Báo động nợ công Trung Quốc

Nợ chính quyền địa phương ở Trung Quốc đã chạm tới “mức báo động” và đe dọa nền kinh tế lớn thứ nhì thế giới, theo một cơ quan nghiên cứu của chính phủ.

2 năm sau khi các nhà phân tích bày tỏ quan ngại, các khoản vay nợ của chính quyền địa phương Trung Quốc dường như đã chất chồng nhiều hơn, lên đến 3.300 tỷ USD tính đến cuối năm 2012, gấp đôi năm 2010.

Đó là số liệu trong báo cáo vừa được công bố của Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Trung Quốc (CASS). Đây có thể là dấu hiệu mới nhất cho thấy Trung Quốc đầu tư quá mạnh vào các dự án bất động sản và cơ sở hạ tầng, có khả năng dẫn đến một làn sóng vỡ nợ và suy thoái kinh tế nghiêm trọng.

Trong khi nhiều nhà kinh tế kỳ vọng kinh tế Trung Quốc tăng trưởng 7% trong năm 2014, nhiều người quan ngại tính bền vững của các đầu kéo kinh tế. Các nhà lãnh đạo nước này đang đẩy mạnh tái cơ cấu nền kinh tế theo định hướng thị trường mạnh hơn, với hy vọng giúp phát huy các nguồn lực tốt hơn và giải quyết khối nợ công đang có nguy cơ tiềm ẩn rất lớn.

Những năm gần đây, tăng trưởng của Trung Quốc chủ yếu được thúc đẩy bởi đầu tư lớn vào cơ sở hạ tầng, từ đường cao tốc, đường sắt đến các cảng, tàu điện ngầm và trung tâm mua sắm... Khi tăng trưởng chậm lại do tác động của khủng hoảng tài chính toàn cầu, năm 2009 Bắc Kinh tung ra chương trình kích thích kinh tế khổng lồ, nhưng ngoài việc thúc đẩy tăng trưởng, nó cũng làm giá bất động sản tăng vọt.

“Điều lo ngại không phải là mức độ của núi nợ, nhưng là tốc độ phình lên của nó. Nhưng nếu tốc độ tăng nợ chậm lại, hoặc bị áp mức trần, nó sẽ tác động trực tiếp đến phát triển cơ sở hạ tầng” - Shen Minggao, chuyên gia kinh tế của Citigroup Global Markets tại Hồng Công, nói. Ông Shen cho rằng chi tiêu đầu tư hạ tầng đã trở thành cột trụ chính cho cỗ máy tăng trưởng của Trung Quốc trong hơn 10 năm qua. Nếu đầu tư công chậm lại, nền kinh tế sẽ bị khốn đốn, thậm chí đau đớn.

Báo động nợ công Trung Quốc ảnh 1

Đầu tư hạ tầng ồ ạt là một nguyên nhân chính
khiến nợ công Trung Quốc vượt tầm kiểm soát.

Trước tình hình này, chính quyền Bắc Kinh cho biết kiểm soát rủi ro nợ chính quyền địa phương sẽ là ưu tiên cao trong những năm tới. Các quan chức kêu gọi các chính quyền địa phương phải có trách nhiệm hơn đối với việc chất chồng nợ quá mức, đồng thời chính quyền trung ương phải hỗ trợ giải cứu một số địa phương. Một nguy cơ lớn là đến nay vẫn không biết thực chất mức nợ chính xác là bao nhiêu.

Dù nhiều thống kê đã đưa ra cho rằng con số này lên đến hàng ngàn tỷ USD, nhưng giới quan sát lo ngại rằng đó chỉ là phần nổi của tảng băng chìm, vì Trung Quốc có “truyền thống” bưng bít thông tin, đặc biệt những thông tin xấu. Theo đó, các khoản nợ được che đậy bởi hoạt động của "ngân hàng ngầm", cho phép nhiều khoản vay diễn ra ngoài sổ sách, thông qua các công ty tín thác và chính quyền địa phương.

Bắc Kinh đã nỗ lực chấn chỉnh tình trạng nợ không kiểm soát của các địa phương bằng việc áp dụng các biện pháp thắt chặt tiền tệ. Tuy nhiên, điều này lại gây ra khủng hoảng tiền mặt trong hệ thống ngân hàng hồi tháng 6. Những ngày qua, tình trạng này lại trở nên nghiêm trọng buộc Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBOC) hôm 23-12 phải bơm 5 tỷ USD vào hệ thống ngân hàng.

PBOC không giải thích hành động của mình, nhưng trong vài ngày qua đã bùng nổ lo ngại về nguồn tiền mặt của hệ thống ngân hàng. Lo ngại đó đã được phản ánh trong lãi suất liên ngân hàng. Hôm 23-12, một lãi suất quan trọng đã tăng chạm mức cao nhất kể từ tháng 6, thời điểm Trung Quốc rơi vào khủng hoảng tín dụng. Lãi suất mua lại trái phiếu 7 ngày lên tới 8,93%, nhưng nay đã giảm xuống 6,56% nhờ động thái bơm tiền kịp thời của PBOC.

Vinh Trang

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Paris - Trung tâm tài chính mới châu Âu?

Paris - Trung tâm tài chính mới châu Âu?

(ĐTTCO) - Trước viễn cảnh Anh rời Liên minh châu Âu (Brexit), Brussels đã lên kế hoạch chuyển các cơ sở của EU khỏi London (Anh) và Paris (Pháp) được chọn là trụ sở mới của Cơ quan Giám sát ngân hàng châu Âu (EBA). 

Hồ sơ

Chủ nghĩa tư bản nhà nước Trung Quốc(K1): Định chế hoạt động ngân hàng

(ĐTTCO) - Hoạt động ngân hàng Trung Quốc có khác biệt đáng kể so với phương Tây. Để hiểu được lập trường của Trung Quốc trong việc tham gia thiết lập các định chế ngân hàng quốc tế, cần tìm hiểu sự phát triển của định chế này, phân tích cách thức tổ chức mang tính chất kinh tế -chính trị khác biệt của Trung Quốc. 

Bình luận

Thế giới muôn màu