Nỗi lo dòng vốn ngắn hạn

Từ tháng 10 đường cong lãi suất huy động của các NHTM đã trở về mức hợp lý khi NHNN quy định áp trần lãi suất tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn dưới 1 tháng không quá 6%/năm. Đây là biện pháp mạnh tay nhằm xử lý dứt điểm tình trạng “loạn” lãi suất lẫn kỳ hạn trong huy động vốn suốt thời gian dài của các NHTM. Tuy nhiên, điều này đang gây nên áp lực mới về thanh khoản cho các NHTM khi cuối năm nhu cầu vốn tăng cao.

Lợi nhiều, thiệt không ít

Cuối tuần qua - ngày đầu tiên triển khai quy định mới này - các NHTM thực hiện khá nghiêm túc. Nếu như ngày 28-9 VietABank đưa lãi suất kỳ hạn 1 ngày lên 14%/năm, ngay ngày sau NH này cho biết đã dừng triển khai sản phẩm này và với các kỳ hạn 2 ngày đến 3 tuần NH áp dụng lãi suất 6%/năm.

Với tiền gửi không kỳ hạn NH áp dụng lãi suất bậc thang nhưng cao nhất cũng không quá 6%/năm. Còn ACB áp dụng lãi suất tiền gửi kỳ hạn 1-3 tuần giảm từ 14%/năm về 6%/năm.

Nỗi lo dòng vốn ngắn hạn ảnh 1
Nhu cầu vay vốn NH của DN gia tăng vào cuối năm. Ảnh: LÃ ANH


Tiền gửi không kỳ hạn, lãi suất cao nhất của ACB 6%/năm áp dụng với khoản tiền gửi đầu tư trực tuyến. Westernbank cũng điều chỉnh lãi suất tiền gửi kỳ hạn 1-6 ngày từ 14%/năm về 6%/năm. Với tiền gửi không kỳ hạn, nếu số dư từ 5 triệu đến dưới 50 triệu đồng lãi suất dao động 4-5%/năm, số từ 50 triệu đồng đến dưới 5 tỷ đồng lãi suất 5,5%/năm, số dư 5 tỷ đồng trở lên lãi suất 6%/năm.

Tại VietBank kỳ hạn tiền gửi dưới 1 tháng lãi suất đồng loạt bằng 6%/năm không phân biệt số tiền gửi. Tại ABBank với số tiền gửi từ 50 đến dưới 500 triệu đồng, lãi tương ứng 4,5%/năm, từ 500 triệu đến dưới 1 tỷ đồng 5%/năm, từ 1 tỷ đến dưới 5 tỷ đồng 5,5%/năm.

Ngân hàng Standard Charterd (Việt Nam) cuối tuần qua cũng đã điều chỉnh lãi suất tiền gửi không kỳ hạn cho tài khoản thanh toán e-sever của khách hàng từ 12%/năm xuống 6%/năm.

Theo lãnh đạo phòng giao dịch BIDV, việc áp trần lãi suất tiền gửi ngắn hạn hiện nay có 2 cái lợi: Thứ nhất, nếu tất cả NHTM đều thực hiện nghiêm túc, khách hàng sẽ có xu hướng chuyển qua gửi kỳ hạn dài hơn để hưởng lãi suất cao, khi đó NHTM có thể cơ cấu được dòng vốn tiền gửi kỳ hạn dài, hạn chế được rủi ro vì tiền gửi ngắn hạn khách hàng có thể rút ra bất cứ lúc nào.

Thứ hai, khách hàng thấy lãi suất kỳ hạn ngắn sẽ có tâm lý rút vốn ra để đầu tư, sản xuất kinh doanh thay vì gửi tiết kiệm để hưởng lãi suất cao. Cùng chính sách giảm lãi suất tín dụng ở khu vực sản xuất, vốn NH sẽ được đẩy vào khu vực sản xuất.

Điều này có lợi cho cả NHTM lẫn nền kinh tế. Tuy nhiên, cũng theo vị lãnh đạo này thách thức là dòng vốn ngắn hạn của NH bị chia sẻ sang các kênh đầu tư khác như vàng, ngoại tệ, bất động sản… trong khi cuối năm nhu cầu vay vốn của khách hàng đang gia tăng trở lại.

