Ông lớn châu Á đọ sức ở châu Phi

(ĐTTCO) - Ý thức không thể cạnh tranh với Trung Quốc về số đông, Nhật Bản đã chú trọng vào chất lượng các dự án hợp tác, công nghệ cao và các chương trình đào tạo để mở rộng ảnh hưởng tại châu Phi. Sự đối đầu giữa Nhật Bản và Trung Quốc đã lan tới lục địa đen.

Tổng kim ngạch thương mại giữa Nhật Bản và châu Phi chỉ bằng 13,4% so với của Trung Quốc; vốn đầu tư của Nhật chỉ bằng một nửa so với Bắc Kinh. Tại Hội nghị quốc tế Tokyo về phát triển châu Phi (TICAD) 2016 vừa tổ chức tại Nairobi, Kenya, Thủ tướng Shinzo Abe thông báo sẽ đầu tư 30 tỷ USD cho lục địa đen trong 3 năm sắp tới. 1/3 số tiền nói trên được dành cho các dự án phát triển hạ tầng cơ sở. Sau 5 lần liên tiếp được tổ chức trên xứ Phù Tang, việc TICAD lần đầu tiên diễn ra tại châu Phi cho thấy mức độ quan tâm của Tokyo tới châu lục này. Thủ tướng Nhật Bản đã dẫn đầu phái đoàn hùng hậu gồm 200 doanh nhân đại diện cho 70 hãng lớn nhỏ của Nhật đến Nairobi. Tokyo được chờ đợi thuyết phục thêm được các doanh nghiệp Nhật Bản đến châu Phi hoạt động, cho dù số này đã tăng lên gấp đôi trong thời gian từ năm 1993-2015 và đã có hơn 600 cơ sở của Nhật hiện diện tại châu Phi.

Đối với một quốc gia nghèo về tài nguyên thiên nhiên như Nhật Bản, dân số trên đà lão hóa, chiến lược của Tokyo với châu Phi tương đối dễ hiểu khi biết rằng châu lục này là một vùng đất ẩn chứa từ kim loại đến đá quý, từ dầu mỏ đến khí đốt, đất hiếm… Thêm vào đó tỷ lệ tăng trưởng bình quân cho toàn châu lục ở vào khoảng từ 5-6%/năm, hấp dẫn hơn nhiều so với một thị trường tuyền thống như châu Âu vẫn chưa thực sự hồi phục một cách chắc chắn sau khủng hoảng tài chính và kinh tế năm 2008-2009. 2 nhà xã hội học Canada Edward Shizha và Lamine Diallo khẳng định cả Nhật lẫn Trung Quốc cùng cần mở rộng ảnh hưởng trong khu vực này để khẳng định mình là một cường quốc trên thế giới. Thực tế có lẽ đơn giản hơn khi biết rằng cả 2 nền kinh tế thứ 2 và 3 trên thế giới đều lao vào một cuộc săn lùng tài nguyên: từ đồng, kẽm đến quý kim hay than đá…

Ông lớn châu Á đọ sức ở châu Phi ảnh 1

Nhật Bản đã cam kết đầu tư 30 tỷ USD cho châu Phi trong 3 năm tới.

Dù vậy Nhật và Trung Quốc chọn 2 hướng đi khác nhau để chinh phục các đối tác trên lục địa đen. Trung Quốc chú trọng vào đầu tư trực tiếp của tư nhân vào cơ sở hạ tầng, còn Nhật Bản quan tâm đến viện trợ phát triển ODA. Báo cáo của văn phòng luật sư Linklaters, chuyên cố vấn cho các doanh nghiệp có trụ sở tại London, công bố cho biết về mặt tài trợ cho các công trình xây dựng giúp châu Phi phát triển, Nhật Bản hơn hẳn Trung Quốc. Năm 2014 Nhật Bản và Trung Quốc cấp cho châu Phi 4,2 tỷ USD, 83% trong số đó do Tokyo đài thọ. Trong số các nhà tài trợ chính thức của châu Phi, Nhật Bản dẫn đầu, theo sau Trung Quốc và Ấn Độ.

Tại TICAD 2016, ngoài hứa hẹn đầu tư 30 tỷ USD cho châu Phi trong 3 năm tới, Tokyo còn cam kết đào tạo 50.000 giảng viên, chuyên gia khoa học, nhân viên y tế cho lục địa này, hỗ trợ châu Phi đẩy lui các dịch bệnh qua đường truyền nhiễm, và trợ cấp 500 triệu USD để bảo đảm nhu cầu lương thực cho châu Phi. Mặc dù không thể thu hẹp ảnh hưởng của Bắc Kinh trên lục địa đen từ lĩnh vực kinh tế đến ngoại giao và cả quân sự, nhưng Tokyo không để nước láng giềng một mình một chợ ở châu Phi trên bất cứ bình diện nào.

Tuệ Minh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

EU quyết tìm tiếng nói chung

EU quyết tìm tiếng nói chung

(ĐTTCO)-Pháp và Đức rất gần với một thỏa thuận về cải cách Khu vực đồng tiền chung châu Âu (Eurozone) sau nhiều tháng do dự từ Đức. Đề xuất của Thủ tướng Đức Angela Merkel và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron về cải cách Liên minh châu Âu (EU) và Eurozone sẽ được thảo luận tại Hội nghị thượng đỉnh EU trong 2 ngày 28 và 29-6 tới. 

Hồ sơ

Bình luận

Liên minh đặc biệt Trung-Triều

(ĐTTCO)-Chuyến công du lần thứ ba trong hơn hai tháng của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un với điểm đến duy nhất là Trung Quốc, cùng 3 cuộc gặp thượng đỉnh Trung-Triều liên tiếp, có thể coi là minh chứng rõ ràng về quan hệ nồng ấm trở lại giữa hai nước, đồng thời cho thấy vai trò của Bắc Kinh với tư cách là một nhân tố chủ chốt trong các chuyển động địa-chính trị trên bán đảo Triều Tiên.

Thế giới muôn màu

Saudi Arabia đổi mới tích cực

(ĐTTCO) - Phụ nữ lái xe moto là điều hoàn toàn mới mẻ tại Saudi Arabia, nơi bắt đầu từ tháng 6 này phụ nữ sẽ chính thức được phép lái xe, quyền vốn bấy lâu nay bị cấm.