Những cú sốc của chứng khoán thế giới

Từ đầu năm tới nay thị trường chứng khoán (TTCK) toàn cầu đã trải qua nhiều cú sốc lớn: sự tàn phá của trận động đất kèm sóng thần ở Nhật Bản ngày 11-3, làm tổn thương nền kinh tế lớn thứ 3 thế giới; "cuộc cách mạng hoa nhài" lan rộng ở Bắc Phi và Trung Đông; nguy cơ nợ công của Hoa Kỳ và khu vực đồng euro (Eurozone).

Những cú sốc của chứng khoán thế giới ảnh 1

Tuy nhiên, sự kiện lần đầu tiên trong lịch sử Hoa Kỳ bị hãng Standard and Poor's (S&P) hạ bậc tín nhiệm uy tín nhất thế giới AAA xuống mức AA+ hôm 5-8 đã gây chấn động mạnh nhất, đẩy các sàn chứng khoán khắp thế giới vào một trận cuồng phong dữ dội

Chao đảo và hiệu ứng domino

Trong bối cảnh châu Âu chưa thuyết phục được giới đầu tư quốc tế về khả năng giải quyết dứt điểm cuộc khủng hoảng nợ công, động thái của S&P càng thổi bùng lên nguy cơ đợt suy thoái mới sẽ ập xuống kinh tế toàn cầu, kéo theo sự sụp đổ của các TTCK thế giới.

Từ nhiều tháng qua, các sàn chứng khoán thế giới từ châu Âu, Hoa Kỳ, Trung Đông, Nam Mỹ, châu Á... đã rơi vào trạng thái ảm đạm và đỉnh điểm là đợt tuột dốc thảm hại được ghi nhận từ thời hậu khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, xảy ra vào những ngày đầu tháng 8. Khắp các sàn giao dịch, nơi đâu cũng bị ngự trị bởi tâm lý hoang mang và bỏ chạy của các nhà đầu tư.

Mở màn từ Phố Wall vào phiên 4-8, các chỉ số chứng khoán chủ chốt giảm hơn 4% và rơi xuống thấp hơn mức khởi điểm năm 2011. Thị trường gần như hoảng loạn bởi làn sóng bán tháo cổ phiếu hòng cắt lỗ của giới đầu tư. Trước đó, đà bán ra cổ phiếu ồ ạt đã xuất hiện tại các thị trường châu Âu, khiến các các chỉ số chính giảm tới hơn 3%.

Sự tuột dốc trên các sàn châu Âu và Hoa Kỳ đã lập tức tác động tới Mỹ Latin, làm các sàn lớn như Brazil, Argentina, Mexico lao đao, với mức sụt điểm 5,72-6,01%. Sau đó tới lượt các sàn châu Á lao dốc vào phiên 5-8.

Xu hướng tương tự đã ghi nhận tại các sàn RTS và MMVB của Nga, châu Âu, Hoa Kỳ. Xa hơn là các sàn ở vùng Vịnh và Israel cũng phản ứng tiêu cực với lý do là sau khủng hoảng tài chính, các quỹ đầu tư của vùng Vịnh đã đầu tư nhiều vào Hoa Kỳ.

Lo ngại đợt thả dốc không phanh sẽ ập xuống thị trường khi mở sàn tuần giao dịch mới (phiên 8-8) đã trở thành hiện thực bởi toàn là màu đỏ ngự trị các sàn.

Ban đầu là châu Á, khu vực mở cửa sớm nhất, chỉ số trên các sàn chứng khoán đã rớt xuống mức thấp nhất của 2 năm hậu khủng hoảng, bất chấp S&P lên tiếng rằng quyết định "lịch sử" hôm 5-8 sẽ không có tác động tức thời đối với việc đánh giá uy tín tài chính của vùng châu Á-Thái Bình Dương.

Phố Wall tiếp tục hỗn loạn, bất chấp Tổng thống Obama trấn an trên truyền hình rằng Hoa Kỳ sẽ luôn trụ hạng AAA. Các chỉ số chứng khoán chủ chốt ở Hoa Kỳ giảm trung bình hơn 5%. Chứng khoán châu Âu cũng rực đỏ với mức mất điểm ngang ngửa Phố Wall.

