Vừa cho vay vừa phòng thủ

Theo số liệu từ NHNN, đến ngày 31-5 tổng phương tiện thanh toán tăng 5,46% so với cuối năm 2012, tín dụng nền kinh tế tăng 2,98%. Như vậy, 6 tháng cuối năm hệ thống NHTM phải tăng trưởng tín dụng ít nhất 1,5%/tháng mới đạt mục tiêu cả năm 12%/năm. Hiện nay các NHTM đang chạy nước rút để tăng trưởng tín dụng trong bối cảnh nguy cơ rủi ro vẫn đang rình rập khi cho vay.

Khả quan 5 lĩnh vực ưu tiên

Ông Nguyễn Hoàng Minh, Phó Giám đốc NHNN chi nhánh TPHCM, cho biết đến nay dư nợ cho vay 5 nhóm doanh nghiệp ưu tiên trên địa bàn TP đạt 117.127 tỷ đồng, tăng 134% so với thời điểm triển khai thực hiện chương trình. Trong đó cho vay nông nghiệp nông thôn đạt 20.542 tỷ đồng, xuất khẩu 17.830 tỷ đồng, doanh nghiệp nhỏ và vừa 71.582 tỷ đồng, công nghiệp hỗ trợ 7.053 tỷ đồng, ứng dụng công nghệ cao 120 tỷ đồng.

Cơ cấu tín dụng đang chuyển dịch theo hướng tập trung cho sản xuất kinh doanh. Cụ thể, lĩnh vực tam nông tăng 4%, xuất khẩu tăng 5,74%, doanh nghiệp nhỏ và vừa tăng 1%, công nghiệp hỗ trợ tăng 0,02%. Đến cuối tháng 4, dư nợ cho vay thu mua lúa, gạo đạt 30.660 tỷ đồng, tăng 36,6% so với 31-12-2012; dư nợ cho vay hỗ trợ lãi suất của 4 NHTM nhà nước theo chính sách giảm tổn thất tăng 15% so với cuối 2012.

“Yếu tố về lãi suất, quan hệ tín dụng không còn tác động ảnh hưởng đến doanh nghiệp như những năm trước. Hiện cho vay 5 nhóm doanh nghiệp ưu tiên lãi suất không vượt quá 10%/năm, thậm chí ở một số chương trình chỉ còn 8-9%/năm. Song những khó khăn về thị trường, hàng tồn kho vẫn tác động xấu đến các doanh nghiệp.

Vì vậy, ngoài các giải pháp hỗ trợ của Chính phủ và NHNN, các NHTM cần tiếp tục tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp như cơ cấu lại nợ doanh nghiệp, xử lý nợ xấu, tạo sự luân chuyển vốn trong nền kinh tế để thúc đẩy mở rộng tăng trưởng tín dụng” - ông Minh nói. 

Đầu tuần này, 8 NHTM gồm Sacombank, Agribank, VietinBank, BIDV, DongA Bank, Eximbank, HDBank và OCB đã ký hợp đồng tín dụng với tổng nguồn vốn ưu đãi trên 1.209 tỷ đồng hỗ trợ 44 doanh nghiệp và 6 hộ kinh doanh trên địa bàn quận 9 và Thủ Đức (TPHCM).

Theo ông Trần Việt Anh, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp quận Thủ Đức, việc kết nối NH với doanh nghiệp trên các địa bàn TPHCM thời gian qua là động lực rất lớn nhưng cần có chính sách và thủ tục đơn giản hơn để doanh nghiệp có thể tiếp cận vốn vay. Trong đó cần có những đánh giá cụ thể về tương lai phát triển của doanh nghiệp để đưa ra những điều kiện thuận lợi hơn như cho vay tín chấp bằng phương án kinh doanh…

“Thực tế nhiều doanh nghiệp phàn nàn sau khi ký kết đến vay vốn là một khoảng cách rất dài, vì doanh nghiệp đủ điều kiện vay vốn không nhiều. Trong thời gian qua niềm tin của doanh nghiệp và NH đã giảm sút rất nhiều. Cần gầy dựng lại niềm tin này” - ông Việt Anh chia sẻ.

Cho vay kiểu cầm đồ

Theo số liệu từ NHNN, tỷ lệ dư nợ có lãi suất trên 15%/năm chiếm tới 65% tổng dư nợ, nhưng đến nay lãi suất khoản vay mới về mức 10%/năm. Cụ thể, có tới 14% tổng dư nợ lãi suất 10%/năm; 64% tổng dư nợ lãi suất dưới 13%/năm; 50% tổng dư nợ có lãi suất 10-13%/năm, trong khi lãi suất trên 15%/năm chỉ còn chiếm tỷ lệ 12%.

