Tỷ giá hạ nhiệt do triệt đầu cơ?

Có nhiều lý giải khác nhau về tỷ giá  biến động và đến cuối tuần qua giá USD đã hạ nhiệt khi NHNN can thiệp bơm ngoại tệ ra thị trường. Liệu tỷ giá có hạ nhiệt thực sự hay vẫn còn âm ỉ, có thể bùng phát bất cứ lúc nào?

Tỷ giá hạ nhiệt do triệt đầu cơ? ảnh 1

Để ổn định tỷ giá, tuần qua NHNN đã họp khẩn với 14 NHTM lớn và tuyên bố những thông điệp mạnh mẽ: “Sẽ ổn định tỷ giá từ nay đến hết năm 2013, không điều chỉnh tăng hơn nữa.

Trong những tháng còn lại năm nay, NHNN sẽ là người can thiệp cuối cùng trên thị trường, sẵn sàng bán USD cho các NHTM nếu có nhu cầu. Đồng thời, NHNN sẽ thanh tra và xử lý nghiêm minh NHTM nào mua bán ngoại tệ vượt trần tỷ giá quy định của NHNN”.

Ngay sau cuộc họp này, tỷ giá trên thị trường chính thức hạ nhiệt, các NHTM đã đồng thuận, cam kết ổn định tỷ giá, kéo theo tỷ giá trên thị trường tự do cũng giảm nhiều. Điều này cho thấy biến động thị trường ngoại hối chủ yếu xuất phát từ yếu tố tâm lý sau khi NHNN điều chỉnh tăng 1% tỷ giá bình quân liên ngân hàng. Bởi tổng trạng thái ngoại tệ của hệ thống NHTM đang dương nên sự khan hiếm ngoại tệ chỉ mang tính ngắn hạn và do tâm lý.

Tuy nhiên, vấn đề đặt ra hiện nay là tỷ giá có hạ nhiệt thực sự ổn định, bền vững từ nay đến cuối năm 2013 hay chỉ là ngắn hạn? Qua sự biến động gần đây cho thấy tỷ giá USD tăng hay giảm phụ thuộc chính vào nhóm NHTM lớn trên thị trường và liệu các NHTM này có thực hiện đúng cam kết ổn định tỷ giá như đã hứa? Bởi thực tế các NHTM đặt ra mục tiêu  kinh doanh phải có lời.

Trong bối cảnh kinh doanh năm nay đầu ra tín dụng gặp khó khăn, vốn huy động vào không có chỗ tiêu thụ, cửa kinh doanh liên ngân hàng không lời khi lãi suất quá thấp, hoạt động đầu tư tài chính tiềm ẩn nhiều rủi ro khi thị trường chứng khoán, các thị trường tài sản chưa khởi sắc.

Các NHTM thừa vốn buộc phải tìm gì đó để kinh doanh, kinh doanh ngoại tệ hay vàng là một trong cửa kiếm lợi nhuận nhanh cho các NHTM. Hơn nữa, trước đây khi chênh lệch lãi suất giữa VNĐ và USD ở mức cao, tỷ giá ổn định, các NHTM duy trì trạng thái ngoại hối âm, tức bán USD để lấy tiền đồng kinh doanh.

Nay chênh lệch lãi suất VNĐ và USD không hấp dẫn, các NHTM sẽ đóng trạng thái âm, tức mua vào USD. Nếu động thái này của các NHTM diễn ra đồng loạt cộng thêm yếu tố tâm lý của thị trường sẽ gây cầu USD tăng đột ngột.

NHNN cho rằng sẽ phát hành tín phiếu ngắn hạn để hút tiền về, đồng thời có thể thu hẹp trạng thái ngoại hối của các NHTM từ ±20%/vốn tự có xuống ±10%/vốn tự có để hạn chế tình trạng các NHTM đầu cơ ngoại tệ.

Tuy nhiên, có thể thấy NHNN khó thực hiện mạnh mẽ việc hút tiền về, bởi điều này sẽ đi ngược với mục tiêu nới lỏng tiền tệ, kéo giảm lãi suất để kích cầu tín dụng, phục hồi sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp và nền kinh tế.

Một lãnh đạo NHTM cho biết khó có thể buộc tội các NHTM đầu cơ ngoại tệ, bởi các NHTM mua bán ngoại tệ nằm trong quy định trạng thái NHNN cho phép thì không vi phạm. Nếu như NHNN có thu hẹp trạng thái xuống cũng khó có thể triệt tiêu đầu cơ ngoại tệ của các NHTM, bởi nhiều NHTM có vốn tự có khá lớn, thậm chí nhiều NHTM cho biết vẫn chưa xài hết room trạng thái ngoại tệ quy định của NHNN.

Theo các chuyên gia, tỷ giá tăng có thể xuất phát từ đầu cơ vàng, nhất là khi chênh lệch giá vàng trong và ngoài nước vẫn còn chênh lệch 4-5 triệu đồng/lượng. Vậy vấn đề đặt ra là ai đầu cơ vàng, gây biến động tỷ giá?

Các NHTM thời gian mua vàng đấu thầu của NHNN để tất toán trạng thái vàng sau ngày 30-6 theo quy định của NHNN, nhưng sau thời điểm này vàng đưa ra đấu thầu vẫn được các NHTM, các công ty được phép kinh doanh vàng mua với lực cầu tăng cao. Hiện nay có 22 NHTM được phép kinh doanh vàng miếng, nhưng các NHTM này bị khống chế trạng thái dương vàng không được vượt 2% vốn tự có.

Điều này cũng hạn chế phần nào việc đầu cơ vàng của các NHTM, nhất là trong bối cảnh giá vàng thế giới biến động tăng giảm thất thường. Tuy nhiên, trên thị trường có khoảng 16 công ty được phép kinh doanh vàng và các công ty này không chịu sự khống chế về trạng thái vàng từ NHNN.

Liệu các NHTM có bắt tay với các công ty kinh doanh vàng tạo sân sau cho hoạt động đầu tư, kinh doanh vàng? Nhất là hiện nay khung pháp lý về ủy thác vốn để đầu tư vàng, ngoại tệ… vẫn chưa được chính thức hoàn thiện và triển khai áp dụng, đã tạo ra lỗ hổng trong việc quản lý các công ty kinh doanh vàng được sự hậu thuẫn của các NHTM đầu cơ vàng, gián tiếp gây bất ổn thị trường ngoại tệ.

THIÊN NGÂN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ngân hàng

10 năm khai phá thị trường tài chính tiêu dùng

(ĐTTCO) - Năm 2007 khi “cho vay trả góp” còn là một khái niệm xa lạ với đa số người dân Việt Nam, một công ty tài chính đã xuất hiện trên thị trường và đặt nền móng cho ngành tài chính tiêu dùng trong nước.

Vàng - ngoại tệ