TTCK tuột dốc đã làm giới đầu tư quay lưng với các tài sản rủi ro, khiến thị trường vàng "nhảy múa". Nhà đầu tư càng hoang mang trước những diễn biến xấu thêm tại Eurozone và chỉ còn cách neo vào vàng để bảo toàn nguồn vốn. Hệ quả là chỉ sau vài tuần phi mã, giá vàng đã xuyên thủng ngưỡng 1.780USD/ounce.

Giá vàng cao kỷ lục và chưa có dấu hiệu chững lại cho thấy niềm tin vào USD và EUR đã bị đổ vỡ, khi kinh tế Hoa Kỳ và Eurozone ngày càng lao đao. Giới đầu tư đang tháo chạy khỏi chứng khoán để đổ sang vàng vì lo ngại kinh tế toàn cầu có thể rơi vào vòng xoáy suy thoái mới. Giá vàng ngất ngưởng dường như chẳng hề làm họ chùn bước.

Không chỉ vậy, giới đầu tư còn quay sang trái phiếu chính phủ Hoa Kỳ, bất chấp lo ngại việc rớt hạng tín dụng có thể dẫn đến việc bán tháo trái phiếu, khiến lãi suất tăng, bởi sự mong manh của kinh tế toàn cầu đã làm gia tăng sức hấp dẫn của các tài sản ít rủi ro. Không có tài sản nào trên thế giới có tính thanh khoản tốt như trái phiếu chính phủ Hoa Kỳ và cũng hiếm có tài sản được xem là an toàn hơn. Thậm chí lãi suất trái phiếu 10 năm còn rơi xuống mức thấp kỷ lục 2,03% trong phiên 9-8.

Đồng hành với cảnh đỏ rực ở Phố Wall là thị trường dầu mỏ, do giới đầu tư mất niềm tin vào kinh tế Hoa Kỳ và cuộc khủng hoảng nợ tại Eurozone đang đe dọa nhu cầu năng lượng. Giá dầu đã rơi xuống mức thấp nhất từ đầu năm nay. Mối lo về nguy cơ suy thoái kép tại Hoa Kỳ và cuộc khủng hoảng nợ công ở châu Âu đã cản bước giới đầu tư dầu mỏ.

Giới phân tích đang hoang mang về triển vọng thị trường và lo ngại tái diễn bức tranh thị trường dầu mỏ năm 2008 thời điểm giá dầu sau khi áp sát 150USD/thùng đã để mất hơn 75% giá trị chỉ trong một thời gian ngắn.

Vàng càng thăng hoa, thị trường tiền tệ càng ảm đạm. Các đồng tiền châu Á trải qua đợt xuống giá mạnh nhất kể từ tháng 11-2010 do ảnh hưởng của đợt lao dốc của chứng khoán trong bối cảnh tiến trình phục hồi kinh tế toàn cầu trở lại trì trệ. Tất cả 25 đồng tiền của các nền kinh tế đang nổi, trừ NDT Trung Quốc, đều đang rớt giá mạnh.

Theo Ngân hàng JPMorgan Chase, biến động tiền tệ của các nền kinh tế thị trường mới nổi đã tăng từ 8,9% ngày 20-7 lên 13,3% ngày 9-8, sau khi hầu như không có biến động nào đáng kể trong vòng 10 năm qua.

Thiệt đơn thiệt kép

Làn sóng bán tháo cổ phiếu đã làm thị trường vốn toàn cầu mất khoảng 2.500 tỷ USD trong tuần đầu tháng 8 - mức giảm mạnh như hồi tháng 11-2008, khi cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu lên đỉnh điểm. Số tiền thất thu từ thị trường tương đương quy mô kinh tế của một nước lớn ở châu Âu, như Pháp.

