Libya bắt đầu cuộc chiến dầu mỏ

Khi các lực lượng nổi dậy tiến vào thủ đô Tripoli của Libya, cũng là lúc cuộc chiến “tranh thủ tình cảm” với phe nổi dậy của các đại công ty dầu mỏ bắt đầu, với hy vọng sẽ được chia phần trong chiếc “bánh ngọt dầu mỏ” một khi Đại tá Gadafi bị lật đổ.

Libya xuất khẩu 1,3 triệu thùng dầu/ngày. Dù con số này chưa tới 2% nguồn cung của thế giới, nhưng rất ít nước có loại dầu ngọt nhẹ tốt như Libya. Nhiều nước trên thế giới đang phụ thuộc vào loại dầu này, như Italia, Pháp, Thụy Sĩ, Ireland và Áo nhập 15-20% dầu từ Libya.

Hoa Kỳ dù ít phụ thuộc vào dầu nhập khẩu từ Libya, nhưng việc giảm sản lượng dầu thô ngọt nhẹ chất lượng cao trên các thị trường thế giới đã đẩy giá dầu và giá xăng ở nước này tăng cao.

Eni nhanh chân

Các nước phương Tây - đặc biệt là các nước NATO - muốn bảo đảm rằng các công ty của họ được ưu tiên khai thác các dầu mỏ tại Libya. Bộ trưởng Bộ Tài chính Italia Franco Frattini nói trên đài truyền hình quốc gia hôm 22-8 rằng Công ty Eni của nước này “sẽ có vai trò số 1 trong tương lai” ở đất nước Bắc Phi.

Libya bắt đầu cuộc chiến dầu mỏ ảnh 1

Miếng bánh dầu mỏ tại Libya đang được nhiều nước tranh chấp.

Ông Frattini thậm chí còn cho biết các kỹ sư của Eni đã lên đường sang miền Đông Libya để bắt đầu sản xuất. Eni đã liên hệ với các nhóm nổi dậy từ khi cuộc chiến bùng nổ để bảo đảm sẽ không bị tuột mất cơ hội vào tay các công ty đến từ Pháp, Anh và Hoa Kỳ.

Eni, cùng với BP của Anh, Total của Pháp, Repsol YPF của Tây Ban Nha và OMV của Áo là các nhà sản xuất lớn ở Libya trước khi cuộc chiến nổ ra và họ đang cố giữ một phần khi cuộc chiến kết thúc.

Chủ tịch Eni Giuseppe Recchi hôm 23-8 nói trong một cuộc phỏng vấn ông tin rằng bất cứ chính phủ mới nào tại Libya cũng sẽ tôn trọng các thỏa thuận trước. Nhưng ông lại không chắc hoạt động sản xuất sẽ sớm phục hồi. Eni cho biết có thể họ phải mất tới 1 năm để khôi phục được sản lượng như trước cuộc chiến.

Quyết tâm của Pháp

Trong các đối thủ của Eni, Total có thể là đáng gờm nhất. Không phải vì sức mạnh nội tại của công ty này, mà vì Pháp là nước đầu tiên công nhận các lãnh đạo phe nổi dậy và dẫn đầu việc triển khai các cuộc không kích chống lại Gadafi. Total hiện đã vận động hành lang với phe nổi dậy để bảo đảm sẽ không bị “bỏ quên” khi việc ký hợp đồng mới bắt đầu.

Ngày 22-8, Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy có động thái chiến lược khi mời người đứng đầu Hội đồng Chuyển tiếp quốc gia (NTC) của phe nổi dậy, ông Mustafa Abdel-Jalil sang Paris để gặp mặt. “Sarkozy đã đầu tư rất lớn vào chuyện này và nay ông ta cần cho cử tri Pháp thấy được lợi ích từ việc đó” - theo Nicolo Sartori, một nhà phân tích năng lượng và quân sự ở Viện Quan hệ quốc tế Rome.

Sự sụp đổ của chế độ Gadafi cũng tạo cơ hội cho những đối thủ mới như công ty dầu mỏ quốc gia Qatar Vitol. Qatar đã nhanh chóng thiết lập quan hệ với lực lượng nổi dậy khi là nước Ả rập đầu tiên cung cấp máy bay để giúp họ kiểm soát các vùng cấm bay.

Trung Quốc, Nga sẽ bị loại?

Nga, Trung Quốc và Brazil không ủng hộ các biện pháp cấm vận mạnh đối với chế độ Gadafi, mà ủng hộ việc đàm phán để kết thúc xung đột. Cả 3 nước này đều có các công ty dầu mỏ lớn và đang tìm kiếm hợp đồng ở châu Phi.

Theo Tân Hoa xã, phe nổi dậy đã yêu cầu Trung Quốc giúp tái thiết đất nước và “sẽ hoan nghênh các hợp đồng kinh tế với Trung Quốc”. Khi phe nổi dậy kiểm soát được Tripoli hôm 22-8, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho biết Bắc Kinh “tôn trọng lựa chọn của nhân dân Libya” và hy vọng tình hình sẽ ổn định càng sớm càng tốt.

Các công ty Nga, bao gồm các tập đoàn dầu khí Gazprom Neft và Tatneft, đã có những dự án trị giá hàng tỷ USD với Libya trước khi cuộc chiến nổ ra. Trung Quốc, nước nhập 3% dầu thô từ Libya năm ngoái, có khoảng 75 công ty đang hoạt động ở Libya.

“Người Trung Quốc và người Nga tỏ ra khá dè dặt trong việc ủng hộ phe nổi dậy xuyên suốt cuộc chiến. Chắc chắn các công ty châu Âu và Hoa Kỳ sẽ hưởng lợi từ điều đó” - theo Justin Jacobs, nhà phân tích dầu khí tại Business Monitor International.

VĨNH CẨM

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hồ sơ

Bình luận

Đã đến lúc thế giới xem xét lại khái niệm trên 65 tuổi là "già"?

(ĐTTCO) - Khi lương hưu được đưa ra lần đầu tiên ở nước Phổ vào những năm 1880, khái niệm này miêu tả rất đúng. Thời đó không có nhiều người sống quá 65 tuổi, và những người có thể bước qua độ tuổi này hiếm khi có sức khỏe tốt. Tuy nhiên, ngày nay rất nhiều người trên 65 tuổi vẫn khỏe mạnh và năng động.

Thế giới muôn màu

Gọi vốn thời tiền ảo: 30 triệu USD chỉ trong 30 giây

(ĐTTCO) - Trả lời trong một buổi phỏng vấn với Bloomberg, Charles Hoskinson - đồng sáng lập ethereum cho biết: "Mọi người đều nói rằng ICO là tốt, nhưng hãy nhìn vào giá ethereum, nó giống như một quả bom hẹn giờ vậy".