Eurozone - Mặt trận lãi suất âm

Tháng 6 năm ngoái, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) giảm lãi suất cơ bản xuống 0,15% và lãi suất huy động về -0,1%. 3 tháng sau, ECB cắt giảm lãi suất huy động một lần nữa, xuống -0,2%. Khi Hội đồng lãi xuất ECB họp vào hôm nay (3-12), người ta dự đoán họ sẽ tiếp tục hạ lãi suất thêm nữa, cũng như tiếp tục phê duyệt gói nới lỏng định lượng (QE).

Cách đây không lâu, lãi suất thấp nhất có thể được cho là bằng không, nhưng nay lãi suất đã ở mức dưới không, nghĩa là người tiêu dùng phải trả tiền để gửi tiền ở ngân hàng. ECB không phải ngân hàng trung ương duy nhất đang thử sức chịu đựng của các ngân hàng thương mại. Ngân hàng Trung ương Đan Mạch đã thiết lập lãi suất chính ở mức dưới không trong 3 năm qua để đẩy lùi các dòng vốn chảy vào, đe dọa việc neo tỷ giá hối đoái của họ với đồng EUR. Vào tháng 1, Ngân hàng Quốc gia Thụy Sĩ (SNB) từ bỏ nỗ lực ngăn đồng franc tăng giá so với EUR bằng cách in ấn và bán ra franc số lượng lớn; thay vào đó, SNB phải dùng lãi suất âm để ngăn chặn các nhà đầu tư mua franc. Tháng 2, Ngân hàng Trung ương Thụy Điển (Riksbank) cũng đưa lãi suất chính về dưới không để làm suy yếu đồng krona, giúp nhập khẩu đắt đỏ hơn và đẩy lạm phát lên gần mục tiêu 2%. Đối với tất cả những nước trên, tỷ giá so với đồng EUR là quan trọng nhất. Để ngăn chặn đồng nội tệ tăng giá, họ phải áp lãi suất còn thấp hơn cả ECB. Lãi suất huy động ở Đan Mạch và Thụy Sĩ là -0,75%, tại Thụy Điển là -1,1%.

Điều này không khiến các ngân hàng thương mại gửi tiền dôi dư tại các ngân hàng trung ương để lấy tiền mặt, bởi vì sẽ rất tốn kém. Để giải quyết việc thanh toán, ngân hàng phải chuyển những khoản tiền lớn qua lại mỗi ngày. Các chi phí kiểm đếm, lưu trữ, vận chuyển và bảo hiểm xe tải chở tiền rõ ràng vượt hẳn chi phí các ngân hàng trung ương đánh lên tài khoản tiền điện tử. Một cách khác để sử dụng tiền dự trữ của các ngân hàng là cho ngân hàng khác vay, nhưng tất cả đã dư thừa thanh khoản do chương trình QE. Lãi suất tiền gửi tại các ngân hàng trung ương đã thiết lập mức sàn với chi phí của các khoản vay qua đêm, đó là lý do tại sao giá lãi suất cho vay ngắn hạn cũng xuống mức âm. Thật vậy, chính sách lãi suất âm và việc “in tiền” thông qua chương trình mua trái phiếu hoặc ngoại tệ đã kéo lợi suất trái phiếu chính phủ giảm trên khắp châu Âu. Điều đó lại kéo giảm các mức lãi suất của các khoản cho vay mới ở ngân hàng. Tuần trước, Ngân hàng Alternative Schweiz (Thụy Sĩ) cho biết sẽ buộc phải ấn định lãi suất âm đối với tiền gửi cá nhân kể từ tháng 1-2016.

Tuy nhiên, hầu hết các ngân hàng cố gắng tránh bước đi như Alternative Schweiz vì sợ khách hàng sẽ gửi tiền vào ngân hàng khác. Các ngân hàng đơn giản chỉ hấp thu chi phí của các khoản tiền gửi tại ngân hàng trung ương, chấp nhận giảm lợi nhuận. Việc cắt giảm thêm 0,2% lãi suất tiền gửi ECB có thể bóp lợi nhuận ròng của các ngân hàng châu Âu 6%. Khi lãi suất đào sâu thêm dưới vạch đỏ, việc “kê đơn” của các nhà kinh tế sẽ càng táo bạo hơn, trong đó cách mạnh bạo nhất là bãi bỏ hoàn toàn việc sử dụng tiền mặt. Ken Rogoff của Đại học Harvard tính toán rằng có 4.000USD tiền mặt lưu thông đối với mỗi cá nhân ở Hoa Kỳ. Phần nhiều dùng để che giấu các giao dịch khỏi cơ quan thuế vụ hoặc cảnh sát. Việc xóa bỏ tiền mặt sẽ ngăn chặn những hoạt động như vậy.

Eurozone - Mặt trận lãi suất âm ảnh 1
Tuy nhiên, người gửi tiền vẫn có thể tìm cách bảo vệ tiền tiết kiệm của họ. Chuyển đổi sang ngoại tệ hay kim loại quý sẽ là một lựa chọn khả dĩ. Trong thực tế, các ngân hàng khu vực đồng EUR đang đứng mũi chịu sào về trận địa lãi suất âm. Nếu lãi suất tiếp tục xuống quá thấp, nó có thể gây tổn hại cho nền kinh tế. Nếu quá lo về sự ổn định tiền gửi, các ngân hàng sẽ giảm khả năng cho vay.

(Theo Economist)

Vinh Trang

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Qatar đã tiêu hết 38,5 tỷ USD vì khủng hoảng ngoại giao.

2 tháng bị cô lập tốn 38,5 tỷ USD của Qatar

(ĐTTCO) - Sau 2 tháng bị cô lập, Qatar đã tiên tốn 38,5 tỷ USD ngoại hối dự trữ. Đây là “vị đắng” của thiệt hại kinh tế mà cuộc khủng hoảng ngoại giao đem lại cho Qatar.

Hồ sơ

Bình luận

Trung Quốc “xâm lăng” qua con đường tài chính

(ĐTTCO) - Mặc dù, Trung Quốc đang siết chặt dòng vốn đầu tư ra nước ngoài, song vẫn cho phép thực hiện hàng loạt các thương vụ M&A có giá trị lớn lên đến hàng tỷ USD đối với các công ty tài chính châu Âu.

Thế giới muôn màu

Bát mì bò có giá hơn 7 triệu đồng

(ĐTTCO) - Tại Đài Loan, người ta có thể mua một bát mì bò với giá 180 Đài Tệ (120.000 VNĐ) nhưng thực khách vẫn vui vẻ trả 10.000 Đài Tệ (hơn 7 triệu VNĐ) cho một bát mì đặc biệt.