Chỉ số S&P 500 của Mỹ "bay" 1.370 tỷ USD tổng giá trị sau chín phiên giao dịch. Ở châu Âu, chỉ số FTSE của Anh đã mất 261 tỷ USD, trong khi ở Đức chỉ số DAX bị đánh cắp 120,5 tỷ USD, và 13,6 tỷ EUR đã biến mất khỏi chỉ số CAC của thị trường Pháp.

Nhân tố Hoa Kỳ và châu Âu

Theo các chuyên gia, đợt xuống dốc không phanh trên các sàn chứng khoán thế giới xuất phát từ tâm lý lo ngại kinh tế toàn cầu có thể rơi vào một cuộc suy thoái kép, khi mà châu Âu vẫn lúng túng với cuộc khủng hoảng công tại nhiều nước thành viên Eurozone, trong khi Hoa Kỳ - nền kinh tế đầu tàu, vẫn đang đối mặt với những thách thức nghiêm trọng về kinh tế và ngân sách.

Mặc Quốc hội Hoa Kỳ đã thông qua luật nâng trần nợ công cứu nước này khỏi nguy cơ bị vỡ nợ song nền kinh tế Hoa Kỳ vẫn tồn tại nhiều vấn đề, gây áp lực cho thị trường. Việc Hoa Kỳ bị đánh tụt hạng tín dụng đã khiến các nhà đầu tư cổ phiếu càng bất an.

Bên kia bờ Đại Tây Dương, nối gót Hy Lạp, 2 nền kinh tế lớn của khu vực Eurozone là Italia và Tây Ban Nha, cũng đang sa vào vũng lầy nợ. Các vấn đề của châu Âu đang tác động nghiêm trọng đến thị trường thế giới. Thêm vào đó, một mối lo khác đang manh nha, xuất phát từ việc chi phí vay mượn của Pháp hiện có một khoảng cách lớn chưa từng có so với Đức.

Cuộc khủng hoảng nợ ở châu Âu, triển vọng không rõ ràng về chính sách tài chính của Hoa Kỳ, sự suy giảm tiêu dùng trên thế giới, tất cả đang làm giới đầu tư hoang mang. Họ không muốn rủi ro và quyết định bán chứng khoán với tương lai không chắc chắn.

(TTXVN)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Forest City - Thánh địa nghỉ dưỡng

Forest City - Thánh địa nghỉ dưỡng

(ĐTTCO) - Forest City có nghĩa là “thành phố rừng”, nhưng đó không phải là thành phố trong rừng, mà là dự án xây dựng một thành phố mới riêng biệt bằng việc lấn biển ra thành 4 đảo nhân tạo (xây dựng theo 4 giai đoạn, mỗi giai đoạn 5 năm).

Hồ sơ

Những đầu tàu ASEAN (K2): Vươn tầm công nghiệp mới

(ĐTTCO) - Khái niệm các nền kinh tế công nghiệp mới (NIC) đầu tiên được dùng để chỉ 4 “con hổ châu Á” trong thập niên 70 của thế kỷ trước, là Hồng Công (khi đó còn là thuộc địa của Anh), Hàn Quốc, Singapore và Đài Loan.

Bình luận

Đã đến lúc thế giới xem xét lại khái niệm trên 65 tuổi là "già"?

(ĐTTCO) - Khi lương hưu được đưa ra lần đầu tiên ở nước Phổ vào những năm 1880, khái niệm này miêu tả rất đúng. Thời đó không có nhiều người sống quá 65 tuổi, và những người có thể bước qua độ tuổi này hiếm khi có sức khỏe tốt. Tuy nhiên, ngày nay rất nhiều người trên 65 tuổi vẫn khỏe mạnh và năng động.

Thế giới muôn màu

Gọi vốn thời tiền ảo: 30 triệu USD chỉ trong 30 giây

(ĐTTCO) - Trả lời trong một buổi phỏng vấn với Bloomberg, Charles Hoskinson - đồng sáng lập ethereum cho biết: "Mọi người đều nói rằng ICO là tốt, nhưng hãy nhìn vào giá ethereum, nó giống như một quả bom hẹn giờ vậy".