Nâng trần nợ công Hoa Kỳ

Khủng hoảng chưa thể chấm dứt

Quốc hội và Chính phủ Hoa Kỳ đã kịp biến dự luật thỏa hiệp về trần nợ công trở thành Đạo luật Kiểm soát ngân sách (BCA) ngay trước hạn chót 0 giờ ngày 2-8. Nhưng nỗ lực đó không được nhìn nhận như một giải pháp. Hoa Kỳ vẫn đang đối mặt với nguy cơ bị mất bậc tín nhiệm cao nhất, nợ công tiếp tục phình to trong khi người dân chứng kiến mức sống sa sút.

3 “ông lớn” hăm dọa

Ngày 14-7, “ông lớn” đánh giá tín dụng Standard & Poor’s (S&P) cảnh báo nếu các nhà làm luật không đưa ra kế hoạch “đáng tin cậy” để giải quyết dài hạn vấn đề nợ công, trong vòng 3 tháng kể từ khi kế hoạch được thông qua, sẽ hạ bậc tín nhiệm của Hoa Kỳ từ mức AAA hiện nay. 2 “ông lớn” còn lại, Moody's và Fitch Ratings, cho biết chỉ hạ bậc tín nhiệm của Hoa Kỳ khi nước này có một lần trễ hạn thanh toán nợ. Nhưng cả 2 đều cảnh báo về những lỗ hổng tài chính Hoa Kỳ đã tạo ra.

Hôm 2-8, Moody's tái xác nhận hạng tín nhiệm AAA của Hoa Kỳ và cho rằng thành công trong việc nâng trần nợ công đã loại bỏ nguy cơ vỡ nợ của nền kinh tế lớn nhất hành tinh. Tuy nhiên, hãng này vẫn đặt xếp hạng AAA của Hoa Kỳ vào diện “tiêu cực”, cảnh báo có thể hạ bậc tín nhiệm nếu các nguyên tắc tài chính bị xem nhẹ hoặc nền kinh tế yếu đi.

Cùng ngày, Fitch cho biết nợ công Hoa Kỳ, gồm nợ liên bang và nợ địa phương, sẽ bằng 100% GDP vào cuối năm 2012, một xu hướng “không phù hợp” với hạng tín nhiệm AAA. Dù vậy theo Fitch, việc thông qua BCA chứng tỏ các nhà chức trách Hoa Kỳ “có quyết tâm chính trị và khả năng làm điều đúng” và hãng sẽ xem lại hạng tín nhiệm của Hoa Kỳ trong tháng này.

Cho đến cuối ngày 2-8 (giờ Hoa Kỳ), S&P vẫn chưa đưa ra đánh giá gì về việc Hoa Kỳ thông qua được BCA. Nhưng theo cảnh báo trước đó, hãng này sẽ dựa vào tác dụng kiểm soát ngân sách của đạo luật để quyết định. Theo BCA, Hoa Kỳ sẽ cắt giảm 2.100 tỷ USD thâm hụt ngân sách trong vòng 10 năm.

Nhưng trước đó, S&P từng nhấn mạnh một sự cắt giảm ít hơn 4.000 tỷ USD sẽ không đủ. Vì vậy kế hoạch BCA vừa thông qua ít hơn gần 2.000 tỷ USD so với con số S&P đưa ra, giới phân tích tin rằng ông lớn này sẽ không còn lựa chọn nào khác ngoài việc phải hạ bậc tín nhiệm Hoa Kỳ. “S&P đã tự trói mình và phải hạ bậc tín nhiệm của Hoa Kỳ để giữ đánh giá của chính họ” - Ed Yardeni, Chủ tịch Yardeni Research, nhận định.

“Đạo luật khó kiểm soát”

Được gọi là Đạo luật Kiểm soát ngân sách, nhưng BCA thật ra càng khiến nợ công Hoa Kỳ phình to hơn so với hiện nay khi hết hiệu lực sau 10 năm tới. Đây là sự thật của đạo luật thỏa hiệp: Trần nợ công sẽ được nâng thêm 900 tỷ USD, lên 17.700 tỷ USD.

Khủng hoảng chưa thể chấm dứt ảnh 1

Người dân phản đối đạo luật BCA bên ngoài Nhà Trắng hôm 1-8.

Chi tiêu ngân sách cắt giảm 917 tỷ USD trong thập niên tới và một Ủy ban quốc hội đặc biệt sẽ có nhiệm vụ tìm kiếm thêm 1.500 tỷ USD cắt giảm thâm hụt ngân sách vào cuối tháng 11 này. Nếu thông qua, Chính phủ sẽ tìm kiếm thêm 1.500 tỷ USD trần nợ, đủ chi tiêu đến năm 2013.

