Tạo niềm tin trong giao dịch vốn

Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh ngoại hối có hiệu lực thi hành từ ngày 1-1-2014. Theo đó việc vay vốn nước ngoài của cá nhân là nội dung chính trong lần sửa đổi bổ sung này. Tuy nhiên, có nhiều ý kiến cho rằng không nên cho cá nhân được vay vốn nước ngoài vì có thể ảnh hưởng đến nợ công. Để rộng đường dư luận, ĐTTC đã trao đổi với Ông TRƯƠNG VĂN PHƯỚC, Tổng giám đốc Eximbank, xoay quanh vấn đề này.

PHÓNG VIÊN: - Thưa ông, quan điểm của ông về việc cho phép cá nhân vay vốn nước ngoài?

Ông TRƯƠNG VĂN PHƯỚC: - Có thể nói việc cho phép cá nhân vay vốn nước ngoài đã có “cửa” từ 8 năm trước nhưng chưa được mở.

Cụ thể, Điều 17 của Pháp lệnh ngoại hối ban hành ngày 13-12-2005 đã xác định cơ chế pháp lý cho cá nhân được vay vốn nước ngoài: “Người cư trú là tổ chức kinh tế, tổ chức tín dụng (TCTD), cá nhân được vay, trả nợ nước ngoài theo nguyên tắc tự vay, tự chịu trách nhiệm trả nợ phù hợp với quy định của pháp luật”.

Đồng thời, NHNN cũng bảo hộ cho giao dịch vốn này khi quy định “người cư trú được mua ngoại tệ tại các TCTD được phép trên cơ sở xuất trình chứng từ hợp lệ để thanh toán nợ gốc, lãi và phí có liên quan của khoản vay nước ngoài và sử dụng các hình thức bảo lãnh, tái bảo lãnh và các hình thức bảo đảm khoản vay khác”.

Nhưng một thời gian dài đã không có hướng dẫn chi tiết quy định này. Trong bối cảnh hiện nay, cần thu hút nguồn ngoại tệ, tăng dự trữ ngoại hối quốc gia và phát triển đất nước, việc mở ra hướng dẫn cho cá nhân người Việt Nam vay nợ nước ngoài là rất tốt cần thực hiện sớm.

Tạo niềm tin trong giao dịch vốn ảnh 1

Khách hàng mua ngoại tệ tại Eximbank. 

- Có ý kiến cho rằng việc vay nợ nước ngoài chỉ nên dành cho pháp nhân, còn cá nhân chỉ được mua bán ngoại tệ tại những nơi quy định. Hoặc cá nhân vay nước ngoài tiềm ẩn rủi ro, trường hợp không trả được nợ sẽ ảnh hưởng đến hệ số tín nhiệm quốc gia, tạo thêm gánh nặng nợ công?

- Đúng là có một số đại biểu Quốc hội băn khoăn, hoài nghi về việc vay vốn nước ngoài. Điều này không nên quá lo. Việc cho phép cá nhân có khả năng thu xếp được khoản vay và tự chịu tránh nhiệm trả nợ là bảo đảm quyền chính đáng của người dân, đồng thời góp phần thu hút nguồn ngoại tệ cho đất nước.

Khi người dân vay ngoại tệ về sẽ bán  cho TCTD, TCTD bán ngoại tệ cho NHNN, NHNN quản lý nguồn ngoại tệ này và giúp tăng dự trữ ngoại hối. Người dân đưa tiền đồng ra sản xuất kinh doanh, sau một thời gian nếu không trả được nợ, đó là quan hệ vay tiền của người Việt Nam với tổ chức và cá nhân ở nước ngoài, không ảnh hưởng đến nợ công.

Tuy nhiên, khi quản lý nguồn ngoại tệ mà dân đã bán, cơ quan quản lý có thể can thiệp, trả thay, đồng thời xử lý trách nhiệm với cá nhân đó.

Cần nói thêm rằng, hiện nay trên thế giới nhiều nước cho phép cá nhân vay vốn nước ngoài. Việt Nam cũng có vay nợ nước ngoài bằng trái phiếu (như VietinBank), nên không quá lo chuyện các NHTM đang thừa vốn dẫn đến dân sẽ không mặn mà vay vốn nước ngoài.

