Tăng cường vai trò lãi suất điều hành

(ĐTTCO) - Kể từ ngày 10-7, các mức lãi suất điều hành sẽ giảm 0,25%/năm, lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng VNĐ giảm 0,5%/năm. 

Tăng cường vai trò lãi suất điều hành

Lãi suất cho vay giảm là tín hiệu đáng mừng, nhưng cũng có lo ngại chênh lệch lãi suất cho vay ngắn hạn và trung - dài hạn tăng, sẽ dẫn đến việc doanh nghiệp (DN) vay vốn ngắn hạn để đầu tư trung - dài hạn.
Đồng loạt giảm lãi suất

 Các DN không nên sử dụng bài toán vay ngắn hạn đầu tư trung, dài hạn để tránh rơi vào tình trạng mất thanh khoản. Chẳng hạn, trường hợp NH cắt nguồn vốn vay ngắn hạn sẽ tác động đến dự án đầu tư trung, dài hạn của DN.
Ông Phạm Hồng Hải,
 Tổng giám đốc HSBC Việt Nam
Từ đầu năm 2017 đến nay, NHNN đã triển khai các giải pháp tiền tệ, tín dụng theo mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng kinh tế ở mức hợp lý, đảm bảo thanh khoản của các TCTD và nền kinh tế. Theo đó, thanh khoản của hệ thống được đảm bảo, thị trường tiền tệ, ngoại hối tương đối ổn định, dự trữ ngoại hối nhà nước tiếp tục tăng. Bên cạnh đó, NHNN ban hành các văn bản điều chỉnh lãi suất có hiệu lực từ ngày 10-7.
Tại Quyết định 1424 về lãi suất tái cấp vốn, lãi suất tái chiết khấu, lãi suất cho vay qua đêm trong thanh toán điện tử liên NH và cho vay bù đắp thiếu hụt vốn trong thanh toán bù trừ của NHNN đối với các NH, lãi suất tái cấp vốn giảm từ 6,5% xuống 6,25%/năm, lãi suất tái chiết khấu từ 4,5% xuống 4,25%, lãi suất cho vay qua đêm trong thanh toán điện tử liên NH và cho vay bù đắp thiếu hụt vốn trong thanh toán bù trừ của NHNN đối với các NH từ 7,5%/năm xuống 7,25%/năm. 

Tại Quyết định 1425 về mức lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng VNĐ của TCTD, chi nhánh NH nước ngoài ngoài đối với khách hàng vay để đáp ứng nhu cầu vốn phục vụ một số lĩnh vực, ngành kinh tế theo quy định tại Thông tư  39/2016 của NHNN, lãi suất cho vay ngắn hạn bằng VNĐ đối với nhu cầu vốn phục vụ nông nghiệp, nông thôn, xuất khẩu, công nghiệp hỗ trợ, DNNVV, DN ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao giảm từ 7%/năm xuống 6,5%/năm, lãi suất cho vay ngắn hạn tối đa bằng VNĐ của Quỹ tín dụng nhân dân, tổ chức tài chính vi mô đối với nhu cầu vốn này giảm từ 8%/năm xuống 7,5%/năm.

Định hướng thị trường

NHNN giảm lãi suất điều hành chủ chốt sẽ tạo điều kiện để NHTM nhận thêm vốn từ NHNN trong những thời điểm nhu cầu vốn tăng lên. Do đó, việc NHNN giảm lãi suất cho vay ngắn hạn với các lĩnh vực ưu tiên sẽ giúp tín dụng tăng trưởng tốt hơn trong những tháng cuối năm. Hiện lãi suất kỳ hạn 6 tháng đến dưới 12 tháng của nhiều NHTMCP vẫn ở mức 6,5-7%/năm.
Nếu vay tái cấp vốn, NHTM cũng có điều kiện để giảm nhẹ lãi suất cho vay các khoản vay từ 12 tháng trở xuống. Việc giảm lãi suất điều hành chủ chốt của NHNN cung cấp vốn giá rẻ cho NHTM trong thời điểm nhu cầu vốn sắp tăng còn giải quyết tình trạng chạy đua huy động vốn cuối năm. Đặt trong bối cảnh chung, giảm lãi suất cho vay sẽ thúc đẩy tín dụng tăng trưởng trong năm nay, điều này cũng sẽ hỗ trợ tăng trưởng kinh tế đạt mục tiêu.

