Hy Lạp-chủ nợ: đôi bên cùng thiệt

4 tháng kể từ khi đảng Syriza lên cầm quyền, chuyện dài nhiều tập giữa Hy Lạp và bộ 3 chủ nợ Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF), Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và Liên minh châu Âu (EU) vẫn chưa tới hồi kết. Kịch bản Athens rời khu vực đồng tiền chung châu Âu (eurozone) vẫn là một bản án treo. Tuy nhiên, câu hỏi giờ đây được nhiều người quan tâm không phải là bản án treo kia, mà liệu cuộc đọ sức kéo dài giữa các chủ nợ và Hy Lạp có làm suy yếu cả châu Âu lẫn Athens?

Nhiều nhà phân tích cho rằng cuộc đọ sức kéo dài giữa Hy Lạp và các chủ nợ trước hết là một vấn đề thuần túy chính trị. Vì về cơ bản các bên đã đồng ý với nhau đến 70% những gì Athens cần tiến hành một cuộc cải tổ sâu rộng. Yves Bertoncini, Giám đốc điều hành Trung tâm nghiên cứu về châu Âu Jacques Delors trụ sở tại Paris, cho hay EU là một gia đình với 28 thành viên với các thành phần lãnh đạo thuộc những đảng phái chính trị khác nhau.

Có điều không có một chính phủ nào trong EU xuất thân từ cánh cực tả như Chính phủ Hy Lạp đương nhiệm. Do vậy, trên bàn cờ chính trị châu Âu, Thủ tướng Hy Lạp không có điểm tựa và điều đó khiến ông càng khó thuyết phục châu Âu.

Trong khoảng 30% bất đồng, có ít nhất 3 vấn đề gai góc. Thứ nhất, liên quan đến mức thâm hụt ngân sách nhà nước của Hy Lạp, IMF và châu Âu đòi Athens phải tiếp tục giảm bội chi ngân sách, tiết kiệm thêm 3 tỷ EUR trong năm nay. Khoản tiền này tương đương 0,5% GDP.

Cho năm tới, Athens sẽ phải tiết giảm chi tiêu thêm nữa khoảng 6 tỷ EUR. Vấn đề đặt ra là GDP của quốc gia vùng Địa Trung Hải này đã liên tục giảm mạnh trong 6 năm qua, 65% người lao động dưới 30 tuổi không có việc làm, ngành công nghiệp không sản xuất hay xuất khẩu được gì ngoài dầu ô liu, và nguồn thu nhập ngoại tệ duy nhất là du lịch, liệu Athens làm thế nào để tiết kiệm thêm 9 tỷ EUR trong 18 tháng tới?

Thứ hai, trong quan hệ giữa các chủ nợ và chính quyền của ông Tsipras liên quan đến hệ thống hưu bổng của quốc gia này. Cả IMF lẫn Brussels đòi Athens bãi bỏ khoản trợ cấp tối thiểu cho những người có lương hưu dưới ngưỡng 700EUR. Đây là điều không thể chấp nhận được đối với đảng Syriza. Đảng này đã giành được thắng lợi trong cuộc tuyển cử ngày 25-1 nhờ lời hứa không bắt người dân phải hy sinh thêm nữa. Tính từ năm 2008-2013, trung bình sức mua của người dân Hy Lạp bị giảm mất 40%.

Hy Lạp-chủ nợ: đôi bên cùng thiệt ảnh 1

Hy Lạp là gánh nặng chung cho cả khối 28 nước thành viên trong EU.

Thứ ba, chính sách đánh thuế giá trị gia tăng VAT. Hy Lạp ý thức được rằng đây là nguồn thu nhập quan trọng để lấp đầy công quỹ, thu hẹp bội chi ngân sách. Nội các Thủ tướng Alexis Tsipras đề nghị 3 nấc thuế VAT khác nhau: 6% đánh vào các dược phẩm và sách vở, 11% đánh vào lương thực và nhu yếu phẩm, điện nước. Tất cả mặt hàng còn lại sẽ bị đánh thuế 23%.

Các chủ nợ của Hy Lạp coi những hy sinh đó là chưa đủ. Brussels và IMF muốn Athens chỉ có 2 nấc thuế 11% và 23%. Sau 5 năm liền phải hứng chịu những hậu quả do khủng hoảng kinh tế gây nên, liệu người dân Hy Lạp có thể chấp được hay không khi thấy hóa đơn tiền điện, nước của họ đột nhiên tăng lên thêm 10 % trong một sớm một chiều ?

Bên cạnh 3 vấn đề trên, các chủ nợ còn đòi Hy Lạp phải đẩy mạnh công cuộc tư hữu hóa, tiếp tục cởi trói thị trường lao động tạo điều kiện cho giới chủ dễ sa thải nhân viên... Brussels và IMF càng cứng rắn với Athens sẽ càng đẩy Hy Lạp ra xa. Mặt khác, khủng hoảng kinh tế và xã hội tại quốc gia này càng kéo dài, Hy Lạp lại càng là gánh nặng chung cho cả khối 28 nước thành viên trong EU và uy tín của đồng EUR càng dễ bị sứt mẻ.

(Tổng hợp)

Tuệ Minh

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hồ sơ

Bình luận

Nga đang thoát khỏi đồng USD như thế nào?

(ĐTTCO)-Những năm gần đây, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã âm thầm thực hiện kế hoạch thoát khỏi đồng dollar Mỹ. Và theo các nhà phân tích, mặc dù đồng ruble Nga đang mất giá do ảnh hưởng cấm vận của Mỹ và EU, nhưng có vẻ như kế hoạch thoát USD đang được triển khai khá thuận lợi.

    Thế giới muôn màu