Hơn nữa, trong điều kiện hiện nay lãi suất ở nước ngoài đang rất thấp, đây là cơ hội cho nhiều người dân vay vốn để đầu tư, sản xuất kinh doanh trong nước.

- Hiện nay doanh nghiệp hay TCTD khi vay nước ngoài trung và dài hạn phải thực hiện việc đăng ký khoản vay và báo cáo định kỳ tình hình rút vốn và trả nợ với NHNN, được thực hiện qua tài khoản vốn chuyên dùng để thống nhất quản lý. Nhưng với cá nhân, làm thế nào để kiểm soát dòng vốn ra vào và hạn chế rủi ro, thưa ông?

- Để kiểm soát được dòng vốn vay nước ngoài của cá nhân, NHNN cần tổ chức việc đăng ký khoản vay. Theo đó, công dân Việt Nam muốn vay nợ nước ngoài phải có hợp đồng vay vốn với cá nhân, tổ chức ở nước ngoài và đăng ký khoản vay với NHNN.

NHNN sẽ nắm rõ được việc sẽ có bao nhiêu người dân Việt Nam vay vốn nước ngoài với bao nhiêu tiền, người cho vay ở nước nào, điều kiện cho vay, lãi suất cho vay, mục đích vay vốn… Như vậy, NHNN sẽ dễ dàng kiểm soát được giao dịch vốn ra vào từ quan hệ vay vốn của cá nhân với nước ngoài.

- Như vậy việc cá nhân vay vốn nước ngoài đã có từ lâu?

- Hiện nay mới chỉ có doanh nghiệp gửi đơn xin vay vốn nước ngoài để đầu tư, kinh doanh chứng khoán. Nhưng thực tế việc cá nhân vay vốn nước ngoài đã có hàng chục năm nay, thể hiện qua các giao dịch vãng lai như chuyển tiền kiều hối.

Thí dụ, một người nước ngoài gửi tiền về cho người thân trong nước mượn dưới dạng giao dịch kiều hối, hoặc nhờ người thân dùng vốn đó đầu tư vào bất động sản, chứng khoán… Khi xảy ra trường hợp người thân không trả được nợ, đã phát sinh tranh chấp pháp lý.

Nhưng do có sự nhập nhằng, ẩn trong các giao dịch vãng lai (kiều hối) có các giao dịch vốn (vay mượn lẫn nhau), trong kiều hối rất rủi ro, không có hợp đồng vay vốn cũng như đăng ký, nên không được Nhà nước bảo hộ người cho vay.

Việc hướng dẫn và mở ra cơ chế cho vay nước ngoài của cá nhân sẽ minh bạch hóa giao dịch vãng lai và giao dịch vốn, tạo được niềm tin trong các giao dịch vốn của Việt Nam với nước ngoài.

Như thế những người nước ngoài muốn đưa tiền đầu tư thông qua con đường cho vay ở Việt Nam có thể mạnh dạn cho vay và được NHNN Việt Nam bảo hộ. Nếu người vay không trả được nợ, NHNN có thể can thiệp. Nhiệm vụ của người cho vay là phải thẩm định kỹ lưỡng đối tượng vay để tránh rủi ro.

- Xin cảm ơn ông.

Thanh Như (thực hiện)

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Rủi ro rút tiền qua máy POS

Rủi ro rút tiền qua máy POS

(ĐTTCO) - NHNN vừa công bố dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư 19/2016 quy định về hoạt động thẻ NH. 

Ngân hàng

Maritime Bank tổ chức hiến máu nhân đạo

(ĐTTCO) - Ngày 22-11, tại trụ sở phía Nam (180 – 192 Nguyễn Công Trứ, Q1, TPHCM), Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (Maritime Bank) đã phối hợp cùng Hội chữ Thập đỏ TPHCM tổ chức hiến máu nhân đạo. 

Vàng - ngoại tệ

Giá USD ngày 22/11 tăng trở lại

(ĐTTCO)-Sáng 22/11, giá USD tại nhiều ngân hàng thương mại và tỷ giá trung tâm VND/USD cùng tăng trở lại so với cùng thời điểm sáng qua.