Căng thẳng thương mại Mỹ-Trung

Hạ nhiệt tạm thời

(ĐTTCO) - Cuộc đàm phán giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ kéo dài nhiều tháng qua về thương mại cuối cùng đã có được kết quả. Cuối tuần qua 2 bên đã thông báo về những nguyên tắc thỏa hiệp để tránh một cuộc chiến thương mại có thể nổ ra, trong đó chắc chắn không có bên nào thắng.
Nhượng bộ
Ám ảnh với con số Hoa Kỳ bị thâm hụt quá lớn trong làm ăn với Trung Quốc (375 tỷ USD trong năm 2017), Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã quyết định áp thuế 25% vào thép và 10% vào nhôm nhập từ Trung Quốc và đe dọa đánh thuế bổ sung lên tới 150 tỷ USD vào hàng hóa Trung Quốc. Giờ đây, Tổng thống Trump dường như đã thỏa mãn với một thỏa hiệp đơn giản là Bắc Kinh chấp nhận sẽ nhập khẩu nhiều hơn hàng hóa Hoa Kỳ, đặc biệt là các mặt hàng nông sản.
Mới nhất, hãng Reuters cho biết Washington gần đạt thỏa thuận dỡ bỏ lệnh cấm các công ty Hoa Kỳ cung cấp linh kiện cho tập đoàn viễn thông ZTE của Trung Quốc. Việc xóa bỏ lệnh cấm kéo dài 7 năm có thể bao gồm cả việc Trung Quốc dỡ bỏ thuế quan đối với các sản phẩm nông nghiệp, cũng như mua thêm nông phẩm của Hoa Kỳ. Trước đó, hôm 13-5, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump cho biết ông và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang hợp tác để giúp ZTE “một con đường trở lại hoạt động nhanh chóng”. Theo Reuters, công ty công nghệ của Trung Quốc đầu tháng này đã ngưng các hoạt động chính sau khi Bộ Thương mại Hoa Kỳ cấm các nhà sản xuất nước này cung cấp linh kiện cho tập đoàn này. Lệnh cấm xuất phát từ việc ZTE không tuân thủ thỏa thuận với chính phủ Hoa Kỳ sau khi công ty này năm ngoái thừa nhận đã “âm mưu” vi phạm các biện pháp trừng phạt của Hoa Kỳ bằng cách vận chuyển trái phép hàng hóa và công nghệ Hoa Kỳ sang Iran.
Là một trong các nhà sản xuất thiết bị viễn thông lớn nhất thế giới, ZTE phụ thuộc vào các linh kiện của các công ty Hoa Kỳ sản xuất. Theo ước tính, các công ty Hoa Kỳ cung cấp 25-30% bộ phận trong thiết bị của ZTE, gồm cả điện thoại thông minh và thiết bị mạng viễn thông.
Hạ nhiệt tạm thời ảnh 1 Điện thoại di động Axon của ZTE được trưng bày tại Đại hội Điện thoại Di động Thế giới Barcelona. 
Chưa giải quyết vấn đề cốt lõi
Chính quyền Hoa Kỳ đã đánh giá tích cực thỏa hiệp đạt được. Larry Kudlow, cố vấn chính về kinh tế của Nhà Trắng, trên kênh truyền hình CNBC, đã đánh giá thỏa hiệp với Bắc Kinh là “bước tiến lớn” và ví von như một kiểu hiệp ước hòa bình. Trung Quốc đã có nhượng bộ mà chính quyền ông Trump chấp nhận được, nhưng theo các chuyên gia, cuộc đọ sức thương mại giữa 2 nền kinh tế hàng đầu thế giới vẫn còn chưa dứt vì những vấn đề cốt lõi vẫn chưa được giải quyết. Theo nhận định của ông Kudlow, đó là một dấu hiệu hòa hoãn tích cực khi chỉ vài tuần trước đó, cả thế giới nói về một viễn cảnh chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, mà ai cũng hiểu những hệ lụy của nó sẽ không chỉ nằm trong biên giới Hoa Kỳ hay Trung Quốc, mà còn là tăng trưởng kinh tế toàn cầu.
