Điện hạt nhân

Lợi lớn, nguy cơ cao

Sự cố cháy nổ nhà máy điện hạt nhân ở Nhật Bản đang khiến Hoa Kỳ và các nước công nghiệp châu Âu cân nhắc lại kế hoạch mở rộng nguồn năng lượng hạt nhân. Tuy nhiên, nhiều nền kinh tế mới nổi khát năng lượng cho biết họ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tiếp tục đầu tư phát triển điện hạt nhân.

Kế hoạch táo bạo

“Chúng tôi là một nước đói năng lượng. Gần 40% người dân phải sống trong tình cảnh đói điện. Vì thế có thêm nguồn điện là vấn đề sống còn của chúng tôi” - Chủ tịch Ủy ban Năng lượng nguyên tử Ấn Độ Srikumar Banerjee nói. Tương tự, Thứ trưởng Bộ Môi trường Trung Quốc Zhang Lijun cho biết những gì đang xảy ra tại Nhật Bản không làm thay đổi kế hoạch phát triển năng lượng hạt nhân của Bắc Kinh.

Nhiều nước khác từ châu Á, Đông Âu và Trung Đông cũng đang có kế hoạch xây dựng nhà máy điện hạt nhân. Theo Hiệp hội Hạt nhân Thế giới (WNA), hiện nay 31 nước trên thế giới có nhà máy điện hạt nhân đang vận hành với 443 lò phản ứng và dự báo sẽ tăng hơn gấp đôi trong vòng 15 năm tới. Tất nhiên các nước đều hiểu rõ những nguy cơ tiềm tàng của năng lượng hạt nhân. Thủ tướng Ấn Độ Manmohan Singh hôm 14-3 cho biết sẽ kiểm tra lại toàn bộ hệ thống an toàn tại các nhà máy điện hạt nhân ở Ấn Độ, để bảo đảm chúng có thể chịu được những thảm họa thiên nhiên lớn như sóng thần hay động đất. Trong một cuộc họp ở Bắc Kinh hôm 13-3, Phó Chủ tịch Ủy ban Cải cách và Phát triển Trung Quốc Xie Zhenhua cho biết sẽ gia tăng các biện pháp đánh giá và giám sát an toàn tại các nhà máy điện hạt nhân.

Lợi lớn, nguy cơ cao ảnh 1
Nhà máy điện hạt nhân Tarapur của Ấn Độ.

Trung Quốc hiện có 11 lò phản ứng đang hoạt động và đang lên kế hoạch xây thêm 10 lò/năm trong vòng 10 năm tới để bù vào nhu cầu điện gia tăng 12% mỗi năm. Ấn Độ có 20 lò phản ứng đang hoạt động và có kế hoạch chi 150 tỷ USD để xây thêm vài chục lò phản ứng mới. Nước này đặt mục tiêu điện hạt nhân sẽ đáp ứng 25% nhu cầu điện năng cả nước vào năm 2050, gấp 10 lần hiện tại.

Cho đến nay Hoa Kỳ chưa bán được lò phản ứng nào cho Ấn Độ, nhưng nước này từ nhiều năm nay đã rất nỗ lực vận động hành lang để mở cửa thị trường năng lượng hạt nhân ra phía Hoa Kỳ. Các nhà chức trách Ấn Độ và Hoa Kỳ hồi tháng 8-2010 đã kết thúc 5 năm đàm phán về một thỏa thuận hạt nhân giữa 2 bên. Thỏa thuận được nhìn nhận như một thành công lớn của Thủ tướng Singh, đặc biệt khi đi kèm điều khoản các nhà cung cấp lò phản ứng cũng phải chịu trách nhiệm nếu xảy ra tai nạn. Dù Hoa Kỳ đang cố gắng thay đổi điều đó, nhưng thảm họa ở Nhật Bản càng khiến Ấn Độ cương quyết hơn.

An toàn hay an ninh?

