Vì sao khó bỏ thuế khoán

(ĐTTCO) - Việc chuyển đổi từ hộ cá thể lên doanh nghiệp (DN) được nhận định sẽ có nhiều lợi ích cho sự phát triển của DN. Có ý kiến cho rằng hình thức thu thuế khoán như hiện nay dẫn đến nhiều hộ kinh doanh cá thể không muốn lên DN để tránh phức tạp về sổ sách. Tuy nhiên, đây cũng là hình thức thu phù hợp với hiện trạng số lượng lớn hộ kinh doanh nhỏ lẻ nên khó có thể bỏ ngay.

(ĐTTCO) - Việc chuyển đổi từ hộ cá thể lên doanh nghiệp (DN) được nhận định sẽ có nhiều lợi ích cho sự phát triển của DN. Có ý kiến cho rằng hình thức thu thuế khoán như hiện nay dẫn đến nhiều hộ kinh doanh cá thể không muốn lên DN để tránh phức tạp về sổ sách. Tuy nhiên, đây cũng là hình thức thu phù hợp với hiện trạng số lượng lớn hộ kinh doanh nhỏ lẻ nên khó có thể bỏ ngay.

Khó khuyến khích lên DN

Việc chuyển đổi từ hộ cá thể lên DN được nhận định sẽ có nhiều lợi ích cho sự phát triển của DN. TPHCM đang có 2 phương thức chuyển đổi hộ kinh doanh cá thể lên DN bao gồm vừa vận động và vừa bắt buộc. Những trường hợp bắt buộc là hộ kinh doanh cá thể có từ 10 lao động trở lên. Đối với chính sách khuyến khích, kiến nghị TP và Chính phủ cần nghiên cứu chính sách khuyến khích công ty tư vấn về kiểm toán-kế toán phát triển hình thức outsourcing (thuê ngoài) với chính sách hỗ trợ DN nhỏ để  không cần phải thuê kế toán họ sẵn sàng chuyển đổi lên DN.

Đầu năm 2017, Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Thành Phong khẳng định sẵn sàng tạo mọi điều kiện cho khoảng 220.000 hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn chuyển thành DN. Năm 2016, TPHCM có khoảng 36.500 DN mới được thành lập và mục tiêu cho năm nay khoảng 50.000 DN thành lập mới, trong đó một lượng không nhỏ được chuyển lên từ các hộ kinh doanh cá thể.

Tuy nhiên, rất nhiều hộ kinh doanh nhỏ không muốn lên DN vì không biết lên DN để làm gì và lên như thế nào. Nhưng đó không phải là lý do duy nhất. Rất nhiều hộ kinh doanh cá thể có quy mô và doanh thu lớn hơn rất nhiều so với các DN, nhưng họ cũng không muốn lên làm DN. Mặc dù ngành thuế đã có nhiều cải cách, hỗ trợ cho các DN về cải cách hành chính, ưu đãi thuế… nhưng trong thực tế vẫn còn nhiều thủ tục, vướng mắc cần được tháo gỡ.

Theo một cán bộ thuế thuộc Cục Thuế TPHCM, chủ trương để các hộ kinh doanh có đủ điều kiện chuyển lên DN là đúng đắn nhằm bảo vệ quyền lợi của người nộp thuế và người lao động trong các cơ sở này, không nhằm mục tiêu tăng thu ngân sách nhà nước.

Song chính vì sự phức tạp trong sổ sách, hóa đơn tính thuế so với hình thức nộp thuế khoán, đã khiến nhiều hộ kinh doanh không muốn lên DN. Ông Trần Việt Anh, Tổng giám đốc Tổng công ty Nam Thái Sơn, Phó Chủ tịch Hiệp hội DN TPHCM, cho rằng nên bỏ thuế khoán mới công bằng với các DN.

Bởi thực tế nhiều hộ kinh doanh có doanh thu cả chục tỷ đồng, nhưng đóng thuế khoán chỉ vài triệu, thậm chí vài trăm ngàn đồng. Điều này càng cho thấy chính sách thuế hiện nay chưa thực sự công bằng, có những đơn vị doanh thu lớn nhưng lại phải nộp thuế ít khiến nhiều hộ kinh doanh không muốn đăng ký lên DN.

Vì sao khó bỏ thuế khoán ảnh 1

Nhiều thủ tục vướng mắc cần được tháo gỡ để khuyến khích hộ cá thể lên DN.

Tắc ở đâu?

Hiện cả nước có hơn 6 triệu DN và 8 triệu hộ kinh doanh cá thể đang hoạt động, trong đó có rất nhiều hộ kinh doanh có quy mô, doanh thu lớn hơn cả DN. Riêng tại TPHCM hiện có hơn 241.000 hộ kinh doanh cá thể, tuy nhiên đóng góp cho ngân sách từ số hộ cá thể này chỉ chiếm 2%.

Về nguyên tắc, phương pháp tính thuế khoán được áp dụng đối với hộ kinh doanh không thực hiện được sổ sách kế toán, không lưu giữ được hóa đơn, chứng từ. Do đó, doanh thu khoán là doanh thu được tính cho hoạt động kinh doanh không xác định được bằng sổ sách kế toán, hóa đơn.

Các hộ kinh doanh ổn định có thể tự xác định được mức doanh thu không xuất hóa đơn dựa trên cơ sở doanh thu năm trước. Đối với hộ mới ra kinh doanh căn cứ theo mức của hộ có cùng ngành nghề, quy mô, cùng địa bàn. Tuy nhiên thực tế vẫn có những trường hợp doanh thu cao nhưng tìm cách né nộp thuế.

Ở một góc độ khác, có quan điểm cho rằng với hiện trạng kinh doanh tại Việt Nam vẫn còn số lượng lớn các hộ cá thể nên việc kiến nghị bỏ thuế khoán ngay không thể thực hiện được. Bởi chính sách thuế khoán với ưu điểm dễ tính, phù hợp với hộ kinh doanh nhỏ và ít chi phí để thu thuế.

Hơn nữa, đối với hộ khoán quy mô nhỏ hiện nay chủ yếu cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho người tiêu dùng, sử dụng ít hóa đơn sẽ phải nộp thuế khoán đồng thời nộp thuế theo hóa đơn phát sinh, thay vì trước đây hộ khoán chỉ phải nộp thuế bổ sung nếu doanh thu trên hóa đơn cao hơn doanh thu khoán.

Đặc biệt với hệ thống quản lý thuế hiện nay của Việt Nam rườm rà dẫn đến việc nộp thuế theo phương pháp khấu trừ tốn nhiều chi phí tiền bạc, thời gian đối với DN, hộ kinh doanh. Ngoài ra, với trình độ của những hộ kinh doanh nhỏ lẻ, để có được một hệ thống kế toán hoàn thiện cho việc nộp thuế theo phương pháp khấu trừ là điều rất khó khăn. 

Minh Xuân

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Muốn minh bạch đốc thúc lên sàn

Muốn minh bạch đốc thúc lên sàn

(ĐTTCO) - Thông tin VPBank chuẩn bị niêm yết 1,3 tỷ cổ phiếu (CP) tại Sở Giao dịch Chứng khoán TPHCM (HOSE) vào ngày 17-8 tới đây, khiến việc niêm yết của ngành NH nhận được sự quan tâm lớn từ thị trường.