Thêm cơ chế hoạt động VAMC

Để Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng(TCTD) Việt Nam (VAMC) có thể tiến hành mua bán và xử lý nợ xấu của các NHTM, NHNN đã ban hành một loạt thông tư nhằm tạo ra cơ chế cho hoạt động này.

Phạm vi mua, bán nợ rộng hơn

Ngày 6-9, NHNN đã ban hành Thông tư 19/2013/TT-NHNN quy định về việc mua, bán và xử lý nợ xấu của VAMC, gồm 7 chương 54 điều nhằm hướng dẫn VAMC và các TCTD mua, bán, xử lý nợ xấu; phát hành, quản lý và thanh toán trái phiếu đặc biệt.

Theo đó, NH có nợ xấu từ 3% trở lên phải bán nợ cho VAMC. VAMC được bán nợ theo hình thức đấu thầu hoặc chào giá cạnh tranh và được đơn phương chấm dứt hợp đồng mua, bán nợ. Thông tư này bãi bỏ điều kiện về khoản nợ xấu phải có 65% tài sản đảm bảo bằng bất động sản.

Hiện thông tư mới đã nêu rõ cách thức, giá cả và tài sản thế chấp nợ, quy trình và tốc độ bán lại nợ xấu từ VAMC cho đối tác thứ 3, tạo cơ sở cho hoạt động mua, bán và xử lý nợ xấu đi vào thực thi từ ngày 15-9. Tuy nhiên, khi đi vào thực tế còn phải chờ có NHTM bán nợ xấu cho VAMC mới đánh giá được hiệu quả.

Đồng thời, VAMC có thể mua nợ với phạm vi rộng, gồm nợ xấu trong các hoạt động cấp tín dụng như nợ xấu từ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, các khoản mua trái phiếu doanh nghiệp chưa niêm yết hoặc chưa đăng ký giao dịch trên thị trường chứng khoán của công ty đại chúng do TCTD chịu rủi ro đã quá hạn một phần hoặc toàn bộ nợ gốc, lãi từ 90 ngày trở lên…

Riêng việc mua nợ theo giá thị trường chỉ được tiến hành sau năm 2013. Trước tiên VAMC sẽ tiến hành ưu tiên mua nợ bằng trái phiếu đặc biệt được phát hành tương ứng với khoản nợ xấu được mua, bán. Trái phiếu đặc biệt dùng mua nợ xấu do VAMC phát hành dưới hình thức chứng chỉ ghi danh, bút toán ghi sổ, hoặc dữ liệu điện tử có định danh.

Tiếp theo, ngày 9-9, Thống đốc NHNN ban hành Thông tư 20/2013/TT-NHNN, quy định về việc cho vay tái cấp vốn trên cơ sở trái phiếu đặc biệt của VAMC. Theo quy định của Thông tư này, NHNN tái cấp vốn trên cơ sở trái phiếu đặc biệt nhằm hỗ trợ nguồn vốn hoạt động của TCTD trong quá trình xử lý nợ xấu theo Nghị định 53/2013/NĐ-CP, với lãi suất do Thủ tướng Chính phủ quyết định trong từng thời kỳ.

Lãi suất tái cấp vốn quá hạn bằng 150% lãi suất tái cấp vốn ghi trên hợp đồng tín dụng giữa NHNN và TCTD. Việc tái cấp vốn được thực hiện đối với các TCTD không bị đặt vào tình trạng kiểm soát đặc biệt, sở hữu hợp pháp trái phiếu đặc biệt và trích lập dự phòng rủi ro đối với trái phiếu đặc biệt theo quy định.

Mức tái cấp vốn trên cơ sở mệnh giá trái phiếu đặc biệt do Thống đốc NHNN quyết định căn cứ vào mục tiêu điều hành chính sách tiền tệ, kết quả trích lập dự phòng rủi ro đối với trái phiếu đặc biệt và kết quả xử lý nợ xấu, nhưng không vượt quá 70% so với mệnh giá trái phiếu đặc biệt. Thời hạn tái cấp vốn dưới 12 tháng. Thông tư cũng quy định các nội dung về trình tự tái cấp vốn, trả nợ vay tái cấp vốn, trách nhiệm của các TCTD, VAMC và các đơn vị thuộc NHNN phối hợp với đặc thù của việc tái cấp vốn trên cơ sở trái phiếu đặc biệt của VAMC.

 Cần sự đồng thuận từ TCTD

Theo một chuyên gia tài chính, sau khi VAMC chính thức đi vào hoạt động từ ngày 26-7, dù đã có một số NHTM đánh tiếng bán nợ cho VAMC, nhưng cho đến nay chưa có thương vụ nào được tiến hành do còn chờ thông tư hướng dẫn cụ thể. Lẽ ra, các thông tư này phải được ban hành trong quá trình chuẩn bị để VAMC có thể vận hành thông suốt ngay từ đầu.

Thêm cơ chế hoạt động VAMC ảnh 1

Cần sự đồng thuận và minh bạch từ các NHTM việc
mua bán nợ xấu mới phát huy hiệu quả. Ảnh: LONG THANH

Cùng với các cơ chế cho VAMC, NHNN đã siết hoạt động của các TCTD để đảm bảo an toàn cho hệ thống. Trong Thông tư 21/2013/TT-NHNN (có hiệu lực từ ngày 23-10 tới) quy định về mạng lưới hoạt động của NHTM, NHNN quy định số lượng chi nhánh được thành lập của NHTM phải đảm bảo yêu cầu 300 tỷ đồng x N1 + 50 tỷ đồng x N2 <C, thay vì chỉ cần 100 tỷ đồng x N1 + 50 tỷ x N2 <C như trước (C là giá trị thực của vốn điều lệ của NHTM đến thời điểm đề nghị; N1 là số lượng chi nhánh đã thành lập và đề nghị thành lập tại khu vực nội thành TP Hà Nội và TPHCM; N2 là số lượng chi nhánh đã thành lập và đề nghị thành lập tại khu vực ngoại thành TP Hà Nội, TPHCM

và các tỉnh, TP khác trực thuộc Trung ương). Đặc biệt, NHTM muốn mở chi nhánh phải thực hiện đầy đủ quy định về phân loại, nợ, trích lập dự phòng rủi ro theo quy định và tỷ lệ nợ xấu so với tổng dư nợ không được vượt quá 3% cùng một số quy định liên quan khác.

Như vậy nỗ lực từ phía NHNN đã rõ thông qua việc tăng cường thể chế để xử lý nợ xấu, các quy định để đảm bảo an toàn hoạt động NHTM, cải cách quyết liệt, buộc các NHTM yếu kém phải sáp nhập, hợp nhất để tái cơ cấu. Nhưng muốn những giải pháp đi vào thực tế cần có thời gian và quan trọng là các TCTD cũng phải chủ động hợp tác, cải cách, minh bạch hoạt động để các giải pháp phát huy hiệu quả, tạo dựng lòng tin cho thị trường để tạo ra hệ thống tài chính vững mạnh, có khả năng đối phó với những biến động tài chính trong nước và thế giới.

Bảo Tùng

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ngân hàng

Vàng - ngoại tệ