Nợ xấu qua giám sát chiếm 8,6% tổng dư nợ

(ĐTTC) - Nợ xấu của hệ thống ngân hàng hiện có sự chênh lệch khá lớn trong các số liệu được công bố. Tại kỳ họp thứ 3 của Quốc hội, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình cho biết nợ xấu đã tăng lên 10%, trong khi tại hội nghị mới đây của NHNN, cơ quan này công bố nợ xấu đến 31-5-2012 chỉ ở mức 4,47% tổng dư nợ.

Nợ xấu qua giám sát chiếm 8,6% tổng dư nợ ảnh 1

Còn theo số liệu của tổ chức xếp hạng tín nhiệm Fitch Ratings, nợ xấu của các tổ chức tín dụng (TCTD) Việt Nam là khoảng 13%.

Chiều nay, 12-7, ông Nguyễn Hữu Nghĩa, quyền Chánh Thanh tra, giám sát Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng NHNN đã có cuộc trao đổi với báo chí về vấn đề này (ảnh).

Ông Nghĩa cho biết, đến ngày 31-5-2012, nợ xấu theo báo cáo của các tổ chức tín dụng (TCTD) qua hệ thống thống kê là hơn 117.000 tỷ đồng, chiếm 4,47% so với tổng dư nợ tín dụng.

Tuy nhiên, theo kết quả giám sát của Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng đối với gần 1,01 triệu khách hàng vay được chọn mẫu của 57 TCTD Việt Nam (chiếm tới 90,1% tổng dư nợ tín dụng của các TCTD này), đến 31-3-2012 nợ xấu của các TCTD là hơn 202.000 tỷ đồng, chiếm 8,6% tổng dư nợ.

Theo ông Nghĩa, nợ xấu theo kết quả giám sát cao hơn nợ xấu theo báo cáo của các TCTD tại thời điểm tháng 3-2012 là do 3 nguyên nhân.

Thứ nhất, các tiêu chí xác định nợ xấu theo quy định hiện hành có bao gồm tiêu chí định lượng (thời gian quá hạn, số lần cơ cấu lại thời hạn trả nợ…), và tiêu chí định tính (chấm điểm, xếp hạng khách hàng, đánh giá khả năng trả nợ). Tuy nhiên, do khoản nợ rủi ro và năng lực quản trị rủi ro của các TCTD là khác nhau, nên việc sử dụng tiêu chí định tính trong phân loại nợ dễ dẫn đến sự thiếu minh bạch trong xác định và ghi nhận nợ xấu của TCTD.

Thứ hai, một số TCTD không thực hiện đúng quy định về phân loại nợ, ghi nhận nợ xấu thấp hơn thực trạng và quy định để giảm chi phí trích lập dự phòng rủi ro (DPRR). Thứ ba, do thiếu thông tin về phân loại nợ của khách hàng tại các TCTD nên dẫn đến có sự khác nhau về nhóm nợ của 1 khách hàng quan hệ tại nhiều TCTD.

“Do các nguyên nhân trên, nợ xấu do TCTD báo cáo thường thấp hơn nợ xấu theo kết quả giám sát TCTD và còn thấp hơn nữa so với nợ xấu theo kết quả thanh tra tại chỗ của NHNN. Kết quả thanh tra tại chỗ vừa qua đối với một số NHTM yếu kém thuộc diện phải cơ cấu lại cho thấy nợ xấu thực tế của các TCTD cao hơn nhiều số hiện báo cáo của TCTD” – ông Nghĩa nói.

Giải thích về sự chênh nhau giữa số liệu nợ xấu trong nước và số liệu nợ xấu do các tổ chức nước ngoài công bố, ông Nguyễn Hữu Nghĩa cho biết các tổ chức quốc tế đưa ra kết quả ước đoán nợ xấu toàn hệ thống TCTD có thể dựa vào hệ thống tiêu chí phân loại nợ riêng, hoặc dựa trên kết quả đánh giá của một số ngân hàng được chọn mẫu, hoặc ngoại suy có tính đến xếp loại tín nhiệm quốc gia. “Trên thực tế, không có chuẩn mực quốc tế về phân loại nợ. Việc sử dụng các hệ thống tiêu chí phân loại nợ khác nhau sẽ cho kết quả nợ xấu không giống nhau”.

Ông Nguyễn Hữu Nghĩa cũng cho biết hiện nay nợ xấu của hệ thống ngân hàng chủ yếu tập trung ở lĩnh vực sản xuất công nghiệp, xây dựng. Đây là lĩnh vực thời gian qua chịu sự tác động tương đối lớn bởi tình trạng “đóng băng” kéo dài của thị trường bất động sản (BĐS). Khi thị trường này suy giảm, kéo theo nhu cầu nguyên vật liệu cũng giảm xuống, các DN thì khó khăn trong tiếp cận vốn, hoạt động sản xuất khó khăn cũng khiến DN khó trả được nợ, dẫn tới nợ xấu gia tăng.

