Siết cho vay ngoại tệ

Sau một thời gian tạo cơ chế thoáng về tín dụng ngoại tệ, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đang siết lại hoạt động này đối với các ngân hàng thương mại (NHTM). Điều này không chỉ nhằm ổn định thị trường ngoại hối, tránh méo mó cơ cấu tín dụng mà còn giúp thực hiện mục tiêu kiềm chế nhập siêu theo Nghị quyết 11 của Chính phủ.

“Chốt chặn” từ ngân hàng

Theo báo cáo của NHNN, năm 2010 tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống đạt 29,81%; trong đó tín dụng VNĐ tăng 25,3%, tín dụng ngoại tệ tăng tới 49,3%. Nếu trừ hư số do tỷ giá và giá vàng tăng thì tốc độ tăng trưởng năm ngoái là 27,6%, trong đó tín dụng VNĐ tăng 25,3%, tín dụng ngoại tệ tăng 37,7%. 2 tháng đầu năm 2011, tăng trưởng tín dụng ngoại tệ cũng tăng khá cao dù tính hư số tăng tỷ giá đến 9,13%. Có thể thấy nhu cầu vay ngoại tệ tăng xuất phát từ chênh lệch lãi suất vay vốn cao giữa VNĐ với USD. Bên cạnh đó, cuối năm 2009 NHNN mở rộng đối tượng cho vay ngoại tệ nhằm đáp ứng nhu cầu vay ngoại tệ để thực hiện các dự án đầu tư, phương án sản xuất kinh doanh hàng hóa và dịch vụ xuất khẩu, đã kích thích doanh nghiệp vay ngoại tệ. Từ đầu năm 2010 NHNN còn quyết định giảm khá mạnh tỷ lệ dự trữ bắt buộc bằng ngoại tệ từ 7% xuống 4% kỳ hạn dưới 12 tháng, từ 3% xuống 2% đối với kỳ hạn trên 12 tháng, đã tạo điều kiện thuận lợi cho các NHTM trong việc đẩy mạnh tín dụng ngoại tệ. Có những thời điểm tỷ giá căng thẳng, các doanh nghiệp nhập khẩu khó mua ngoại tệ đã chuyển sang vay ngoại tệ để thanh toán cho đối tác. Hệ quả đã tạo nên một cuộc đua huy động lãi suất USD kéo dài cho đến nay.

 Siết cho vay ngoại tệ ảnh 1

 Hạn chế tín dụng ngoại tệ là điều cấp thiết hiện nay. Ảnh: T. ANH

Theo nhiều chuyên gia, khi tốc độ tăng trưởng tín dụng cao việc kiềm chế nhập siêu sẽ khó khăn hơn. Ngoài một số doanh nghiệp xuất khẩu vay ngoại tệ để nhập nguyên vật liệu phục vụ sản xuất kinh doanh, nhiều doanh nghiệp nhập khẩu dù không có nguồn ngoại tệ tương lai để trả nợ vẫn vay ngoại tệ để nhập khẩu các mặt hàng tiêu dùng không thiết yếu. Năm ngoái NHNN đã rất nhiều lần yêu cầu các NHTM phải kiểm soát chặt cho vay và bán ngoại tệ thanh toán nhập khẩu các mặt hàng thuộc danh mục các mặt hàng nhập khẩu không thiết yếu mà Bộ Công Thương quy định.

Tuy nhiên, thực tế NHNN cũng chỉ có thể kiểm soát tốc độ tăng trưởng tín dụng, chứ rất khó có thể theo dõi và xử lý mạnh tay đối với việc các NHTM cho vay hoặc bán ngoại tệ để nhập khẩu các mặt hàng xa xỉ. Vì thế, để thực hiện mục tiêu kiềm chế nhập siêu dưới 16% mà Chính phủ đề ra cho năm 2011, ngoài việc siết đầu tư công, hạn chế nhập khẩu máy móc thiết bị, việc chốt chặn, mạnh tay với tăng trưởng tín dụng ngoại tệ ở các NHTM là cần thiết. Theo đó, NHNN cần có hành lang pháp lý xử phạt nghiêm đối với các NHTM nào vi phạm trong việc cho vay nhập khẩu các mặt hàng xa xỉ nhằm góp phần giảm tình trạng nhập siêu triền miên ở nước ta.