Cho dù một loạt cuộc thương lượng cấp tập trong một thời gian ngắn đã dẫn đến cuộc đọ sức giữa 2 cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới tạm hòa hoãn, giới quan sát vẫn tỏ ra dè dặt. Ông Eswar Prasad, chuyên gia về Trung Quốc, giáo sư chính sách thương mại thuộc Đại học Cornell (Hoa Kỳ), nhận thấy những bất đồng căn bản về thương mại và những vấn đề kinh tế khác vẫn còn chưa được giải quyết khiến cho các xung khắc triền miên trong làm ăn giữa 2 nước có thể dấy lên căng thẳng bất kỳ lúc nào. Các cam kết của Trung Quốc sẽ mua nhiều hàng Hoa Kỳ hơn vẫn còn rất mơ hồ. Bắc Kinh vẫn cố cưỡng lại đòi hỏi của Washington muốn giảm 200 tỷ USD thâm hụt buôn bán.
Tổng thống Donald Trump từ khi lên nắm quyền đã không ngớt kêu ca quan hệ thương mại mất cân đối với Bắc Kinh là mối đe dọa với các doanh nghiệp và người lao động Hoa Kỳ, hối thúc Bắc Kinh chấm dứt cách làm ăn không trung thực như cố ép chuyển giao hoặc thậm chí đánh cắp công nghệ, sở hữu trí tuệ của Hoa Kỳ... Vậy nhưng với chỉ một cam kết còn chưa cụ thể về việc sẽ nhập nhiều hơn nữa hàng nông sản Hoa Kỳ, ông Donald Trump đã hài lòng. Trên tài khoản Twitter cá nhân, Tổng thống Hoa Kỳ phấn chấn bình luận: “Trung Quốc đã chấp nhận mua thêm lượng lớn nông sản, đó là một trong những điều tốt nhất có thể đến với các nhà nông của chúng ta từ nhiều năm nay”. Nhưng theo tờ Wall Street Journal, nếu Hoa Kỳ thực dỡ bỏ lệnh cấm các công ty nước này bán các linh kiện và phần mềm cho nhà sản xuất thiết bị viễn thông hàng đầu Trung Quốc ZTE thì chính Hoa Kỳ đã phải nhượng bộ Trung Quốc trong màn đọ sức thương mại vừa rồi.
Chuyên gia thương mại quốc tế Edward Alden thuộc Hội đồng quan hệ đối ngoại, một viện nghiên cứu phi lợi nhuận của Hoa Kỳ, cho rằng trong quan hệ làm ăn với Trung Quốc, nhà nông của Hoa Kỳ không bao giờ là vấn đề. Vấn đề là công nghệ và công nghiệp trong tương lai. Có thể ông Donald Trump đã nhận thấy nếu trừng phạt Trung Quốc, Hoa Kỳ phải nhận đòn trả đũa và nông dân sẽ là những người đầu tiên phải trả giá. Đó là chưa kể đến việc Bắc Kinh sẽ phải tìm cách kết nối với các nước đang bị chính sách bảo hộ của Hoa Kỳ chèn ép.
Từ khi Trung Quốc gia nhập Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) năm 2011, Bắc Kinh và Washington đã có hàng chục lần kiện nhau trước định chế trọng tài kinh tế quốc tế này mà không lần nào đi được đến đâu. Là một tỷ phú, nổi tiếng là nhà thương lượng làm ăn có tài, ông Donald Trump chắc chắn hiểu rằng đối đầu thương mại Mỹ -Trung là cuộc đọ sức trường kỳ của 2 hệ thống, mô hình kinh tế khác biệt nhau rất xa. Phải chăng với một nước Trung Quốc đông dân, nhiều của, tiềm năng thị trường rộng lớn, ông Donald Trump đành phải “mềm nắn, rắn buông”, hay là một thỏa hiệp như thế với Bắc Kinh đủ để làm hài lòng cử tri, nhất là khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang tới gần?

Đức Hoàng

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Cân nhắc khai thác tài nguyên đại dương

Cân nhắc khai thác tài nguyên đại dương

(ĐTTCO) - Từ ngày 23 đến 27-7, quy tắc khai thác tài nguyên dưới lòng đại dương sẽ được thảo luận tại các phiên họp của Cơ quan Quốc tế về đáy biển (ISA) tại Jamaica, dưới sự bảo trợ của Liên hiệp quốc. 

Hồ sơ

Bình luận

Thế giới muôn màu

Saudi Arabia đổi mới tích cực

(ĐTTCO) - Phụ nữ lái xe moto là điều hoàn toàn mới mẻ tại Saudi Arabia, nơi bắt đầu từ tháng 6 này phụ nữ sẽ chính thức được phép lái xe, quyền vốn bấy lâu nay bị cấm.