Báo chí thời hiện đại

(ĐTTCO) - Trong dòng chảy của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, ngành báo chí toàn cầu đang chứng kiến những thay đổi lớn. Hơn bao giờ hết, báo chí hiện đại phải tự thay đổi cả về nội dung lẫn hình thức và cách tiếp cận để phù hợp với những thay đổi của độc giả.
Thay đổi công nghệ
Việc sử dụng chức năng tìm kiếm internet ngày càng tăng thông qua các công cụ lớn như Google đã làm thay đổi thói quen của độc giả. Thay vì đọc các ấn phẩm chung chung như báo in, độc giả nay có thể tìm kiếm các nhà văn, blog hoặc nguồn thông tin cụ thể thông qua các hoạt động tìm kiếm có mục tiêu, khiến lượng độc giả báo giấy ngày càng ít.
“Sức mạnh đang chuyển sang các nhà báo cá nhân với nhiều người tìm kiếm tin tức thông qua công cụ tìm kiếm, e-mail, blog và các phương tiện truyền thông xã hội” - nhà xuất bản Editor & Publisher viết trong một nghiên cứu mới công bố gần đây. “Khi chúng ta lên mạng. Mỗi người chúng ta là biên tập viên của chính chúng ta, là người gác cổng của chính chúng ta” - nhà báo Nicholas Kristof của tờ The New York Times viết.
Trong khi khả năng phổ biến thông tin bị hạn chế đối với báo in hoặc báo tiếng, báo hình, internet lại cho phép hàng ngàn cá nhân giao tiếp trực tiếp với người khác thông qua blog hoặc dịch vụ tin nhắn tức thời.
Ngay cả các dự án báo chí mở như Wikipedia cũng đã đóng góp vào việc sắp xếp lại môi trường phương tiện truyền thông, vì độc giả không còn bị hạn chế trong việc phụ thuộc vào các cơ quan in ấn để biết thông tin như trước đây. Những người chỉ trích cho rằng báo giấy dù đã hoàn toàn khác với cách nay một thế kỷ nhưng vẫn không thay đổi nhiều lắm.
Cuộc cách mạng công nghệ có nghĩa độc giả nay không phải chờ tới kỳ báo ra mới có thể nắm được tin tức, mà họ có thể nắm bắt được những thông tin thay đổi từng phút thông qua các cổng web, blog hay các dịch vụ mới như Twitter, Facebook. Sự phát triển của internet băng thông rộng đồng nghĩa độc giả ngày càng có thể tiếp cận nhiều hơn với những nguồn thông tin cập nhật liên tục như vậy.
“Khi các thế hệ thành công lớn lên với web và mất thói quen đọc sách, có vẻ như báo giấy không thể tồn tại với cấu trúc chi phí cao hơn ít nhất 50% so với các đối thủ cạnh tranh internet rẻ tiền hơn. Vấn đề phải đối mặt với báo giấy là sự thay đổi thế hệ: Năm 2005 ước tính có khoảng 70% người Mỹ lớn tuổi đọc báo hàng ngày, nhưng con số này ở người trẻ tuổi ít hơn 20%. Đó là vấn đề cơ bản mà công nghiệp báo in phải đối mặt” - tạp chí Báo chí Columbia viết vào năm 2007.
Báo chí thời hiện đại ảnh 1 Báo chí hiện đại hướng đến phát triển song song báo in và báo điện tử. 
Vào năm 2016, các trang mạng xã hội đã vượt qua truyền hình trong vai trò nguồn tin tức của giới trẻ và các hãng báo chí ngày càng phụ thuộc vào các nền tảng truyền thông xã hội để tạo ra lưu lượng truy cập. Một báo cáo của Viện Nghiên cứu Báo chí Reuters đã mô tả “sóng gián đoạn thứ hai” tấn công các tổ chức tin tức, với các nhà xuất bản như The Economist phải thuê các nhóm truyền thông xã hội lớn để tối ưu hóa bài viết của họ và tối đa hóa lưu lượng truy cập. Các nhà xuất bản lớn như Le Monde và Vogue ngày càng sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo tiên tiến (AI) để đăng các câu chuyện hiệu quả hơn và tạo ra lưu lượng truy cập cao hơn. 

