Nóng lãi suất, vàng và tỷ giá

Tuần qua NHNN đã hạ trần lãi suất huy động VNĐ, USD, trần lãi suất cho vay VNĐ 5 lĩnh vực ưu tiên và tăng tỷ giá USD/VNĐ lên 1%.  Động thái này diễn ra ngay thời điểm giá vàng thế giới giảm mạnh và thời hạn tất toán trạng thái vàng của các NHTM đã đến, khiến thị trường tiền tệ trở nên sôi động.

Gói giải pháp chống “tác dụng phụ”

Cuối tuần qua đồng loạt NHTM đã hạ lãi suất huy động VNĐ, USD theo trần mới (VNĐ 7%/năm, USD 1,25%/năm với cá nhân và 0,25%/năm với doanh nghiệp). Các NHTM nhà nước đẩy lãi suất tiền gửi bằng VNĐ xuống dưới trần, trong khi các NHTMCP niêm yết sát trần.

Cùng đó, các NHTM cũng niêm yết tỷ giá USD/VNĐ tăng cả chiều mua và bán theo biên độ cho phép. Tại VCB giá USD mua bán là 21.180-21.220 đồng/USD, tăng 145-184 đồng so với ngày trước đó. Sở dĩ NHNN đưa ra gói giải pháp điều hành lãi suất cả VNĐ, USD và tỷ giá, bởi nếu chỉ giảm lãi suất tiền gửi VNĐ, NHNN lường trước “tác dụng phụ” là việc người dân sẽ chuyển qua nắm giữ, đầu cơ ngoại tệ.

Bên cạnh đó, gói giải pháp này còn thu hẹp chênh lệch lãi suất tiền gửi USD và VNĐ, không gây bất lợi cho tỷ giá. Ghi nhận của ĐTTC tại các NHTM tuần qua, lượng tiền gửi ở các NHTM khá ổn định, nhiều người dân đã chuyển sang gửi tiền kỳ hạn dài trên 12 tháng để hưởng lãi suất cao hơn.

Nóng lãi suất, vàng và tỷ giá ảnh 1

Niêm yết lãi suất VNĐ và tỷ giá mới tại DongABank. Ảnh: LONG THANH

Theo TS. Lê Đạt Chí, Trường Đại học Kinh tế TPHCM, việc tăng tỷ giá là hợp lý để hỗ trợ xuất khẩu. Tuy nhiên, các doanh nghiệp vay ngoại tệ nên cân nhắc chuyển sang vay tiền đồng vì lãi suất giảm và tránh được rủi ro về tỷ giá. TS. Trần Du Lịch, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội TPHCM, cũng cho rằng để kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, NHNN điều hành tỷ giá ổn định là hợp lý, nhưng ổn định chứ không thể “neo” tỷ giá, nếu cố định tỷ giá nông sản Việt Nam sẽ càng khó hơn.

Việc điều hành tỷ giá linh hoạt với mức tăng 1-2% trong năm nay là phù hợp để hỗ trợ xuất khẩu, nhất là xuất khẩu hàng nông sản. Cũng có nhiều quan điểm cho rằng lạm phát 6 tháng đầu năm chỉ tăng 2,4% nên việc điều chỉnh tỷ giá không tạo áp lực lên giá cả. Đặc biệt, dù lãi suất tiền gửi đã giảm khá mạnh từ đầu năm đến nay, nhưng so với lãi suất tiền gửi USD, gửi tiền bằng VNĐ vẫn có lợi và an toàn hơn các kênh đầu tư khác.

Còn đó tiềm ẩn đầu cơ

Tuy nhiên, có ý kiến lo ngại việc người dân chuyển sang nắm giữ vàng, USD khi lãi suất VNĐ giảm. Bởi CPI giảm từ đầu năm đến nay do sức mua kiệt quệ chứ không phải do giảm giá. Việc điều chỉnh giá tăng cộng với tỷ giá tăng thêm nếu chưa gây áp lực lạm phát cũng sẽ gây tâm lý bất an cho người dân về lạm phát sẽ quay trở lại. Khi thông tin tỷ giá tăng, trên thị trường ngoại tệ tự do giá USD đã tăng cao, tạo tâm lý người dân thích nắm giữ ngoại tệ dù lãi suất giảm.

