Ngân hàng tìm cửa tiêu vốn

Thị trường tiền tệ đã phát đi nhiều tín hiệu cho thấy lãi suất VNĐ sẽ hạ nhiệt thời gian tới, trong đó thanh khoản tiền đồng của NHTM đã bắt đầu “rủng rỉnh”. Đây là điều kiện thuận lợi để các NHTM đẩy mạnh cho vay từ nay đến cuối năm. Tuy nhiên, nhiều ngân hàng ở TPHCM thừa nhận “room” tăng trưởng tín dụng còn rộng nhưng đến nay chưa cho vay nhiều được vì doanh nghiệp dự đoán lãi suất VNĐ sẽ giảm nên chưa vội vay vốn.

Những hợp đồng tín dụng vay vốn của doanh nghiệp chủ yếu là kỳ hạn ngắn tuần đến 1 tháng đáp ứng nhu cầu vốn lưu động đột xuất. Điều này cho thấy các doanh nghiệp cũng phòng thủ nhằm hạn chế thiệt hại khi lãi suất thị trường giảm. Thời điểm này nhiều doanh nghiệp cũng chưa vào mùa vụ cần vốn lớn nên xu hướng chờ đợi càng rõ rệt.

Trong khi doanh nghiệp bình chân chờ lãi suất giảm, ngân hàng lại sốt ruột tìm cửa tiêu vốn, nhất là khi các cửa cho vay qua ủy thác đầu tư và mua trái phiếu doanh nghiệp có nguy cơ bị NHNN siết.

Cửa tiêu vốn đầu tiên được các NHTM tích cực tham gia là mua trái phiếu chính phủ (TPCP). Các phiên đấu thầu gần đây đều thành công và lãi suất TPCP giảm rất nhanh. Nhưng cửa này đang hẹp dần do năm nay cắt giảm đầu tư nên “room” phát hành TPCP cũng sắp cạn.

Nhiều NHTM trước đó bán ngoại tệ cho NHNN, thanh khoản tiền đồng thoải mái đã bắt đầu đẩy mạnh mua ngoại tệ từ doanh nghiệp. Đây cũng là nguyên nhân góp phần đẩy tỷ giá VNĐ/USD cuối tuần trước tăng trở lại sau một thời gian lình xình. Một lãnh đạo NHTM tiết lộ tỷ giá tăng còn do trên thị trường có tin đồn NHNN sắp bơm ra khoảng 7.000 tỷ đồng qua kênh tái cấp vốn.

Như vậy sẽ khiến lãi suất tiền đồng giảm, chênh lệch giữa lãi suất tiền đồng và USD thu hẹp, nên nhiều doanh nghiệp chuyển sang mua vào USD khiến nhu cầu tăng đột ngột. Tuy nhiên, đến đầu tuần này tỷ giá đã hạ nhiệt trở lại khi thị trường xác định đó chỉ là tin đồn.

Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Giàu khẳng định không có chuyện NHNN mua USD và sẽ cung ứng tiền đồng tương đương ra thị trường khiến lạm phát bùng phát trở lại. Bởi NHNN có nhiều công cụ để quản lý, điều tiết dòng tiền ra vào (nghiệp vụ mua bán ngoại tệ, nghiệp vụ OMO, hoán đổi ngoại tệ, thậm chí cả dự trữ bắt buộc với VNĐ, nếu cần) để không gây lạm phát.

Với thông điệp này cho thấy cửa tiêu vốn trong kinh doanh chênh lệch giá từ mua bán ngoại tệ của các NHTM cũng hẹp dần. Vì thế để doanh nghiệp vay vốn được, các ngân hàng phải giảm lãi suất cho vay. Biểu hiện đầu tiên là giảm lãi suất trên thị trường liên ngân hàng ở các kỳ hạn cho vay trên 3-6 tháng.

Bên cạnh đó, lãi suất TPCP sẽ tiếp tục giảm, trở lại thành lãi suất định hướng lãi suất thị trường. Mặc dù lãi suất giảm nhưng khả năng tăng trưởng mạnh tín dụng của các NHTM cũng khó khi Thống đốc NHNN cho biết sẽ điều hành lãi suất linh hoạt theo tín hiệu thị trường.

Có thể thấy, do áp lực lợi nhuận cùng với việc giảm lãi suất cho vay trong thời gian tới, các NHTM đang tìm cách tiêu vốn qua nhiều cửa khác nhau. Nhưng nếu không khéo tính toán và dự đoán chính xác xu hướng lãi suất, ngân hàng có thể bị rủi ro lớn khi NHNN hút tiền về thời điểm cuối năm.

Bài học năm ngoái về đầu tư TPCP vẫn còn mới nguyên: khi lãi suất thị trường quý III-2010 rớt mạnh, NHTM ồ ạt mua TPCP với lãi suất 9,2-9,3% kỳ hạn 2-5 năm, kỳ hạn 10 năm 9,5%/năm. Lúc đó lãi suất OMO của NHNN chỉ 7%/năm, NHTM mua TPCP 9,3%/năm nhưng đem thế chấp trên thị trường mở vay lãi suất 7%/năm nhằm kiếm lợi trong chênh lệch.

Nhưng đến đầu năm 2011 lãi suất thị trường tăng cao, từ 17-18%/năm và lãi suất trên thị trường mở cũng được NHNN điều chỉnh lên 14-15%/năm, không ít ngân hàng lỗ khi đầu tư TPCP vào năm ngoái. Đến thời điểm này các NHTM tiếp tục mua TPCP và bài học cũ có thể lặp lại nếu lãi suất  các tháng cuối năm tăng.

Ở khía cạnh khác, nếu lãi suất cho vay giảm sẽ là cơ hội cho các doanh nghiệp tiếp cận vốn với chi phí hợp lý để khôi phục sản xuất kinh doanh sau thời gian hoạt động cầm chừng. Về nguyên tắc, khi không còn khó khăn về nguồn vốn nên giảm lãi suất huy động để giảm lãi suất cho vay là hợp lý. Tuy nhiên, tính đến ngày 10-6 huy động vốn chỉ tăng 2,37% (bằng VNĐ tăng 1,15%, bằng ngoại tệ tăng 8,89%), trong khi đó dư nợ tăng 7,05% (cho vay VNĐ tăng 2,72%, USD tăng 22,21%).

Vì vậy, khi lãi suất thị trường liên NH hạ nhiệt nhưng vẫn còn tình trạng các ngân hàng thỏa thuận lãi suất huy động vượt trần với khách hàng tiền gửi. Điều này cũng hạn chế phần nào khả năng tiếp cận vốn vay giá rẻ của doanh nghiệp từ nay đến cuối năm.

ĐẦU TƯ TÀI CHÍNH

Các tin, bài viết khác

Đọc nhiều nhất

Muốn minh bạch đốc thúc lên sàn

Muốn minh bạch đốc thúc lên sàn

(ĐTTCO) - Thông tin VPBank chuẩn bị niêm yết 1,3 tỷ cổ phiếu (CP) tại Sở Giao dịch Chứng khoán TPHCM (HOSE) vào ngày 17-8 tới đây, khiến việc niêm yết của ngành NH nhận được sự quan tâm lớn từ thị trường.