Siêu nhỏ, siêu khó vay

(ĐTTCO) - Nhu cầu vay vốn để mở rộng kinh doanh, đáp ứng yêu cầu của người mua hàng của các doanh nghiệp (DN) nhỏ và siêu nhỏ hiện nay rất lớn. Song nguồn vốn ưu đãi hỗ trợ cho các DN này chỉ mới xuất hiện rải rác và khả năng tiếp cận vốn vô cùng thấp.

Siêu nhỏ, siêu khó vay

Càng nhỏ càng khó vay
Bà Hồ Thị Thương, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại dịch vụ Bảo Thương (huyện Hóc Môn, TPHCM)  cho biết, kinh doanh trong lĩnh vực cưa xẻ gỗ gần 3 năm qua, cần một nguồn vốn khoảng 2 tỷ đồng để phát triển kinh doanh, đã từng đi gõ cửa rất nhiều NH nhưng đến nay vẫn chưa vay được đồng vốn. Tiền vốn để sản xuất kinh doanh chủ yếu là vay mượn người thân, bạn bè, thậm chí vay chợ đen với lãi suất rất cao.
Bà Thương cho biết, NH yêu cầu rất nhiều thủ tục về thẩm định hồ sơ, hóa đơn đầu ra đầu vào, quản lý dòng tiền… rất phức tạp. Mới đây, công ty cũng có làm hồ sơ đáp ứng các giấy tờ này nộp vào một NHTMCP, nhưng chỉ được hẹn sẽ mời gặp làm việc và cho đến nay vẫn chưa được chốt ngày gặp.
Hiện Công ty Bảo Thương đang có đầu ra rất ổn định và có tiềm năng về đầu ra. Hoạt động chính là cưa xẻ nhưng khách hàng ngày càng đòi hỏi cao hơn như sấy hoặc bào. Nếu đáp ứng được những yêu cầu này, giá trị sản phẩm bán ra có giá trị rất cao. 
 Tại Hoa Kỳ, Chính phủ thành lập cơ quan liên bang kết nối DN và NH (SBA) từ năm 1953. Theo đó, các DN nhỏ, DN khởi nghiệp chưa từng phá sản hay bị siết nợ, kê biên tài sản được SBA bảo lãnh vay vốn để hoạt động. Việt Nam rất cần một mô hình tương tự để bảo lãnh tín dụng cho những DN nhỏ có điều kiện được nuôi dưỡng lớn lên.
TS. NGUYỄN TRÍ HIẾU, 
chuyên gia tài chính NH
Theo ông Đào Gia Hưng, Phó Giám đốc khối DNNVV của VPBank, DNNVV và DN siêu nhỏ có nhiều ý tưởng kinh doanh, nhưng để triển khai lại vướng ngay vấn đề chung là thiếu vốn. Khi gặp vấn đề về vốn, họ đến NH đề nghị vay vốn lại gặp vướng mắc không có tài sản đảm bảo, vì các NH luôn yêu cầu muốn vay phải tài sản đưa vào thế chấp.
Đồng thời, những DN này cũng chưa quen với cách điều hành mô hình DN, bao gồm quản trị DN, chiến lược nhân sự, chiến lược nhập xuất hàng hoá, quản lý hàng tồn kho, quản lý lỗ lãi, điểm hòa vốn. Do xa lạ với các thuật ngữ tài chính như vậy, nên giả sử họ có vốn rồi vẫn gặp khó khăn trong việc quản lý nguồn vốn đó để tiếp tục kinh doanh. Vì vậy, khả năng tiếp cận vốn NH của các DNNVV và DN siêu nhỏ cũng thấp. 
Phó tổng giám đốc một NHTMCP cũng cho biết, có rất nhiều DNNVV, DN siêu nhỏ biến mất sau một thời gian hoạt động vì không chịu nổi áp lực về vốn, thậm chí những công ty có tiềm năng cũng bày tỏ ngại ngần tiếp cận vốn NH để mở rộng kinh doanh, cải tiến hoạt động vì nhiều lần bị NH từ chối cho vay.
Đồng thời cũng có trường hợp, DN đang tiến hành theo quy trình vay vốn giữa chừng lại nản lòng bỏ ngang, vì nhu cầu vốn gấp gáp nhưng thủ tục xét duyệt cho vay lại kéo dài. Do đặc thù đó, để những DN nhỏ, siêu nhỏ tiếp cận được vốn phải có sự chủ động “đào kênh” để khơi thông dòng chảy, dẫn vốn đến những khách hàng này.