Nhà phân tích Walt Patterson của Chatham House ở London dự báo cuộc khủng hoảng tại Nhật Bản sẽ lôi kéo sự chú ý về năng lượng hạt nhân đến vấn đề an toàn của công dân hơn là lợi ích kinh tế hoặc an ninh năng lượng. Hiện Đức đang xét lại kế hoạch gia hạn thời gian đóng cửa các nhà máy hạt nhân. Thụy Sĩ đình chỉ các kế hoạch xây nhà máy hạt nhân mới. Tại Ấn Độ số người phản đối kế hoạch xây nhà máy hạt nhân nay đã tăng gấp đôi. Tuy nhiên, Italia, Nga và Czech cho biết sẽ không thay đổi chính sách năng lượng hạt nhân. Tại Trung Đông, các nước đang thi nhau xây nhà máy điện hạt nhân. Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) dẫn đầu cuộc đua với kế hoạch xây 4 nhà máy ở thành phố Braka vào năm 2017, cung cấp 25% nhu cầu điện của đất nước vào năm 2020. Jordan, Kuwait, Qatar, Bahrain và Ai Cập đều đang nghiên cứu năng lượng hạt nhân, kể cả nước giàu dầu mỏ Saudi Arabia cũng đang tính tới việc xây dựng 1 thành phố năng lượng hạt nhân.

Trong khi đó, các nhà môi trường nhanh chóng khẳng định sự cố điện hạt nhân ở Nhật Bản là một minh chứng chống lại bất cứ dạng năng lượng hạt nhân nào. Walt Patterson đặt vấn đề tại sao chính phủ nào cũng muốn xây nhà máy điện hạt nhân trong khi có rất nhiều nguồn năng lượng khác. “Tại sao chọn nguồn điện chậm nhất, đắt nhất, khó khăn nhất, ít linh động nhất và nguy hiểm nhất” - ông đặt vấn đề. Tuy nhiên những người cổ xúy điện hạt nhân khăng khăng rằng đó là nguồn năng lượng ít thải khí carbon nhất, các lò phản ứng thế hệ mới nhất tuyệt đối an toàn, trong khi có thể sản xuất năng lượng với chi phí cạnh tranh hơn các nguồn khác. Theo Hiệp hội Hạt nhân Thế giới, dù nhà máy điện hạt nhân Fukushima của Nhật Bản được xây từ những năm 60 của thế kỷ trước nhưng cũng chỉ phát tán một lượng nhỏ phóng xạ.

Trong khi các lò phản ứng thế hệ mới rất an toàn. “Những lò phản ứng mới nhất có hệ thống làm mát rất tốt, đến nỗi dù có bị những thảm họa như Nhật Bản cũng không nguy hại gì cho công chúng” - Hore-Lacy, thành viên của hiệp hội nói. Ông này còn cho rằng cách duy nhất để đáp ứng nhu cầu năng lượng ngày càng tăng của con người là phát triển điện hạt nhân. “Điện hạt nhân có 2 thuận lợi lớn so với than đá và khí đốt. Thứ nhất là vấn đề an ninh năng lượng. Uranium dùng trong sản xuất điện hạt nhân có thể vận chuyển dễ dàng và ít tốn kém, trong khi cung cấp năng lượng gấp rất nhiều lần so với than hay dầu. 1kg uranium sản xuất ra điện năng lớn gấp 20.000 lần 1kg than đá. Thuận lợi thứ hai là điện hạt nhân hầu như không có khí thải nhà kính” - ông nói.

(Tổng hợp)

VĂN CƯỜNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hồ sơ

Bóng ma khủng bố trong lòng nước Mỹ (K1): Tồn tại nhiều thách thức

(ĐTTCO) - Trong vòng chưa đầy 2 tháng, 2 vụ khủng bố đã diễn ra ở Hoa Kỳ. Đáng ngại hơn, cả 2 vụ khủng bố đều có liên quan hoặc được lấy cảm hứng từ tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS). Phải chăng cuộc chiến chống khủng bố do Hoa Kỳ phát động từ năm 2001 không có tác dụng?
 

Bình luận

Thế giới muôn màu