàng Trung Quốc tăng từ 9.000 tỷ USD vào năm 2008 lên 30.000 tỷ vào cuối năm 2015.

Theo một so sánh từ Bloomberg, hệ thống ngân hàng của Trung Quốc đã mở rộng hơn 15.400 tỷ USD trong giai đoạn 2008-2013, cao hơn rất nhiều so với con số tăng 2.100 tỷ USD của hệ thống ngân hàng Hoa Kỳ.

Chính vì vậy, từ năm 2014 các ngân hàng Trung Quốc đã trở thành những ngân hàng “to nhất” thế giới. Vào đầu tháng 4-2014, Ngân hàng công thương Trung Quốc (ICBC) đã trở thành ngân hàng lớn nhất thế giới với tổng tài sản hơn 3.000 tỷ USD.

Không một ngân hàng thương mại ở Hoa Kỳ nào lọt vào top 5 thế giới tại thời điểm này. Đến năm 2015, 4 ngân hàng lớn nhất của Trung Quốc là ICBC, CCB, ABC, BoC trở thành 4 trong 5 ngân hàng lớn nhất thế giới.

Xem xét trong khoảng thời gian dài, hệ thống ngân hàng của Trung Quốc được ước tính tăng gấp 10 lần trong thập niên vừa qua lên mức hơn 34.500 tỷ USD trong giai đoạn 2005-2015, để giúp GDP của Trung Quốc tăng trưởng thần kỳ hơn 10%/năm trong thời gian này.

Tuy nhiên, chất lượng tín dụng là điều giới phân tích e sợ. Hệ thống ngân hàng ngầm (shadow Banking System) của Trung Quốc đã tăng gấp 6 lần trong 3 năm qua, chủ yếu do sản phẩm WMP (Wealth-management Product), được các ngân hàng Trung Quốc sử dụng để lách hoạt động cho vay được kiểm soát bởi PbOC (Ngân hàng trung ương Trung Quốc).

WMP là các khoản vay được thực hiện thông qua một công ty ủy thác đầu tư do ngân hàng thiết lập. WMP vì thế nằm ngoài bảng cân đối kế toán và không chịu bất cứ sự quản lý quản trị rủi ro tài chính nào. Theo ước tính của Kyle Bass, mỗi ngân hàng thường che giấu 40% khoản tín dụng của mình bằng WMP. WMP hoàn toàn tái hiện các chứng khoán nợ dưới chuẩn (CDO) của Hoa Kỳ hồi năm 2008.

“Hệ thống ngân hàng Trung Quốc, thậm chí với ngân hàng lớn nhất, các khoản vay không dựa trên khả năng của người vay, thay vào đó phần lớn là các quyết định mang tính chính trị. Khi cần giải quyết nợ xấu, Trung Quốc sẽ bơm thêm tiền để giúp đáo hạn các khoản nợ” - Bass nói.

Chính vì vậy, giới phân tích đặt dấu hỏi về con số 1,5% chính phủ Trung Quốc công bố. CLSA dự báo ở mức 8%, trong khi Autonomous dự tính ở mức lên đến 20%. Thật khó tin khi quy mô hệ thống ngân hàng của Trung Quốc tăng hơn 6 lần trong 7 năm qua, mà không làm phát sinh bất cứ khoản nợ xấu nào!

Kyle Bass cho biết: “Nếu hệ thống ngân hàng của Trung Quốc chỉ cần mất 10% tổng tài sản của nó vì các khoản nợ xấu, thì vốn cổ phần của các ngân hàng Trung Quốc sẽ bốc hơi khoảng 3.500 tỷ USD, gấp 4-5 lần khoản lỗ của các ngân hàng Hoa Kỳ trong cuộc khủng hoảng năm 2008 (khoảng 650 tỷ USD). Trung Quốc có thể phải in hơn 10.000 tỷ NDT (khoảng hơn 1.500 tỷ USD) để tái cấp vốn cho các ngân hàng và phá giá 30% NDT so với đồng USD, nếu như kịch bản trên thực sự xảy ra”.

Khoản lỗ 3.500 tỷ USD được ước tính dựa trên nghiên cứu của Ngân hàng Thanh toán quốc tế (BIS) về khoản lỗ của hệ thống ngân hàng Trung Quốc trong cuộc khủng hoảng 1998-2001, là khoảng 30% GDP. Nếu tỷ lệ này tiếp tục lặp lại, 30% GDP hiện nay của Trung Quốc, ước tính vào khoảng 3.500-3.600 tỷ USD, gần tương đương quy mô GDP của Đức.

Do đó, ngay cả khi Trung Quốc có hơn 3.000 tỷ USD trong quỹ dự trữ ngoại hối thì con số này vẫn không đủ để chống chọi với cuộc khủng hoảng nợ một khi xảy ra.

Trương Minh Huy

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nóng bỏng Đông Bắc Á (K2): Mịt mờ liệu pháp giảm nhiệt

Nóng bỏng Đông Bắc Á (K2): Mịt mờ liệu pháp giảm nhiệt

(ĐTTCO) - Tờ New York Times đăng bài phỏng vấn Thượng nghị sĩ Cộng hòa Bob Corker (bang Tennessee), có nội dung chỉ trích Tổng thống D. Trump, cho rằng đương kim Tổng thống Hoa Kỳ đang điều hành đất nước như một “chương trình truyền hình thực tế” (reality show) và những tuyên bố của ông có thể đẩy Hoa Kỳ vào con đường dẫn đến Thế chiến III.

Hồ sơ

Idemitsu - Đại gia dầu khí trăm tuổi Nhật Bản

(ĐTTCO) - Theo báo cáo tài chính của Idemitsu Kosan, tổng tài sản của tập đoàn này tính đến ngày 30-6-2017 đạt 2.628,7 tỷ yen (23 tỷ USD). Doanh thu trong kỳ tương ứng đạt hơn 7,4 tỷ USD.

Bình luận

Bất bình đẳng kinh tế - vấn đề lớn của EU

(ĐTTCO) - Dù đã 4 thập kỷ áp dụng chính sách gắn kết xã hội nhằm hạn chế chênh lệch phát triển giữa các vùng trong Liên minh châu Âu (EU), sự cách biệt giữa các khu vực dường như ngày càng trầm trọng sau tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008.

Thế giới muôn màu