Tương lai báo chí
Vào năm 2016, cuộc khảo sát CareerCast về những công việc tốt nhất và tồi tệ nhất ở Hoa Kỳ năm thứ 3 liên tiếp cho biết phóng viên báo chí là nghề nghiệp tồi tệ nhất, vì có triển vọng việc làm ít hơn do các ấn phẩm bị đóng cửa và giảm doanh thu quảng cáo, dẫn đến lương và thu nhập cũng ít hơn. Tùy thuộc vào khu vực và môi trường, mỗi tờ báo cụ thể sẽ đối mặt với những đe dọa khác nhau và cũng có cách ứng phó khác nhau.
Trong một số trường hợp, chủ sở hữu gia tăng chất lượng báo in hòng giữ độc giả, thay vì chuyển hướng vào các dịch vụ kỹ thuật số. Tuy nhiên, xu hướng chung của các tờ báo là nỗ lực tìm kiếm các nguồn doanh thu trực tuyến mới, ít dựa trên doanh số của báo in. Cuối cùng, tờ báo của tương lai có thể khác xa ấn bản báo in quen thuộc. Thay vào đó, nó có thể trở thành một tờ báo “lai”, một phần in và một phần internet, hoặc thậm chí chỉ có phiên bản kỹ thuật số, như các tờ Seattle Post-Intelligencer, The Christian Science Monitor và The Ann Arbor News. 
“Báo sẽ vẫn còn, nhưng giấy sẽ biến mất” - Nick Bilton, một chuyên gia về công nghệ của The Times, nói. “Giấy đang chết dần, nhưng nó chỉ là một nơi hiển thị. Thay thế nó bằng các điểm ảnh là một trải nghiệm tốt hơn”. Tháng 9-2010, Chủ tịch kiêm nhà xuất bản tờ The New York Times, Arthur Sulzberger Jr. nói tại một hội nghị báo chí quốc tế: “Chúng tôi sẽ ngừng in tờ New York Times trong tương lai”. Hiện tờ báo này tồn tại cả dưới dạng báo in và internet.
Nhưng ngay cả khi các điểm ảnh thay thế bản in, và khi các tờ báo phải trải qua “phẫu thuật” đau đớn, đòi hỏi phải cắt giảm sâu chi phí, tái phân bổ các phóng viên..., một số nhà quan sát vẫn lạc quan. Những gì xuất hiện có thể là một dạng báo chí đúng lúc, nhiều chủ đề và linh hoạt hơn. “Các hãng báo chí sẽ dần chuyển sang nền tảng web, tập trung phát triển chuyên môn trong một loạt các vấn đề và sở thích hẹp hơn, trong khi giúp các nhà báo và các ấn phẩm tìm thấy đối tượng độc giả mới” - nhà phân tích Michael Hirschorn viết trên tờ The Atlantic.
Phần lớn thử nghiệm đó có thể xảy ra ở các thị trường báo phát triển nhanh nhất thế giới. “Số lượng các tờ báo và lưu thông của họ đã giảm trên toàn thế giới ngoại trừ ở Ấn Độ và Trung Quốc. Thế giới đang trở nên kỹ thuật số hơn nhưng công nghệ và internet đã giúp báo chí rất nhiều. Vì vậy, phải làm sao để tận dụng những thay đổi công nghệ để phục vụ cho báo chí, thay vì chống lại các thay đổi” -  theo cựu Giám đốc điều hành Olivier Fleurot của Financial Times. 

Tận dụng công nghệ
Giới chuyên môn nhận định, các công dân trong xã hội ngày nay không còn đói thông tin như trước kia. Trái lại, họ luôn thừa mứa thông tin từ rất nhiều nguồn khác nhau, mà đặc biệt từ web và mạng xã hội. Đặc biệt, ở những quốc gia nơi báo giấy vẫn còn bị “phong tỏa” bởi những yếu tố chính trị, người dân càng muốn tìm đến các nguồn phi chính thống vì có thể thỏa mãn nhu cầu tiếp cận thông tin đa chiều. Trong cuộc chiến này, báo giấy và truyền hình, radio hầu như đã bị các nền tảng truyền thông trực tuyến hạ “đo ván”.
Hiện nay, có một xu hướng đáng chú ý được các tờ báo nhanh nhạy tiếp cận, đó là chủ động đem thông tin đặt tới tận mặt độc giả, chứ không chờ độc giả đi tìm kiếm thông tin như trước kia. Trong cách tiếp cận này, các tờ báo tận dụng tối đa các mạng truyền thông xã hội như Facebook hoặc Twitter. Ngoài trang tin trên nền tảng web, họ sẽ lập thêm các fan page trên các nền tảng xã hội, sau đó dùng nhiều cách để đẩy thông tin đến người đọc. Nghĩa là, người dùng mạng xã hội chỉ cần mở mạng lên là đã thấy thông tin hiện ra trước mắt mình, không cần phải gõ vào các trang web tin tức để đọc như trước kia. Với cách tiếp cận này, những trang fan page lớn có thể thu hút vài ngàn lượt người đọc trên mỗi bài báo. 
Ngoài ra, song song với việc phát triển trang tin trên nền tảng web, các tờ báo hiện đại còn phát triển ứng dụng tin tức cho các hệ điều hành điện thoại, khi có bài mới, ứng dụng này sẽ báo cho người đọc biết giống như khi có tin nhắn mới. Một hình thức mới xuất hiện gần đây, đó là kết hợp giữa truyền hình và mạng xã hội. Theo đó, các hãng tin tức sẽ cho ra những bản tin và phát trực tiếp (live stream) trên các nền tảng mạng xã hội. Những dạng tin tức này thường thu hút rất lớn lượng người xem.

Văn Cường

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

California đỏ lửa

California đỏ lửa

(ĐTTCO) - Sau 1 tuần huy động tổng lực dập tắt cháy rừng tại bang California của Hoa Kỳ, lực lượng chức năng vẫn chưa khống chế được hoàn toàn các đám cháy. Tính đến nay đã có ít nhất 50 người chết trong các đám cháy, trong đó riêng ở đám cháy Camp Fire có đến 48 người thiệt mạng, khiến đây trở thành thảm họa thảm khốc nhất trong lịch sử bang California.

Hồ sơ

Bình luận

RCEP lại bị trì hoãn, lý do vì đâu?

(ĐTTCO) - Bất chấp việc được kỳ vọng hoàn thiện vào cuối năm nay, Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) lại một lần nữa không đi đến được giai đoạn hoàn thiện và chuẩn bị ký kết và phải lùi thời hạn hoàn thành đến 2019.

Thế giới muôn màu

Cuban, thành công từ tay trắng

(ĐTTCO) - "Không quan trọng bao nhiêu lần bạn thất bại. Mỗi lần sẽ chỉ khiến bạn trở nên tốt hơn, mạnh mẽ hơn và thông minh hơn. Bạn chỉ cần đúng 1 lần duy nhất mà thôi, hãy nhớ là chỉ cần 1 lần" - tỷ phú Mark Cuban chia sẻ. Vậy ông làm gì để trở nên thành đạt?