Đợt giảm lãi suất cho vay đáng chú ý của các NHTM gần đây nhất là sau Hội nghị đối thoại của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc với DN ngày 29-4. Tuy nhiên, đợt giảm lãi suất này cũng chỉ diễn ra ở một số NH cân đối được nguồn vốn, nên vẫn chưa đưa mặt bằng lãi suất cho vay toàn hệ thống giảm xuống. Về điều hành lãi suất, thời gian qua, NHNN chủ yếu định hướng lãi suất thông qua mức lãi suất huy động trên thị trường 1 của nhóm 4 NH gồm Vietcombank, VietinBank, BIDV và Agribank.
Còn 2 loại lãi suất điều hành chủ chốt là lãi suất tái cấp vốn và lãi suất tái chiết khấu được duy trì ở mức 6,5%/năm và 4,5%/năm từ ngày 18-3-2014 cho đến nay. Do đó, việc NHNN điều hành đưa lãi suất giảm xuống 0,25% và giảm lãi suất cho vay ngắn hạn thêm 0,5%, những lo ngại về áp lực đối với việc giảm lãi suất cuối năm nay đã được đẩy lùi.

Quản lý để tránh rủi ro

Về diễn biến lãi suất trong những tháng cuối năm, gần đây có 3 luồng ý kiến nhận định. Một số chuyên gia kinh tế cho rằng lãi suất sẽ tiếp tục tăng, bởi nhiều NH vẫn đang đối mặt với áp lực huy động vốn để đáp ứng quy định tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn 40% kể từ 1-1-2018, cũng như nhu cầu tín dụng tăng cao trong khi huy động vốn chậm hơn.
Nhưng ở chiều ngược lại, nhiều chuyên gia lại nhận định từ nay đến cuối năm lãi suất sẽ giảm thêm 0,5-1% như tỷ giá vẫn diễn biến ổn định sau các đợt tăng lãi suất của Cục Dự trữ liên bang Hoa Kỳ; dự trữ ngoại hối tăng cao, thanh khoản hệ thống được cải thiện đáng kể.
Mặc dù các tháng đầu năm, tín dụng tăng trưởng cao hơn huy động vốn nhưng thông thường các tháng cuối năm, huy động vốn cũng sẽ tăng trưởng mạnh trở lại. Ngoài ra, vấn đề mấu chốt để có thể giảm thêm lãi suất như định hướng của cơ quan điều hành là việc xử lý nợ xấu sẽ quyết liệt hơn sau khi áp dụng Nghị quyết thí điểm xử lý nợ xấu của các TCTD.

Theo đại diện một DN xuất khẩu tôm, việc giảm lãi suất cho vay ngắn hạn từ 7%/năm xuống 6,5%/năm đã giúp DN tiết giảm được chi phí, nhất là trong thời điểm cuối năm, nhu cầu vay vốn ngắn hạn sản xuất kinh doanh đang có xu hướng tăng lên.
Tuy nhiên, về cơ bản, các ngành sản xuất kinh doanh nói chung và ngành tôm nói riêng chủ yếu khó khăn do thiếu vốn trung và dài hạn nên DN cũng mong muốn có chính sách hỗ trợ vay vốn trung và dài hạn về lãi suất cũng như hạn mức vay vốn. Hiện nay nhiều NH đang cơ cấu lại kỳ hạn vay nhưng nguồn vốn ngắn hạn vẫn chiếm chủ yếu, nên nguồn vốn trung và dài hạn NH cung cấp trước mắt sẽ có nhiều hạn chế. Đây là vấn đề cơ quan quản lý cần lưu ý để tránh rủi ro về sau. 

Yên Lam

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Rủi ro rút tiền qua máy POS

Rủi ro rút tiền qua máy POS

(ĐTTCO) - NHNN vừa công bố dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung Thông tư 19/2016 quy định về hoạt động thẻ NH. 

Ngân hàng

Maritime Bank tổ chức hiến máu nhân đạo

(ĐTTCO) - Ngày 22-11, tại trụ sở phía Nam (180 – 192 Nguyễn Công Trứ, Q1, TPHCM), Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (Maritime Bank) đã phối hợp cùng Hội chữ Thập đỏ TPHCM tổ chức hiến máu nhân đạo. 

Vàng - ngoại tệ

Giá USD ngày 22/11 tăng trở lại

(ĐTTCO)-Sáng 22/11, giá USD tại nhiều ngân hàng thương mại và tỷ giá trung tâm VND/USD cùng tăng trở lại so với cùng thời điểm sáng qua.