Thiếu chính sách đặc thù
Ghi nhận tại các NHTM, gần đây bên cạnh các gói tín dụng dành cho DNNVV, nhóm DN siêu nhỏ cũng được chú trọng. Chẳng hạn GPBank đồng hành cùng DN vi mô lãi suất là 5,69%/năm đối với khoản vay có kỳ hạn vay đến 3 tháng, 7,69%/năm đối với khoản vay từ trên 3 tháng đến dưới 6 tháng. BIDV tài trợ cho DN siêu nhỏ, như tài trợ nhà phân phối của CTCP Sữa Việt Nam (Vinamilk) với lãi suất cho vay chỉ từ 6-6,5%/năm, có thể được vay không cần tài sản đảm bảo hoặc bảo đảm bằng hàng hóa là sản phẩm của Vinamilk.
Hay VPBank cho nữ chủ của DN siêu nhỏ vay vốn không cần tài sản đảm bảo với lãi suất giảm 1,5%/năm so với mức lãi suất thông thường với hạn mức đến 5 tỷ đồng, và vay thế chấp với lãi suất giảm 0,5% so với thông thường.
Việc các NH quan tâm và ưu đãi vay vốn đối với các DN nhỏ, siêu nhỏ là một tín hiệu đáng mừng. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở chỗ triển khai thực tế có thật sự hiệu quả hay không. Vì như các phân tích ở trên, rào cản tiếp cận vốn NH của những đối tượng này rất nhiều. Đồng thời, chương trình hỗ trợ vốn cho DN siêu nhỏ, DN khởi nghiệp tại Việt Nam hiện nay vẫn còn mang tính phong trào.
Cách đây 2 năm, NHNN chi nhánh TPHCM có ý định thành lập quỹ mạo hiểm hỗ trợ DN khởi nghiệp, nhưng đến nay vẫn chưa có. Còn các DN nhỏ, siêu nhỏ khi gõ cửa NH, kể cả vay gói tín dụng dành riêng cho nhóm khách hàng này cũng khó được đáp ứng đủ vốn, vì nhân viên tín dụng ngại trách nhiệm nếu khách hàng không trả được nợ.
Vì vậy, nếu NH nào xác định tập trung hỗ trợ nhóm DN này phải đề ra chính sách riêng. Thí dụ phân loại DN hoạt động dưới 3 năm là DN khởi nghiệp và từ 3 năm trở lên là DN bình thường và hỗ trợ nhóm DN khởi nghiệp bằng chính sách khác với DN bình thường. 
Bên cạnh hỗ trợ vốn, NH cần phải hỗ trợ kiến thức cho DN trong vấn đề quản trị, điều hành, giới thiệu cơ hội kết nối các DN theo nhóm ngành nghề và với DN lớn trong ngành để khách hàng vay vốn có điều kiện mở rộng đối tác, từ đó DN nhỏ có cơ hội để lớn lên. Đó mới là cách hỗ trợ DN nhỏ, DN siêu nhỏ thực chất và nuôi dưỡng nguồn khách hàng cho NH thay vì cứ một thời gian lại tung ra gói tín dụng ưu đãi rồi lại lãng quên nhóm khách hàng này.

THIÊN MINH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ngân hàng Việt nằm chót bảng CPTPP

Ngân hàng Việt nằm chót bảng CPTPP

(ĐTTCO) - Dù liên tục có mức tăng trưởng khá ấn tượng, nhưng thị trường tài chính NH Việt Nam theo đánh giá của Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) tại Báo cáo Năng lực cạnh tranh toàn cầu (Globe Competitiveness Report) công bố hàng năm, luôn ở mức thấp.

Ngân hàng

Ngập tràn ưu đãi thẻ Sacombank

(ĐTTCO) - Chuẩn bị cho mùa mua sắm cao điểm cuối năm, Sacombank vừa tung ra hàng loạt ưu đãi và khuyến mãi đột phá để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng cho khách hàng sử dụng thẻ.

Vàng - ngoại tệ

Đang là thời điểm tốt để nhà đầu tư mua vàng

(ĐTTCO)-Giá vàng giao ngay tại châu Á tăng lên trong phiên chiều 17/9 khi nhà đầu tư đang tìm kiếm những đợt chốt lời ngắn hạn do biên độ giao dịch của kim loại quý này khá hẹp trong thời gian gần đây.