Tiền gửi ngoại tệ từ đầu năm đến nay sụt giảm nhưng nhu cầu vay ngoại tệ vẫn có, không loại trừ các NHTM vẫn tìm cách lách trần lãi suất để hút vốn tiền gửi ngoại tệ. Điều này không chỉ giúp các NHTM có nguồn ngoại tệ để cho vay mà có thể thực hiện nghiệp vụ hoán đổi tiền tệ, chuyển sang tiền đồng để cho vay nhằm kiếm lợi khi chênh lệch lãi suất cho vay VNĐ và USD vẫn còn cao. Vì vậy, bên cạnh giảm trần lãi suất, nhiều ý kiến chuyên gia cho rằng NHNN nên giám sát chặt, tránh tình trạng lách luật của các NHTM gây tiềm ẩn bất ổn cho thị trường ngoại tệ.

Thị trường vàng tuần qua sôi động khi giá vàng biến động mạnh, xu thế người dân mua vàng tăng cao. Điều này cho thấy tâm lý đầu cơ cất trữ vàng trong dân vẫn còn lớn dù thời điểm này nhiều cảnh báo mua vàng tiềm ẩn rủi ro về giá rất lớn. NHNN đang nỗ lực điều hành thị trường vàng theo hướng giảm bớt tình trạng vàng hóa, hạn chế đầu cơ cất trữ vàng.

Nhưng nhiều NHTM vẫn kiếm lợi được từ nhu cầu đầu tư vàng của dân, như cho vay tiền đồng đầu tư mua bán vàng bằng cầm cố sổ giữ hộ vàng. Theo đại diện của NHNN, các NHTM đang hoàn tất việc đóng trạng thái vàng và sau thời điểm 30-6 chênh lệch giá vàng sẽ thu hẹp, nhu cầu đầu tư vàng của người dân cũng sẽ giảm mạnh. Tuy nhiên, sau ngày 30-6 khả năng cung vẫn chưa đáp ứng đủ cầu, do người dân vẫn chưa bỏ được ngay thói quen mua vàng.

Vàng nhảy múa, dân đổ xô mua

Ngày 28-6, giá vàng liên tục nhảy múa, từ đầu giờ sáng giảm mạnh xuống 34,3-35,1 triệu đồng/lượng sau đó cuối ngày tăng lên khoảng 2 triệu đồng/lượng, đạt mức 36,3 triệu đồng lượng ở chiều mua vào và 37 triệu đồng ở chiều bán ra. Ngày 29-6, giá vàng tiếp tục biến động mạnh. Giá vàng SJC niêm yết vào giờ mở cửa 36,7-37,4 triệu đồng/lượng, tăng 400.000 đồng so với ngày 28-6. Song chỉ sau 30 phút mở cửa, mức giá mua vào bán ra đã lên 37-37,7 triệu đồng/lượng và đến 9 giờ sáng, vàng đã chạm mốc 38 triệu đồng/lượng ở chiều bán ra.

Nhưng khoảng 10 giờ, giá vàng bán ra giảm xuống còn 37,73 triệu đồng/lượng. Sự biến động của vàng SJC cuối tuần qua ngoài ảnh hưởng bởi giá vàng thế giới còn xuất phát từ mãi lực mua vàng từ người dân ngày càng tăng. Người dân ồ ạt kéo đến trụ sở SJC tại TPHCM và các cửa hàng kinh doanh vàng miếng để mua vàng góp phần đẩy giá lên cao. Giới đầu cơ vàng cũng đã xuất hiện trở lại với một số giao dịch theo hướng mua vào chờ giá lên và bán ra ngay nhưng số lượng này không nhiều và đa số khách hàng đến mua với mục đích cất giữ.

Theo thống kê của Công ty Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC), tuần qua mỗi ngày công ty bán ra bình quân khoảng 5.000 lượng vàng, mua vào chỉ đạt vài trăm lượng. Hiện trên thị trường xuất hiện 2 dự báo: (1) Giữ nguyên quan điểm trong tháng tới giá vàng tiếp tục đi xuống và chạm đáy 1.050USD/ounce, cộng với việc NHNN sẽ rút ngắn khoảng cách chênh lệch giá vàng trong nước và thế giới sau ngày 30-6, sẽ kéo giá vàng trong nước giảm sâu. (2) Dù giá vàng thế giới sẽ tiếp tục giảm nhưng sẽ khó giảm sâu hơn mức 1.190USD/ounce và thường sau một đợt giảm giá sâu giá vàng sẽ bật tăng trở lại. Đồng thời, khi nào chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới được thu hẹp, thu hẹp bao nhiêu vẫn chưa biết được, bởi còn chịu ảnh hưởng việc thu ngân sách của Nhà nước.

Yên Lam

Thanh Như

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất