Nguy cơ TTIP thất bại

(ĐTTCO) - Các cuộc đàm phán về Hiệp định Đối tác thương mại và đầu tư xuyên Đại Tây Dương (TTIP) đang diễn ra vô cùng chậm chạp. Sau sự kiện Anh trưng cầu dân ý rời khỏi Liên minh châu Âu (Brexit), cơ hội ký TTIP trước khi Tổng thống Hoa Kỳ Barack Obama rời nhiệm sở lại càng thấp, chưa kể cả 2 ứng cử viên tổng thống hiện nay là bà Hillary Clinton và ông Donald Trump đều không đánh giá tích cực về TTIP.

Cùng với Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), siêu hiệp định TTIP nối liền 2 thị trường lớn nhất thế giới, sẽ củng cố vị trí của Hoa Kỳ trong hoạch định chính sách thương mại thế giới. Nhưng vì sao Hoa Kỳ lại khó thỏa thuận với EU đến vậy? Chiến dịch Stop TTIP, tập hợp hơn 500 tổ chức châu Âu, cho rằng trong trường hợp ký hiệp định, các tiêu chuẩn trong lĩnh vực an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường tại châu Âu sẽ bị hạ thấp, thất nghiệp tăng, lương giảm, còn dịch vụ xã hội sẽ bị các công ty lớn tư nhân hóa. Những người khởi xướng chiến dịch này cũng bất bình về tính minh bạch rất thấp trong đàm phán và kế hoạch mở rộng cửa tiếp cận mua sắm công tại EU cho các công ty Hoa Kỳ.

Những người phản đối TTIP mạnh nhất là các chủ trang trại châu Âu và đại diện các công ty vận động hành lang nông nghiệp quốc gia. Hòn đá cản đường đối với họ là bảo vệ các tên gọi xuất xứ cho sản phẩm nông nghiệp. Vấn đề này đặc biệt nhạy cảm đối với các nhà sản xuất Pháp và Italia, 2 nước này lo ngại thị trường EU sẽ tràn ngập sản phẩm giá rẻ của các đối thủ cạnh tranh Hoa Kỳ.

Nông nghiệp là vấn đề lớn nhất, nhưng không phải là duy nhất giữa Hoa Kỳ và EU về TTIP. Vấn đề gay gắt thứ hai là quyền tiếp cận mua sắm công. Hoa Kỳ không đồng ý để các công ty châu Âu tiếp cận thị trường đường sắt và phương tiện giao thông đô thị, các hợp đồng trong lĩnh vực an ninh hàng không, cũng như việc mua sắm của Cơ quan Hàng không dân dụng liên bang. Ngoài ra, mong muốn của châu Âu mở rộng hơn quyền tiếp cận mua sắm công tại nhiều bang của Hoa Kỳ không được đưa vào phụ lục của Hiệp định về mua sắm công của WTO, cũng như mua sắm của các thành phố lớn ở Hoa Kỳ. Năng lượng cũng gây ra xung đột.

Nguy cơ TTIP thất bại ảnh 1

Một cuộc tuần hành phản đối TTIP.

Một trong những ý đồ của EU là thiết lập việc cung cấp khí hóa lỏng từ Hoa Kỳ và nhờ đó giảm phụ thuộc vào Gazprom của Nga. Ý đồ này đã vấp phải những rào cản pháp lý, hạn chế xuất khẩu khí đốt của Hoa Kỳ từ bờ Đông. EU muốn giải quyết vấn đề thông qua TTIP: trong tờ trình phân tích cho chương về năng lượng, các quan chức châu Âu viết rằng EU và Hoa Kỳ “phải thỏa thuận được với nhau về các điều khoản ràng buộc pháp lý tháo gỡ tất cả các hạn chế hiện nay đối với xuất khẩu khí hóa lỏng trong thương mại giữa 2 bên”. EU cũng muốn được tiếp cận bình đẳng với hạ tầng vận chuyển dầu và khí đốt của Hoa Kỳ, đổi lại các công ty Hoa Kỳ cũng được quyền tiếp cận tương tự tại châu Âu. Điều khoản trong chương về năng lượng mâu thuẫn với chính sách của EU về chống biến đổi khí hậu và làm mất đi động lực phát triển nguồn năng lượng tái tạo.

Đã bộn bề khó khăn, vụ việc Brexit vừa qua lại giáng một đòn nghiêm trọng vào TTIP. Trước Brexit, cựu Thủ tướng Anh David Cameron ủng hộ TTIP. Nhưng giờ đây, nhiều thành viên nội các của Thủ tướng đương nhiệm Theresa May lại phản đối. Ngoài ra, đàm phán về TTIP không thể tiến triển tích cực cho đến khi chưa rõ điều kiện để Anh rời khỏi EU, việc này có thể kéo dài nhiều năm. Tùy theo việc Anh có giữ được quyền tiếp cận thị trường tự do EU và theo điều kiện nào mới có thể biết London tiếp tục tham dự đàm phán TTIP hay không.

Cuối cùng, TTIP bị 2 ứng cử viên tổng thống Hoa Kỳ bà Hillary Clinton và ông Donald Trump phản đối.  Tại cuộc gặp với cử tri ở Michigan, bà Clinton tuyên bố sẽ không ủng hộ thỏa thuận nào làm giảm việc làm tại Hoa Kỳ. Ông Trump cũng có một tuyên bố tương tự khi phát biểu tại Detroit, gọi TTIP là thảm họa. Dù ông Trump nổi tiếng rất hay thay đổi ý kiến, song chỉ trích TPP và TTIP là một trong những yếu tố thường xuyên trong chiến dịch tranh cử của ông. Với những bối cảnh đó, không chắc trong những năm tới TTIP có thể trở thành hiện thực.

(Tổng hợp)

Tuệ Minh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Nóng bỏng Đông Bắc Á (K2): Mịt mờ liệu pháp giảm nhiệt

Nóng bỏng Đông Bắc Á (K2): Mịt mờ liệu pháp giảm nhiệt

(ĐTTCO) - Tờ New York Times đăng bài phỏng vấn Thượng nghị sĩ Cộng hòa Bob Corker (bang Tennessee), có nội dung chỉ trích Tổng thống D. Trump, cho rằng đương kim Tổng thống Hoa Kỳ đang điều hành đất nước như một “chương trình truyền hình thực tế” (reality show) và những tuyên bố của ông có thể đẩy Hoa Kỳ vào con đường dẫn đến Thế chiến III.

Hồ sơ

Chính sách kiểm soát vốn của Trung Quốc (Kỳ 1)

(ĐTTCO) - LTS: “Sự trỗi dậy của Trung Quốc” đang là tâm điểm của quốc tế hiện nay, không chỉ trong công luận mà còn trong giới học thuật. Trong khi một số học giả cho rằng Trung Quốc đang thách thức “trật tự tự do” của phương Tây, một số học giả khác lại không tin quốc gia này có khả năng gây ra tác động mang tính hệ thống.

Bình luận

Bất bình đẳng kinh tế - vấn đề lớn của EU

(ĐTTCO) - Dù đã 4 thập kỷ áp dụng chính sách gắn kết xã hội nhằm hạn chế chênh lệch phát triển giữa các vùng trong Liên minh châu Âu (EU), sự cách biệt giữa các khu vực dường như ngày càng trầm trọng sau tác động của cuộc khủng hoảng kinh tế năm 2008.

Thế giới muôn màu