Thu hẹp đối tượng cho vay

Chỉ thị 01 của NHNN vừa ban hành thể hiện sự quyết tâm ghìm cương đối với tín dụng ngoại tệ. Cụ thể, NHNN cho biết sẽ sửa đổi cơ chế cho vay ngoại tệ để kiểm soát tốc độ cho vay ngoại tệ khoảng 20% trên nguyên tắc chỉ phục vụ cho hoạt động sản xuất, kinh doanh thiết yếu của nền kinh tế và doanh nghiệp có nguồn thu ngoại tệ từ hoạt động của mình. NHNN cũng lưu ý việc tăng cường kiểm soát sự dịch chuyển tín dụng từ VNĐ sang ngoại tệ. Theo đó, đối với doanh nghiệp xuất khẩu có khả năng tái tạo ngoại tệ có thể được vay ngoại tệ nhưng NHNN sẽ cân nhắc việc cho vay ngắn hạn hay trung hạn. Đối với doanh nghiệp nhập khẩu chỉ được vay ngoại tệ khi chứng minh được khả năng có ngoại tệ để trả nợ (như mua ngoại tệ của ngân hàng cho vay, ngân hàng khác hoặc các nguồn ngoại tệ hợp pháp khác). “Sẽ không để tồn tại tình trạng doanh nghiệp vay ngoại tệ nhập hàng bừa phứa đến khi đến hạn trả nợ đi “vơ vét” ngoại tệ trên thị trường. Các NHTM phải nghiêm túc thực hiện cho vay theo danh mục mặt hàng do Bộ Công Thương quy định. Nếu NHTM nào vi phạm, NHNN sẽ xử lý nghiêm” - ông Nguyễn Ngọc Bảo, Vụ trưởng Vụ chính sách tiền tệ, nhấn mạnh

Đồng tình với chủ trương này, BIDV cho biết trong năm nay sẽ kiểm soát chặt chẽ cho vay nhập khẩu, chỉ cho vay phục vụ nhập khẩu đối với nhóm mặt hàng thiết yếu, nguyên liệu phục vụ sản xuất hàng xuất khẩu và thay thế hàng nhập khẩu. Đối với các mặt hàng đảm bảo cân đối nhu cầu của nền kinh tế, khách hàng phải có dự án, phương án sản xuất kinh doanh hiệu quả, có khả năng tạo nguồn ngoại tệ. Thực tế hiện nay nhu cầu vay ngoại tệ vẫn rất lớn nên một số NHTM điều chỉnh tăng lãi suất huy động ngoại tệ.

Có một thực tế cần nhìn nhận thấu đáo: Các doanh nghiệp vay nợ bằng ngoại tệ, có thể lợi trước mắt nhưng đang tích lũy rủi ro cho mình và ngân hàng. Trong báo cáo tài chính năm 2010 vừa công bố, có doanh nghiệp lỗ hàng trăm tỷ đồng do tỷ giá lên. Ngoài ra nếu tỷ trọng dư nợ tín dụng bằng ngoại tệ cao sẽ dẫn đến kỳ vọng về mất giá VNĐ cao hơn nhiều so với bình thường. Vì vậy, hạn chế tín dụng ngoại tệ là điều cấp thiết trong năm nay.

Thanh Thiên

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Hàng mỹ phẩm, thực phẩm chức năng bán khá phổ biến trên Facebook

Hé lộ doanh thu 'khủng' từ bán hàng qua Facebook

(ĐTTCO)-Hoạt động kinh doanh thương mại điện tử của cá nhân, tổ chức trên các trang mạng xã hội sau một thời gian vào “tầm ngắm” của cơ quan thuế đã hé lộ một kênh có doanh thu cao ngất.