Chaebol - Thời thất sủng

Trong bối cảnh vật giá leo thang những tập đoàn lớn Hàn Quốc vẫn hái ra tiền và không ngừng mở rộng ở nước ngoài. Còn người dân vỡ mộng khi chứng kiến những chaebol đạt lợi nhuận kỷ lục và không ngừng gặt hái thành công ở thị trường toàn cầu nhưng đời sống của họ lại tệ hơn.

Công cụ chính trị?

Công ty của ông Chung - Hyundai Heavy Industries, nhà đóng tàu lớn nhất thế giới - là câu chuyện điển hình của một chaebol thành công trong việc xây dựng doanh nghiệp gia đình thành gã khổng lồ công nghiệp. Nay công ty của ông đang cố gắng chứng tỏ trách nhiệm xã hội của họ.

Tháng trước, ông Chung và các anh em ruột - đều là chủ các chi nhánh của Hyundai - đã đóng góp 1.000 tỷ won (930 triệu USD) để giúp sinh viên và thanh niên tìm việc làm.

Chaebol - Thời thất sủng ảnh 1

Các chaebol Samsung, Hyundai và LG đóng góp 50% GDP Hàn Quốc.

Dù một lượng lớn trong số tiền đóng góp cách nay vài năm có liên quan đến các vụ hối lộ, Tổng thống Lee Myung-bak tán dương hành động từ thiện của ông Chung là “một thay đổi văn hóa” trong một đất nước các doanh nhân giàu có thường bị chỉ trích chỉ để lại tài sản cho con cháu, không chia sẻ cho cộng đồng.

Trong một nỗ lực xa hơn để lấy lòng công chúng, Chính phủ của Tổng thống Lee và Đảng Grand National (GNP) hồi tuần trước cho biết họ sẽ hoãn việc cắt giảm thuế cho những doanh nghiệp lớn, trong khi tăng hỗ trợ cho công nhân thời vụ thu nhập thấp và giảm học phí cho sinh viên.

Tuy nhiên, động thái của Chính phủ bị chỉ trích chỉ nhằm để lôi kéo lá phiếu. Kể từ năm ngoái, đảng cầm quyền bị thua tại nhiều cuộc bầu cử cấp địa phương và Quốc hội.

Các chaebol về mặt nào đó là nạn nhân của chính những thành công của họ. Khi xây dựng lại nền kinh tế sau cuộc chiến tranh Triều Tiền (1950-1953), các công ty gia đình được ưu đãi thuế, vốn vay, giá điện và những hỗ trợ khác. Những chính sách này nhanh chóng giúp các công ty đó phát triển thành những tập đoàn công nghiệp, mỗi tập đoàn có rất nhiều công ty con.

Các nhà lãnh đạo lúc đó cũng khiến người dân tin tưởng rằng họ cần đóng góp và hy sinh cho sự thịnh vượng của các chaebol vì lợi ích chung của đất nước. Ngày nay, những chaebol như Samsung, Hyundai và LG chiếm hơn 70% ngành xuất khẩu của đất nước, đóng góp 50% GDP. Họ cũng chiếm lĩnh thị trường nội địa về xe hơi, tivi, thẻ tín dụng và điện thoại di động.

Các chaebol cũng mang lại cho dân Hàn niềm tự hào khi qua mặt được Nhật Bản, trong các ngành như đóng tàu và chip vi tính. Nhưng họ cũng gây tranh cãi trong nhiều năm qua, khi nhiều lãnh đạo chaebol liên quan đến việc đưa hối lộ quan chức, biển thủ công quỹ và trốn thuế.

Gia tăng khoảng cách

Khi Lee, một cựu lãnh đạo của Hyundai, đắc cử Tổng thống vào năm 2008, ông cam kết sẽ “thân thiện với kinh doanh”. Ông cắt giảm thuế và giảm nhẹ những hạn chế đối với các doanh nghiệp lớn, cho rằng thành công của họ sẽ mang lại lợi ích cho cả nền kinh tế thông qua việc gia tăng đầu tư và việc làm.

Nhưng giới chỉ trích cho rằng khoảng cách giàu nghèo và khoảng cách giữa doanh nghiệp lớn và nhỏ ở dưới thời của ông chỉ mở rộng hơn. Năm ngoái, lợi nhuận ròng của các doanh nghiệp lớn chiếm 7,36% doanh thu, trong khi con số này của doanh nghiệp nhỏ và vừa là 3,446%, theo phân tích dựa trên số liệu từ chính phủ của Viện Corea.

Khoảng cách năng suất và lương cũng nới rộng hơn giữa các chaebol và những doanh nghiệp nhỏ hơn, vốn cung cấp đến 90% việc làm ở Hàn Quốc. Theo Cục Thống kê quốc gia (NSO), thu nhập khả dụng của các gia đình giàu có nhất trong quý II vừa qua tăng 5,3%, trong khi của những gia đình nghèo nhất chỉ tăng chưa tới 1%.

Đầu năm nay, Samsung ký các “hiệp ước cùng phát triển” với các đối tác và nhà cung cấp nhỏ hơn để cung cấp hỗ trợ tài chính và các thứ khác. Nhưng các chaebol vẫn chưa chiếm được lòng tin của các doanh nghiệp nhỏ hơn.

VĨNH CẨM (theo NYT)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Paris - Trung tâm tài chính mới châu Âu?

Paris - Trung tâm tài chính mới châu Âu?

(ĐTTCO) - Trước viễn cảnh Anh rời Liên minh châu Âu (Brexit), Brussels đã lên kế hoạch chuyển các cơ sở của EU khỏi London (Anh) và Paris (Pháp) được chọn là trụ sở mới của Cơ quan Giám sát ngân hàng châu Âu (EBA). 

Hồ sơ

Chủ nghĩa tư bản nhà nước Trung Quốc(K1): Định chế hoạt động ngân hàng

(ĐTTCO) - Hoạt động ngân hàng Trung Quốc có khác biệt đáng kể so với phương Tây. Để hiểu được lập trường của Trung Quốc trong việc tham gia thiết lập các định chế ngân hàng quốc tế, cần tìm hiểu sự phát triển của định chế này, phân tích cách thức tổ chức mang tính chất kinh tế -chính trị khác biệt của Trung Quốc. 

Bình luận

Thế giới muôn màu