Tính đến nay, dư nợ cho vay BĐS khoảng 197.000 tỷ đồng, không lớn so với tổng dư nợ cho vay nền kinh tế. Trong số này, có khoảng 12.000 tỷ đồng nợ xấu, chiếm khoảng 6,5% dư nợ cho vay BĐS, và chiếm khoảng 10,3% so với tổng nợ xấu của toàn ngành ngân hàng theo số liệu báo cáo của các TCTD.

Theo ông Nguyễn Hữu Nghĩa, để từng bước xử lý nợ xấu một cách bền vững, hạn chế nợ xấu gia tăng nhằm khơi thông dòng vốn trong hệ thống các TCTD, hiện nay NHNN đã yêu cầu các TCTD chủ động phối hợp với khách hàng vay để cơ cấu lại nợ, giãn thời gian trả nợ và xem xét giảm lãi suất một cách hợp lý cho khách hàng có khó khăn tài chính tạm thời, có chiều hướng cải thiện sản xuất kinh doanh tích cực, được đánh giá có khả năng trả nợ theo thời gian cơ cấu lại nợ.

Về phía cơ quan quản lý, NHNN sẽ rà soát, hoàn thiện các quy định về phân loại nợ, trích lập và sử dụng DPRR phù hợp hơn với thông lệ quốc tế và điều kiện thực tiễn của Việt Nam, đồng thời nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung các quy định về cấp tín dụng và an toàn hoạt động ngân hàng.

Dự kiến trong tháng 8, NHNN sẽ ban hành thông tư mới quy định về phân loại nợ, trích lập và sử dụng DPRR. Bên cạnh đó, sẽ tăng cường hiệu quả, hiệu lực công tác thanh tra, giám sát ngân hàng để bảo đảm các TCTD tuân thủ đúng các quy định về hoạt động ngân hàng, đặc biệt là quy định về cấp tín dụng, phân loại nợ, trích lập DPRR và quy định về an toàn hoạt động tín dụng. Thúc đẩy thị trường mua bán nợ phát triển thông qua ban hành và triển khai có hiệu quả các quy định, chính sách về mua bán nợ.

Tỷ lệ nợ xấu Việt Nam hiện thấp hơn một số nước trong khu vực tại thời điểm Chính phủ phải xử lý. So với tổng dư nợ cấp tín dụng cho nền kinh tế Việt Nam, tỷ lệ nợ xấu hiện nay ở mức 4,47% theo báo cáo của TCTD hay 8,6% theo kết quả giám sát vẫn thấp hơn so với tỷ lệ nợ xấu của một số nước trong khu vực tại thời điểm Chính phủ phải đứng ra xử lý nợ xấu, cụ thể: Hàn Quốc 17% (tháng 3/1998), Thái Lan 47,7% (tháng 5/1999), Malaysia 11,4% (tháng 9/1998), Indonesia trên 50% (năm 1999). 

Mặc dù các TCTD Việt Nam có tỷ lệ nợ xấu/tổng dư nợ tín dụng khá lớn (8,6% theo kết quả giám sát) và đang có chiều hướng tăng nhưng vẫn còn thấp hơn so với nhiều nước (Albania: 18,8%; Latvia: 17,5%; Lithuania: 16,4%; Montenegro: 15,5%; Romania: 14,1%; Serbia: 18,8%; Kazakhstan: 30,8%; Tajikistan: 14,9%; Ukraine: 14,7%; Pakistan: 16,2%).

Bản chất nợ xấu hiện nay của các TCTD có nhiều yếu tố góp phần làm giảm thiểu tổn thất. Cụ thể, đến cuối tháng 5/2012 các TCTD đã trích lập DPRR được 67,3 ngàn tỷ đồng, chiếm 57,18% nợ xấu. Phần lớn nợ xấu được bảo đảm bằng tài sản, nhờ đó TCTD có thể thu hồi được một phần hoặc toàn bộ khoản nợ xấu từ việc bán/ xử lý tài sản bảo đảm.

Tính đến cuối tháng 3/2012, trong tổng nợ xấu của các TCTD có 84,16% được bảo đảm bằng tài sản và 15,84% không được bảo đảm bằng tài sản. Tổng giá trị tài sản bảo đảm bằng 134,8% tổng nợ xấu.

Nguồn: Ngân hàng Nhà nước

Tin, ảnh: Minh Giang

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Ngân hàng

Maritime Bank liên tiếp nhận 4 giải thưởng quốc tế

(ĐTTCO) - Ngày 14-10, tại Hội nghị thường niên của Ngân hàng Thế giới (WB) và Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) được tổ chức ở Washington DC (Hoa Kỳ), Maritime Bank đã vinh dự được Tạp chí Tài chính hàng đầu thế giới Global Finance trao tặng giải thưởng Ngân hàng tốt nhất Việt Nam 2017. 

Vàng - ngoại tệ