Nếu Quốc hội không thông qua, Tổng thống sẽ được “bố thí” 1.200 tỷ USD trần nợ, đổi lại Chính phủ phải tự động cắt giảm chi tiêu trên diện rộng (một nửa là ngân sách quốc phòng) kể từ năm 2013. Sẽ không có chuyện tự động tăng thuế.

Như vậy, Hoa Kỳ có thể tránh được một cuộc vỡ nợ, nhưng nền kinh tế số 1 hành tinh càng lún sâu vào nợ và nguy cơ bị hạ bậc tín nhiệm đang hiển hiện. “Đạo luật thỏa hiệp không giúp đưa vị trí tài chính của Hoa Kỳ đến con đường bền vững và sẽ không giữ nước này ở lại danh sách xếp hạng AAA.

Câu hỏi duy nhất là S&P và các hãng định mức khác sẽ hành động trong tuần này hay đợi lâu hơn” - Paul Dales, nhà kinh tế kỳ cựu của Capital Economics, phát biểu.

Thêm 16 triệu người thất nghiệp

Dù thế nào, nỗ lực cắt giảm thâm hụt ngân sách của nhà chức trách Hoa Kỳ đáng khen ngợi. Tuy nhiên, cùng với việc cắt giảm thâm hụt, BCA cũng cắt giảm tới 2.400 tỷ USD chi tiêu công. Đó chính là điều khiến nhiều nhà kinh tế lo ngại, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế Hoa Kỳ vẫn đang phục hồi yếu ớt.

Giới quan sát tin rằng các biện pháp kích thích kinh tế của Hoa Kỳ đã đến lúc chấm dứt. TTCK nước này giảm điểm phiên thứ 7 liên tiếp, đợt giảm điểm kéo dài nhất kể từ tháng 10-2008. Chỉ số S&P 500 đã giảm 0,3% so với đầu năm nay, trong khi chi tiêu tiêu dùng tháng 7 lần đầu tiên giảm sau 2 năm. “Thất nghiệp sẽ gia tăng nhanh hơn. Tăng trưởng chậm lại và khoảng cách xã hội sẽ trầm trọng hơn” - Mohamed El-Erian, CEO quỹ đầu tư trái phiếu lớn nhất thế giới Pimco, nhận định.

Theo tính toán của giới chuyên môn, việc cắt giảm chi tiêu 100 tỷ USD vào năm 2012 như dự luật được thông qua đầu năm nay sẽ khiến 700.000 người mất việc. Như vậy, với 240 tỷ USD bình quân BCA cắt giảm mỗi năm, có thêm 1,6 triệu người bị mất việc mỗi năm. Khi BCA hoàn tất, 16 triệu người đã thất nghiệp.

Nếu tính thêm khả năng bị hạ bậc tín nhiệm như S&P cảnh báo, thiệt hại với Hoa Kỳ còn lớn hơn nhiều. JP Morgan ước tính việc hạ bậc tín nhiệm sẽ khiến Chính phủ Hoa Kỳ mất thêm 100 tỷ USD/năm. Đó là chưa kể hầu hết các khoản vay tiểu bang, địa phương, doanh nghiệp và cá nhân vẫn thường phụ thuộc vào lợi suất trái phiếu chính phủ.

VĂN CƯỜNG

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Qatar đã tiêu hết 38,5 tỷ USD vì khủng hoảng ngoại giao.

2 tháng bị cô lập tốn 38,5 tỷ USD của Qatar

(ĐTTCO) - Sau 2 tháng bị cô lập, Qatar đã tiên tốn 38,5 tỷ USD ngoại hối dự trữ. Đây là “vị đắng” của thiệt hại kinh tế mà cuộc khủng hoảng ngoại giao đem lại cho Qatar.

Hồ sơ

Bình luận

Trung Quốc “xâm lăng” qua con đường tài chính

(ĐTTCO) - Mặc dù, Trung Quốc đang siết chặt dòng vốn đầu tư ra nước ngoài, song vẫn cho phép thực hiện hàng loạt các thương vụ M&A có giá trị lớn lên đến hàng tỷ USD đối với các công ty tài chính châu Âu.

Thế giới muôn màu

Bát mì bò có giá hơn 7 triệu đồng

(ĐTTCO) - Tại Đài Loan, người ta có thể mua một bát mì bò với giá 180 Đài Tệ (120.000 VNĐ) nhưng thực khách vẫn vui vẻ trả 10.000 Đài Tệ (hơn 7 triệu VNĐ) cho một bát mì đặc biệt.