Châu Âu phá sản?

Dù CH Síp cuối cùng đã chấp nhận “uống thuốc đắng” để vượt qua khủng hoảng, nhưng uy tín của Liên minh châu Âu (EU) đã bị tổn hại nghiêm trọng và sẽ không bao giờ bù đắp được, có thể nói họ đã phá sản về mặt chính trị. Đó là nhận định của Raul Ilargi Meijer, Tổng biên tập tờ The Automatic Earth.

Mục tiêu bị phá hủy

Có một thực tế không thể phủ nhận là người dân ở các nước thành viên Eurozone từ Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Italia cho đến Hy Lạp và Síp đều đang khốn khổ hơn khi gia nhập khu vực đồng tiền chung. Hơn nữa, nền kinh tế các nước này đều ngày một tệ hơn và tất cả dự báo đều ảm đạm, khiến EUR nay bị xem như một con đường dẫn đến thảm họa.

Cho đến trước vụ ứng cứu Síp, EU luôn duy trì 2 mục tiêu chính: giữ bằng được tất cả thành viên ở lại Eurozone và bảo đảm tất cả tiền gửi dưới 100.000EUR. Họ đã chi 5.000 tỷ EUR trong 5 năm để thực hiện 2 mục tiêu này (qua các quỹ ứng cứu tạm thời và thường trực).

Châu Âu phá sản? ảnh 1

Thế “độc tôn” của Đức khiến bàn cờ EU mất cân bằng (Ảnh minh họa: Economist).

Tuy nhiên, nay các mục tiêu đó đã bị phá vỡ. Tuần trước, Brussels đã tìm cách ép CH Síp đánh thuế lên những người gửi tiền nhỏ lẻ và dọa “đuổi” Síp ra khỏi khu vực đồng tiền chung nếu không huy động đủ số tiền họ yêu cầu. Tư cách thành viên EU từng được ảo tưởng là con đường dẫn đến thịnh vượng kèm theo những đặc quyền, nhưng tất cả nay hóa ra không có gì là thực.

Síp gia nhập EU năm 2004 và đến 2008 triển khai đồng tiền chung. Vào thời điểm đó, tài sản của hệ thống ngân hàng nước này đã trên 80 tỷ EUR, tương đương 4,5 lần GDP. 5 năm sau, khoảng cách chênh lệch lên tới 8 lần GDP. Vậy vai trò của các nhà chức trách EU ở đâu?

Với đặc điểm tài chính của Síp, lẽ ra họ không nên cho nước này gia nhập liên minh. Khi Síp đã là thành viên, họ phải biết điều gì diễn ra ở đó và phải có hành động ngăn chặn.

Nhưng họ không làm gì cả, chỉ đợi đến lúc nước này không thể tự xoay sở mới quay ra ứng cứu bằng tiền của người đóng thuế, kèm theo một loạt biện pháp hà khắc, trong đó có kế hoạch đánh thuế người gửi tiền, kể cả tiền gửi được bảo đảm theo luật EU (dưới 100.000EUR).

Dù kế hoạch không thành, nhưng người gửi tiền nhỏ lẻ ở khắp các nước EU sẽ không bao giờ cảm thấy an toàn, ít nhất trong vòng 10 năm nữa. Theo đó, nhiều người sẽ chọn cách rút tiền ra khỏi ngân hàng để trú ẩn bằng những cách thức khác (có thể là vàng), khiến hệ thống ngân hàng EU đứng trước nguy cơ không huy động được vốn.

Châu Âu của người Đức

Một điều dễ nhận thấy, cứ mỗi lần một gói ứng cứu cho thành viên Eurozone được thông qua, xu hướng “ghét Đức” lại tăng cao. Truyền thông ở Síp nay gọi bà Angela Merkel (Thủ tướng Đức) là “dã man”, và ông Wolfgang Schauble (Bộ trưởng Tài chính Đức) là “phát-xít”. Tư tưởng bài Đức ở Síp nay phổ biến như ở Hy Lạp và Italia.

Tại sao? Vì rõ ràng mọi quyết sách ứng cứu ở EU đều phải được người Đức gật đầu, trong khi các gói ứng cứu đều kèm theo các biện pháp hà khắc. Vô hình trung, người dân ở các nước ứng cứu cho rằng người Đức là “tác giả” các biện pháp hà khắc ảnh hưởng tới cuộc sống của họ.

Điều này cũng có phần đúng, vì cho đến nay Berlin vẫn duy trì quan điểm rằng những cuộc khủng hoảng ở các nước thành viên xuất phát từ mô hình kinh doanh thất bại và chi tiêu tài chính vô tội vạ, nên luôn yêu cầu các biện pháp khắc khổ để đổi lại ứng cứu. Nhiều nhà phân tích đã chỉ ra rằng quan điểm này là nguy hiểm, và có thể đẩy các nước khủng hoảng vào khủng hoảng trầm trọng hơn.

Nhưng vấn đề không chỉ nằm ở sức mạnh của người Đức, mà còn ở việc “xuống sức” của người Pháp, nên mất yếu tố cân bằng. Trong cuộc khủng hoảng ở đảo Síp mới đây, dễ dàng nhận thấy sự mờ nhạt của Pháp trong gói ứng cứu.

Thời Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy, người ta vẫn nói rằng châu Âu đang được điều hành bởi “Merkozy” (ghép tên Tổng thống Pháp và Thủ tướng Đức). Nhưng kể từ khi Tổng thống Francois Hollande lên lãnh đạo, Pháp hầu như không còn ở thế ngang ngửa với Đức trong ván cờ EU.

Vĩnh Cẩm

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Tổng thống Donald Trump: Tiêu điểm “nước Mỹ trên hết”

Tổng thống Donald Trump: Tiêu điểm “nước Mỹ trên hết”

(ĐTTCO) - LTS: Diễn đàn Hợp tác kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) 2017 tại Đà Nẵng đã khép lại nhưng truyền thông quốc tế vẫn khai thác sâu đậm chung quanh sự kiện này; trong đó nổi bật là Tổng thống Donald Trump - người đứng đầu nền kinh tế số 1 thế giới trong chuyến công du đầu tiên đến 5 nước châu Á.

Hồ sơ

Bình luận

Thế giới muôn màu