Điều này cho thấy các NHTM đang dần khai thác và sử dụng vốn hợp lý, tiết giảm chi phí và tạo điều kiện giảm lãi suất cho vay, từ đó tạo doanh thu và tăng khả năng thanh toán cho doanh nghiệp.

Ông Phạm Linh, Giám đốc khối khách hàng doanh nghiệp OCB, cho biết đến nay mỗi tháng tín dụng dành cho doanh nghiệp của OCB tăng khá tốt, bình quân 1,2%/tháng và đến nay đã tăng 8% so với đầu năm. Trong đó lãi suất cho vay thấp nhất 11%/năm, với khách hàng tốt lãi suất còn giảm nữa.

OCB cho vay mạnh nhất là các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản (sắn lát, gạo). NH cũng ưu tiên cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa với hạn mức 50 tỷ đồng/doanh nghiệp để hạn chế rủi ro. Trong đó với doanh nghiệp cà phê NH cho vay 15 tỷ đồng/doanh nghiệp nhưng linh hoạt bằng cách thế chấp hàng hóa vào kho của NH như kiểu cho vay cầm đồ, chứ không để kho chung của doanh nghiệp nhằm hạn chế rủi ro.

Một lãnh đạo của Sacombank cũng cho biết đến nay tín dụng của Sacombank tăng trưởng khá tốt, đạt 8% so với chỉ tiêu kế hoạch 12% năm 2013 NHNN giao. Đặc biệt NH đã triển khai được 15 gói vốn cho vay ưu đãi trị giá 19.450 tỷ đồng và 90 triệu USD hỗ trợ các doanh nghiệp, cá nhân.

Trong khi đó, theo một lãnh đạo NHTMCP trên địa bàn TPHCM, dù xu hướng lãi suất đang giảm nhưng cho vay hiện nay đã có lời so với trước, bởi đầu vào của các NHTM cũng đã nhẹ hơn khi dư vốn huy động không bị áp lực thanh khoản. NH của ông đang xem xét tới đây sẽ triển khai thêm gói sản phẩm cho doanh nghiệp với lãi suất 9%/năm, trong đó ở TPHCM dành cho doanh nghiệp xuất khẩu và các tỉnh là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

“Cho vay doanh nghiệp lớn hiện nay không có lời vì yêu cầu lãi suất rất thấp, đưa ra hạn mức cho vay 1.000 tỷ đồng. Trong khi đó cho vay doanh nghiệp nhỏ khoảng 700 tỷ đồng là có lời, đặc biệt là có nhiều cơ hội để phát triển mảng dịch vụ. Tuy nhiên, cho vay doanh nghiệp nhỏ đòi hỏi phải cẩn trọng nhiều hơn vì rủi ro không nhỏ, nhất là tránh tình trạng doanh nghiệp vay đảo nợ chứ không phải sản xuất kinh doanh” - vị lãnh đạo NHTM cho biết.

Vừa cho vay vừa phòng thủ ảnh 1

Tư vấn khách hàng vay vốn tại DongABank. Ảnh: L. THANH

Có thể thấy sự thận trọng của các NHTM là tất yếu bởi thời gian qua nợ xấu tăng cao đã ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinh doanh và khả năng tăng trưởng của các NHTM. Đến nay tình hình kinh tế nói chung và TPHCM nói riêng vẫn còn nhiều khó khăn. Theo số liệu tổng hợp tháng 5-2013 của Cục Thống kê TPHCM, số doanh nghiệp ngưng hoạt động trong 4 tháng đầu năm nay là 6.381.

Phó Chủ tịch UBND quận 9 TPHCM cũng cho biết riêng quận 9 trong 6 tháng đầu năm, số hộ kinh doanh cá thể ngưng hoạt động là 125, tăng 32,98% so với cùng kỳ năm 2012. Theo một chuyên gia NH, khi doanh nghiệp tư nhân thu hẹp đầu tư, dư địa chính sách tiền tệ đã cạn, Chính phủ cần có nhiều quyết sách như tăng đầu tư công, giải phóng hàng tồn với giá thấp, kích cầu tiêu dùng nơi người dân, đồng thời NH nên tiếp tục giảm lãi suất huy động xuống mức 6%/năm để làm cơ sở hạ lãi suất tiền vay, từ đó các NHTM mới có cơ hội hoàn thành mục tiêu tăng trưởng tín dụng cả năm 2013.

MAI THẢO

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ngân hàng

10 năm khai phá thị trường tài chính tiêu dùng

(ĐTTCO) - Năm 2007 khi “cho vay trả góp” còn là một khái niệm xa lạ với đa số người dân Việt Nam, một công ty tài chính đã xuất hiện trên thị trường và đặt nền móng cho ngành tài chính tiêu dùng trong nước.

Vàng - ngoại tệ