Thực tế, thời gian qua các NHTM huy động kỳ hạn ngắn 1 ngày, 1 tuần chủ yếu nhắm vào khách hàng doanh nghiệp, có số dư tiền gửi không kỳ hạn lớn trên tài khoản thanh toán hơn là cá nhân. Đây là những đối tượng khách hàng có vòng quay vốn nhanh nhưng cũng có nhu cầu sinh lợi trên đồng vốn lớn.

Nếu đột ngột hạ nhanh lãi suất từ 12%/năm xuống 6%/năm có thể làm biến động nguồn vốn huy động với số lượng lớn khi doanh nghiệp rút vốn để đầu tư vào các kênh có lợi khác. Hiện nay, nhiều NHTM khuyến khích khách hàng doanh nghiệp gửi kỳ hạn 1 tháng trở lên với nhiều khuyến mại kèm theo.

Tuy nhiên, trong thời điểm này nhu cầu sử dụng vốn lưu động cao nên NH khó thu hút doanh nghiệp gửi kỳ hạn dài trên 1 tháng.

Cần chế tài nghiêm

Theo một chuyên gia NH, nếu các NHTM nhỏ không vượt rào lãi suất chắc chắn sẽ gặp khó khăn nhiều hơn với 2 "gọng kìm” lãi suất huy động cả kỳ hạn ngắn lẫn dài. Đây sẽ là cơ hội để các NHTM có vốn lớn đẩy mạnh cho vay liên NH với NHTM nhỏ.

Đến cuối tuần qua, lãi suất cho vay trên thị trường liên NH ổn định nhưng vẫn giữ ở mức cao so với kênh tiền gửi NH. Cụ thể, kỳ hạn 1 tuần lãi suất là 14,5%/năm, 2 tuần 15%/năm, 1 tháng 16-16,5%/năm. Nhưng không phải NHTM nhỏ nào cũng được vay lãi suất này. Những NH uy tín thấp càng phải chịu lãi suất cao hơn khi vay trên thị trường liên NH.

Trong khi đó, để tham gia trên thị trường mở (OMO) phải có giấy tờ có giá, nếu không phải chịu sự quản lý, giám sát chặt khi hưởng cơ chế bơm vốn đặc biệt từ NHNN. Vì vậy, không loại trừ khả năng các NHTM nhỏ sẽ tìm mọi cách để giữ chân khách hàng.

Hiện có thông tin vài NH đang quay trở lại thỏa thuận lãi suất đối với khách hàng quen. Một lãnh đạo NH cổ phần tiết lộ không thể trả lãi suất tiền gửi, NHTM vẫn có thể chi ngoài cho doanh nghiệp ruột có số tiền gửi cao qua các chương trình ưu đãi phí chuyển tiền, thanh toán, mua bán ngoại tệ… một cách hợp pháp để không bị NHNN “bắt giò”.

Theo số liệu thống kê toàn ngành, tính đến ngày 12-9-2011, tốc độ tăng nguồn vốn đạt 10,7%, trong khi tốc độ tăng tín dụng 8,6%. Lần đầu tiên sau nhiều tháng tốc độ tăng của nguồn vốn đã lớn hơn tốc độ tăng của sử dụng vốn. Tổng phương tiện thanh toán (M2) 8 tháng tăng 9,16%.

Những yếu tố trên là cơ sở quan trọng cho quyết định hạ lãi suất của NHNN. Việc NHNN thiết lập lại trật tự thị trường tiền tệ bằng các giải pháp hành chính về trần lãi suất nhằm giúp mục tiêu giảm lãi suất cho vay diễn ra thuận lợi và an toàn hơn.

Tuy nhiên, nhiều NHTM lớn cho rằng khi đã áp dụng biện pháp hành chính thì phải kiên quyết, triệt để nếu không chỉ khiến các NH “lờn thuốc”.

DỊU NGÂN

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Có nên bỏ quyết toán thuế TNCN?

Có nên bỏ quyết toán thuế TNCN?

(ĐTTCO) - Điểm đáng chú ý trong dự thảo sửa đổi Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) của Bộ Tài chính là các quy định liên quan đến quyết toán thuế, hoàn thuế. Song dự thảo này đang tạo nên những phản ứng trái chiều.